Distopyada Yaşamak

İnsanoğlu neden olması gereken yerine olmaması gerekeni anlatır hale geldi? Ahmet Özaysın “Belki de bu dünya başka bir gezegenin cehennemidir.” A. Huxley Yaşadığımız dünya nasıl bir sona doğru gidiyor? Dünyanın gidişatına şöyle bir baktığımızda neler görüyoruz? Açlık, hastalık, savaş, terör, şiddet, ekonomik krizler, çevre katliamı, ırkçılık… Liste uzayıp gidiyor. Peki, çok karamsar baktığımız için mi […]

Virginia Woolf’un Kitap Kapaklarının Kısa Tarihi

Virginia Woolf yüz otuz altı yıl önce doğdu. Kitaplarının harika olduğunu ya da dünyayı değiştirdiğini söylemek artık klişe olsa da bu bir gerçek. Bu yazı ilginizi çektiyse zaten bunu biliyorsunuzdur. Sadece Mrs Dalloway, Deniz Feneri, Kendine Ait Bir Oda gibi en ünlü kitapları değil yazdığı bütün kitaplar yeniden tasarlanıyor, yeniden okunuyor ve yeniden basılıyor. Bazı […]

Iraz Şensöz • Pazartesi Pazartesi

Plazanın asansöründe aynaya baktım. Boynumda az kalsın evde unutacağım elektronik geçiş kartı vardı. Sabah tıraş olurken yüzümü kesmiştim. Çenemden küçük bir parça kanlı kâğıt havlu sallanıyordu. Çekip almaya çalıştım. Yapışmıştı. Asansör kırk dördüncü kata geldi. İndim. Kartımı okutup kapıdan geçtim. Omzumda laptop çantası, elimde çay. Diğer elimle kravatımı düzeltiyordum. Girişteki sekreterle göz göze geldik. “Günaydın.” […]

Edebiyatta Entelektüelliğe Karşı Ümmilik

Kestirmeden söyleyeyim, başkalarını çok okumak yazarın özgünlüğünün önündeki tehditlerden biri midir? Ahmet Karadağ Yazar olacak gençlere yapılan en büyük tavsiye, yazma serüvenine girmezden önce çokça okumuş olmaları, kaplarını doldurmadan taşmaya cüret etmemeleridir. “Bin okuyup bir yazmak” olarak da mottolaştırılacak bu yaklaşım artık birçoklarına göre üzerinde tartışılmayacak büyüklükte bir hakikattir. Bu görüşe göre dünya klasiklerini ve […]

Âdeta “Hayırsızada”

Köpek Adası, sevimli dostlarımızdan hoşlanmayan bir belediye başkanının onları topluca bir adaya sürmesini anlatıyor. Wes Anderson imzalı bu animasyon, konusu itibariyle 1910’da İstanbul’da yaşanan Hayırsızada Katliamı’nı da akla getiriyor… Uğur Vardan İstanbul’un tarihine vâkıfsanız o utanç dolu sayfayı biliyor olmalısınız. Yok eğer bilmiyorsanız hemen hatırlatalım: 1910’da şehrin sakinlerinden 80 bine yakın köpek, Fransa’ya ihraç edilmek […]

Bülent Çallı • Sustalı Zarife

Öğleden sonra Hüseyin, Pangaltı’daki şu pavyonun kapısını açtı da geceden beri içeriye birazcık güneş girdi. Pavyon kan, ter, alkol, çiş, gül suyu, kızartma ve yaşlı kadın kokuyordu. Kapıdan ötesi karanlıktı. Hüseyin yanmış, sararmış, kırık bir şalteri parmağının ucuyla ittirdi. Yüzü çarpık ve façalı ama elleri kınalı, yaşlı Zarife’nin geceden beri oturduğu masanın etrafı önündeki kan […]

Ömrü Para Değil Eğitim Uzatıyor

“Bir ülkenin ekonomisi gelişirse, insanları da daha uzun yaşar.” Avusturya’nın başkenti Viyana’da araştırmacılar, kalkınma uzmanlarının uzun yıllardır söz ettiği bu denklemi değiştirebilecek bir çalışmaya imza attı. Araştırmaya göre, eğitim, yaşam beklentisinin artmasında paraya göre daha büyük bir rol oynuyor. Uluslararası Uygulamalı Sistemler Analizi Enstitüsü’nden Wolfgang Lutz ve ekibi, 1970-2010 yılları arasında 174 ülkede kişi başına […]

