Üstkurmaca Bir Roman Olarak Puslu Kıtalar Atlası

Puslu Kıta­lar Atlası’nda “kla­sik” oku­maya ara veri­len yer­ler­den biri kah­ra­manla, kah­ra­man-yaza­rın kendi var­lık­la­rını ve bir­bir­le­ri­nin var­lık­la­rını sor­gu­la­dığı yer­dir. Uzun İhsan Efendi düş gör­mek­te­dir ve düş gör­dü­ğü­nün far­kın­da­dır. Descartes’ın, “Düşü­nü­yo­rum, öyleyse varım” öner­me­sini yeni­den ortaya koyar. Akın Tek İhsan Oktay Anar 1995-2007 yıl­ları ara­sında yayım­la­dığı roman­la­rıyla post­mo­der­nist üst­kur­ma­ca­nın yet­kin örnek­le­rini sun­muş­tur. Anar beş roma­nın­dan dör­dünde Uzun […]

Patti Smith, Rimbaud’nun Evinin Yeni Sahibi

  Patti Smith sadece müzi­ğiyle değil, söz yazarı ve şair kim­li­ğiyle de tanı­nan bir sanatçı. 1996’da bir der­giye ver­diği söy­le­şide, “Genç kız düş­le­ri­min çoğunu Rimbaud’ya ayır­mış­tım. Sanki Rim­baud erkek arka­da­şımdı” diyen sanat­çı­nın yıl­lar sonra Rimbaud’nun evini satın alma­sına şaşır­ma­mak gere­ki­yor o halde. Fransa’nın Bel­çika sını­rında 90 kişi­nin yaşa­dığı ufak bir köyde bulu­nan ev uzun yıl­lar boyunca […]

William Faulkner • O Akşamın Güneşi

I Artık Jefferson’da pazar­tesi günü haf­ta­nın öteki gün­le­rin­den farklı değil. Cad­de­lere asfalt döşen­miş ve tele­fon ve elekt­rik şir­ket­leri gide­rek göl­ge­lik ağaç­ları daha çok kesi­yor –meşe­leri, akça­ağaç­ları, akas­ya­ları ve kara­ağaç­ları–, bunu, abar­tıl­mış ve ruh­suz ve kan­sız sal­kım sal­kım tel­leri taşı­yan demir direk­lere yer açmak için yapı­yor­lar. Şehirde pazar­tesi sabah­ları ser­vis yapan ve çama­şır­ları çıkın­lar içinde top­la­yan […]

Oğuz Atay Hakkında Son Deliller

Ciddi bir şaka, sulu­laş­tı­rıl­mış haki­kat­ler­den daha öğre­ti­ci­dir. Oğuz Atay’ın bir ucu da budur. küçük İskender Henüz reşit olma­dan oku­maya baş­la­dı­ğım Oğuz Atay’ın benim ve yaşıt­la­rı­mın, dahası, kuşa­ğı­mın üze­rinde nasıl bir etki bırak­tı­ğını sık sık düşün­mü­şüm­dür; yüz yüze çatı­şan siyasi örgüt­le­rin bir mem­le­keti kur­tarma çaba­sı­nın dar­beyle silip süpü­rül­düğü bir karan­lık dönemde, koor­di­nat­la­rın tama­men faşizme odak­lan­dığı ve kötü […]

Allahabad, Kumbh Mela: Ganj kıyılarından yükselen kutsal şarkılar...

İlk baş­larda biraz tedir­gin olsam da bak­tım bir şey demi­yor­lar, san­da­let­le­rimi çıka­rıp ıslak zeminde bata çıka iler­li­yo­rum yan­la­rına. Bu mis­tik atmos­ferde ziya­ret­le­rim kısa süreli olu­yor elbette. Ayşe Topbaş İnsa­nın rüz­gâr kadar hür olduğu gök­lere Götür beni, insa­nın tan­rı­laş­tığı yere Rig-Veda Neh­rin kıyı­la­rında kilo­met­re­lerce sıra­lan­mış insan­lar mah­şer pro­vası yapı­yor. Ben de bu sah­ne­nin içinde dola­şı­yo­rum. Sakal­ları göğ­süne […]

Bu Sanatçıların Daha Önce Görmediğiniz Fotoğrafları

Fotoğ­ra­fın nite­likli bel­ge­ler ara­sında apayrı bir yeri var. Yoksa unu­tul­maya mah­kûm ola­cak pek çok görün­tüyü önü­müze geti­rir, onlara baka­rak gör­dük­le­ri­mizi yeni­den calan­dır­ma­mızı sağ­lar. Büyük sanat­çı­la­rın fotoğ­raf­la­rını da her zaman merak ede­riz. Nasıl insan­lardı? Bir dizi fotoğ­raf, onla­rın hayat­la­rını, kim­lik­le­rini yanı başı­mıza geti­rir. Aşa­ğıda, Van Gogh’dan Gauguin’e, Lautrec’e, Monet’ye, Matisse’den Andy Warhol’a, bir dizi sanat­çı­nın daha […]

Adichie’den Siyah Feminist Manifesto

Yirmi birinci yüz­yıl neoli­be­ral söy­lem­le­rini kimi zaman kes­kin ve ağır­başlı bir dille, kimi zaman da mizahla ters­yüz eden Adic­hie, siyahi femi­nist yazı­nın günü­müz­deki önemli yüz­le­rin­den olmaya devam edi­yor. İngi­lizce konu­şu­lup İngi­lizce yazı­lan, İngi­liz sömür­gesi altında yaşa­mış olan coğ­raf­ya­lara özgü diye­bi­le­ce­ği­miz Ang­lo­fon (başta Afrika, Kara­yip­ler, Güney Hin­dis­tan, Kanada vb.) ede­bi­yatı özel­likle yir­minci yüz­yı­lın yarı­sın­dan baş­la­ya­rak günü­müze […]

Behçet Çelik • Çatısız Binaya Damdan Girdik

Uyudu sanı­yor­dum. Az ötede kımıl­da­ma­dan yatı­yordu bir süre­dir. Kıkır­da­maya baş­ladı. “N’oldu lan,” dedim. Doğ­ru­lup yüzünü ben­den tarafa çevirdi. “İşe bak ya,” dedi başını sal­la­ya­rak, “çatı­sız binaya dam­dan gir­dik.” “Ne ola­caktı,” dedim, “nere­den gire­cek­tik? Nesi komik bunun?” “Bil­mem,” deyip omuz­la­rını kal­dırdı, “komik değil mi yani, çatı­sını, pen­ce­re­sini sök­müş, sağını solunu delik deşik etmiş­ler, ama kapıyı zin­cir­le­miş­ler.” Saç­maydı sahi­den. […]

William Faulkner: Simgecilerle Arasındaki Bağ

Burada tar­tış­maya açı­lan Sim­geci este­tik, bazen müp­hem bir şekilde “Faulkner’vari” ola­rak adlan­dı­rı­lan üsluba öyle­sine içkin­dir ki, bu kav­ram ve tek­nik­le­rin, Yok­na­pa­ta­wpha Kasabası’na ait oldu­ğunu düşün­mek an mese­le­si­dir. Bu elbette, Wil­liam Faulkner’ın deha­sına ve “harisliği”ne, bu etkiyi kendi özgün sesine dönüş­tü­ren ve asi­mile eden “cen­til­men çiftçi” yete­ne­ğine bağ­la­na­bi­lir. Alexander Marshall New Repub­lic, 6 Ağus­tos 1919 tari­hinde […]

Yazının Belleği

Ede­bi­yat, bu kirli dün­ya­dan çıkıp nefes ala­bi­le­ce­ği­miz tek kaçış yeri olu­yor o zaman; yaşa­mın hafı­za­sıyla unut­ma­nın kör bilinci orada kar­şı­la­şı­yor, yüz­le­şi­yor. Özkan Ali Bozdemir  Yaşa­mın bula­nık suları umut­ları, hatı­ra­ları ve hayal­leri de önüne kata­rak her şeyi dip­siz bir uçu­ruma doğru sürük­lü­yor, yapış­kan ve çürü­müş kol­la­rıyla kor­kunç bir boş­luk halinde etra­fı­mızı sar­maya, bizi kuşat­maya devam edi­yor. […]

Vita ile Virginia, Virginia Woolf’un Aşkını Anlatıyor

Ede­bi­yatta moder­niz­min en değerli öncü­le­rin­den romancı, eleş­tir­men, üstün bir ente­lek­tüel ve femi­nist olan Vir­gi­nia Woolf’un biyog­ra­fik filmi için kol­lar sıvandı. Woolf’un sos­ye­tik yazar Vita Sack­ville-West ile yaşa­dığı iliş­kiyi anla­ta­cak Vita and Vir­gi­nia fil­mi­nin duyu­rusu geç­ti­ği­miz yıl yapıl­mıştı. Artık baş­rol­ler de belli oldu. Amerika’nın sanat ve eğlence der­gisi Variety’nin habe­rine göre filmde Vir­gi­nia Woolf’u Eva Green, Vita […]

Kazuo Ishiguro • Zehir

28 Tem­muz Bugün Eddie’nin ağa­be­yini gör­düm. Bel soğuk­luğu kap­mış. Zaten Eddie de bir­kaç hafta önce her şeyi anlat­mıştı. Onu kıyıda, bov­ling pis­ti­nin yakı­nında gör­dü­ğümde moto­sik­le­tini kul­lan­ma­sını öğre­ni­yordu. Gerçi has­ta­lı­ğın onda ne tarz bir etkisi oldu­ğunu fark ede­me­dim. Bronz­laş­mış teniyle gayet sağ­lıklı görü­nü­yordu. Her­halde zeh­rin tesi­rini gös­ter­meye baş­la­ması biraz zaman alı­yor. Eve dön­dü­ğümde benim mala­fatı özenle […]

OKU ANLAT

    Aptal Beyin