Müjde Van Gorp • Üç Vakte Kadar

Hande daha çocukken kendi için bir şey istemekten vazgeçmişti. Aslında zaten hiç olur olmadık şeyler istememişti. Bir oyuncak bebek, plastik çay takımı ya da en fazla oyuncak bir dikiş makinesi… Onun istediği her şey yersiz, gereksiz ve en çok da imkânsızdı. Bir an önce büyümeli, evlendirilip evden gitmeli de bir boğaz eksilmeliydi. O eve fazla […]

Öteki Márquez

Benim gönlümdeki Márquez Büyülü Gerçekçilik akımın dışındaki eserlerinde. Sedat Sezgin Bazı yazarlar kendi alanlarında öncü olan eserler yaratmış olabilir ve bu öncü eserlerle anılıp çoğu defa bu öncü eserleriyle var olmuş da olabilirler, bundan daha olağanı da yoktur herhalde. Ancak bu yazarların öyle eserleri vardır ki, yaratıcılarının şanını göklere çıkaran öncü eserleriyle değil de başka […]

Serbest Düşüş

Acaba düşüşün sonu hiçlik mi yoksa dolu dolu bir sonsuzluk mudur? Şeyhmus Pamuk Düşüşler vardır; sonbaharın savurduğu, kahverengi, sarı damarlı çınar yapraklarının, kaldırımlarda, serin rüzgârlarla birleşip süzülerek mırıldanışı gibi. O düşüşler, seni sen yapan bütün hücrelerinin kapalı yakarışıyla seni âdeta sarıp sarmalayan bir vaaz gibi ağzında buruk tatlar bırakır. Bozuk bir plağın iniltiyle çıkardığı tiz […]

Suna Dirikan • Ölüm Bizi Ayırana Kadar

Bildiğin cin. Bazıları tadını kolonyaya benzetir. İyisini tatmadıkları için. Bardağımı yarıya kadar dolduruyorum. Üzerine tonik ekliyorum. Aslında tonik sevmem. Kinin kokar. Limonu dilimle, içine bir parça buz koy. Cin tonik severim. Taze nane yaprağıyla birlikte ferah bir tad. Sen şimdi benim büyük bir geceye hazırlandığımı bilmiyorsun. Koy bakalım votkanı o çok sevdiğin ince cama. Sen […]

Noktalama İşaretleriyle Zorlu İlişkimiz

“Noktalama iki üç kuraldan etkilenir ve bu üçünden biri kişisel zevktir.” Yazmak insan için doğal bir eylem değil. Atalarımızın 2 milyon ila 50 bin yıl önceki zaman diliminde konuşmaya başladığı düşünülüyor. Ama yazıyla yalnızca 5 bin yıllık bir geçmişimiz var. Basit noktalamaların modern haline gelişiyse ancak 2 bin yıl öncesine dayanıyor, bu da insanlık tarihinde […]

“Karizmatik” Hayvanların Soyları Tükeniyor

Yeni yapılan bir araştırmaya göre medyada, reklam kampanyalarında görselleri yer alan “karizmatik” hayvanların vahşi doğada tehdit aldığında olduğu tüketiciler tarafından yeterince bilinmiyor. Çoğunlukla markaların kampanyalarında, reklamlarında yer alan ve soyları tükenmekte olan hayvanlar arasında aslanlar, filler, kaplanlar da var. Araştırmacılar, bu hayvanların medya ve reklam aracılığıyla görünür olmalarının, vahşi doğada da soylarının da çoğaldığı algısını […]

Kazuo Ishiguro • Tuhaf ve Bazen Hüzünlü

İngiltere’ye geldikten sonraki yıldı, Yasuko’yu doğurdum. Bir ihtimal sıla hasretindendi, bilmiyorum, ama sorunlu bir doğumdu. Doğumdan öyle güçsüz bir halde çıkmıştım ki Yasuko anca birkaç aylıkken hastaneye dönmek zorunda kaldım. İlk geceler çok az uyudum, orada tuhaf bir yatakta, kızımdan uzakta, acılar içinde. Bana uyuştucu verdiler ve uykuyla uyanıklık arasında sürüklendim durdum. Ve geceleri düpedüz […]

Simone de Beauvoir: Neden Feministim?

Simone de Beauvoir, 1975’te katıldığı bir televizyon programında neden ve nasıl feminist olduğunu, İkinci Cins adlı kitabının yayınlanması ardından gelen tepkileri, Fransa’da feminist hareketin kürtajın yasallaşması için verdiği mücadeleyi, kadınların ataerkil toplumlarda nasıl müebbet bir hapis cezasına çarptırıldığını, sınıf mücadelesi ile feminist mücadelenin nasıl iki ayrı kulvar olduğunu ve birbiriyle karıştırılmaması gerektiğini, kadınların kurtuluşuna dair […]

Aşiyan’da Sis, Yağmur ve Şiir

Tekdüze ve ürkek darbeler hem göze hem kulaklara hitap ederken camlar tarihe şahitlik eder. Fuat   Yalçın Boğaz’a rüzgârsız inen Yağmur, Aşiyan yokuşunu tırmananlara dingin bir hava sunarak yolculuklarına eşlik ediyor. 19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyıl başında ülkemizin aydınlanma tarihinde önemli bir kilometre taşı yerini alır. Büyük savaşın ilk yıllarında Eyüp’te defnedilen Fikret, 1961 yılında […]

Anne Frank’ın Amerikalı Mektup Arkadaşı

Anne Frank’ın İkinci Dünya Savaşı sırasında ailesiyle birlikte Amsterdam’da kalırken ABD’nin Iowa eyaletindeki mektup arkadaşına yazdığı mektup çok şey anlatıyor. Iowa’nın Danville şehrinde yaşayan iki kızkardeş, Juanita ve Betty Ann Wagner, Anne Frank ve ablası Margot’tan mektup almıştı. Danville İstasyonu’ndaki müze ve kültür merkezinde bu mektuplaşmayı konu alan serginin açılışı yapıldı. Sergide 1920’lerden 1945’e kadar […]

Mustafa Soyuer • Mizansen

Her şey bir anda olmuştu. Kuşlar birden çekilmişti ağaçlara, rüzgâr bir anda susmuştu dallarda. Bir çam kozalağı , öylece asılı kalmıştı havada. Güneş, pamuktan bir bulutun yumuşaklığına kaçmıştı. Balıklar, yosunlarla oynaşmayı bırakıp kaya diplerine doluşmuşlardı. Deniz, bir anda, masmavi bir suskunluğa gömülmüştü. Evlerin pencereleri birbiri ardınca örtülmüştü, perdeler bir bir çekilmişti. Kornalar susmuştu bütün caddelerde, […]

Pek de İlerlemediğimizi Gösteren 8 Ortaçağ Metni

Birkaç yüzyıl geçti ve feodalizm edebiyatı hâlâ sınıf, kadın ve cinsellik hakkında sorular soruyor. Alice Lesperance Mantık çerçevesinde bakıldığında pek çoğumuz Ortaçağ dönemini geçmişteki bir zaman olarak değerlendiririz. Kadınların ikinci sınıf vatandaş olarak görüldüğü, kadın düşmanlığının yasalken eşcinselliğin yasak olduğu ve dinin her şeyi kontrol ettiği bir dönem. Ancak Ortaçağ aynı zamanda zengin ve karışık […]

Kişisel Bir Murakami Okuma Rehberi

Gökhan Güvener Okuduğum Haruki Murakami kitaplarına yönelik kişisel önerilerimi içeren bir yazı bu. Öykü kitaplarını hariç tuttum. Hiç okumamış olanlar ve başlamak isteyenler için öznel bir rehber olarak da düşünülebilir. Okumuş olanlar da yorumlar bölümüne kendi önerilerini yazarsa harika olur. Başlangıç kitabı İmkânsızın Şarkısı olmalı. En dokunaklı, en etkileyici olan romanı bu bence. Sonra Zemberekkuşu’nun Güncesi […]