Home Bilgi Bankası Bilim 2017’de uzayda neler yaşanacak?
2017’de uzayda neler yaşanacak?

2017’de uzayda neler yaşanacak?

103
0

Uzay ile ilgi­le­nen­ler için 2017 yine heye­can dolu bir yıl ola­cak. Cas­sini uzay aracı, Satürn’ün hal­ka­la­rına gire­cek, çok sayıda meteor yağ­muru ve tutulma yaşa­na­cak. İşte 2017 yılında uzayda yaşa­na­cak­lar…

Bu yıl tüm göz­ler Satürn’de ola­cak. Cas­sini uzay ara­cı­nın, Dünya’ya Satürn’ün hal­ka­la­rını içe­ren muh­te­şem fotoğ­raf­lar gön­der­mesi bek­le­ni­yor. 15 Eylül 2017, Cassini’nin Satürn’e yöne­lip bulut kuşak­la­rı­nın ara­sına gir­diği gün ola­cak.

Cas­sini 2004 yılın­dan bu yana, suni bir uydu ola­rak Satürn yörün­ge­sinde dönü­yor. Uzay aracı hemen her gün geze­ge­nin, hal­ka­ları ve uydu­la­rı­nın eşsiz fotoğ­raf­la­rını çekip, veri top­la­yıp Dünya’ya gön­de­ri­yor. 1997 yılında uzaya gön­de­ri­len Cas­sini, 7 yıl­lık uçuş son­rası Satürn’e ulaş­mıştı. 13 yıl­dırsa yörün­gede. Bu plan­la­nan­dan çok daha uzun bir süre…

uzay1

Dino­zor” son­da­nın son görevi

Cas­sini uzay aracı aslında bir “dino­zor” sonda ola­rak kabul edi­li­yor. NASA’nın Güneş Sis­te­mi­mizi keş­fet­mek için mil­yar­larca dolar­lık mis­yon­lar plan­la­dığı dönem­ler­den kalma. Jüpi­ter etra­fında yıl­lar­dır dola­nan Voya­ger ve Gali­leo uzay araç­ları da bu kate­go­ride. Cassini’nin için­deki tüm alet­le­rin hala sürp­riz bir şekilde çalış­tığı kay­de­di­li­yor. Sonda mis­yo­nunu tamam­la­ma­dan önce, son bir gös­teri yapa­cak. Hal­ka­la­rın içine gire­cek olan Cas­sini, gaz, toz ve buz par­ça­cık­la­rını yaka­la­yıp ana­liz ede­cek ve tabii yük­sek çözü­nür­lüklü fotoğ­raf­lar çeke­cek. Eylül orta­sında ise sin­yal­leri sona ere­cek, tıpkı Eylül ayında Avrupa’nın kuy­ruklu yıl­dız mis­yo­nu­nun sona erme­sinde olduğu gibi göz­yaş­ları aka­cak…

uzay2
Satürn’ün uydusu Dione.

Çevre koruma” amaçlı düşüş

Bilim insan­ları aslında mis­yo­nun daha uzun süre devam etti­ril­mesi taraf­tarı. Ancak ara­cın yakıtı bit­mek üzere, dola­yı­sıyla güzer­gâh için kont­rollü düzen­le­me­ler yap­mak çok zor­laştı. Cassini’nin kont­rol­süz bir şekilde Satürn’ün uydu­la­rın­dan birine düş­mesi isten­mi­yor. Bu uydu­lar­dan iki tanesi çok özel: Yoğun bir atmos­fere sahip olan Titan ve buz­larla kaplı yüze­yi­nin altında büyük bir okya­nus bulu­nan Ence­la­dus. Enceladus’taki okya­nusta basit yaşam form­la­rı­nın da bulu­na­bi­le­ceği tah­min edi­li­yor. Ara­cın kont­rol­süz şekilde düş­me­siyle Cassini’de hala bulu­na­bi­le­ceği düşü­nü­len Dünya mik­rop­la­rı­nın uydu­lara bulaş­ma­sın­dan endişe edi­li­yor. Bu nedenle NASA, Cassini’nin hedef göze­ti­le­rek düşü­rül­me­sine karar verdi.

ABD uzaya geri mi dönü­yor?

Ulus­la­ra­rası Uzay İstas­yonu (ISS), 2017 yılında da Dünya etra­fında dön­meye devam ede­cek. Altı ayda bir eki­bin değiş­mesi şek­linde rutin prog­ra­mını sür­dü­re­cek. Alman ast­ro­not Ale­xan­der Gerst, 2018 yılında yeni­den istas­yona uça­cak. Ancak 2017 yılı­nın sonuna doğru NASA’nın tali­ma­tıyla ISS’e teda­rik­leri üst­le­ne­cek olan özel Spa­ceX fir­ması, ISS’e yeni uzay ara­cını gön­de­re­cek. Şu ana dek sadece Dra­gon uzay aracı ISS’e teda­rik­leri ulaş­tı­rı­yordu. 2011 yılında mekik prog­ra­mını son­lan­dı­ran ABD’nin böy­lece yeni­den ast­ro­not­ları -Alman uzay yol­cu­ları da dahil- doğ­ru­dan Florida’daki Cape Cana­ve­ral Üssü’nden ISS’e gön­de­re­bi­le­cek durumda ola­cağı düşü­nü­lü­yor. Şu anda uçuş­lar sadece Baykonur’daki Rus Uzay Üssü’nden yapı­lı­yor.

uzay3
Spa­ceX uzaya turist taşı­ya­bi­le­cek mi?

Yeni ABD hükü­me­ti­nin uzay poli­ti­kası

Spa­ceX, 2017 yılında yeni bir zor­luğu daha üst­le­ne­cek: Yıl orta­sında ilk kez Fal­con Heavy roke­tini fır­la­ta­cak. Bu roke­tin, fir­ma­nın Mars’a yol­cu­luk gibi plan­la­rında kul­la­nıl­ma­sında bek­le­ni­yor. 2017, ABD’de ticari uzay uçuş­ları için belir­le­yici bir yıl ola­cak. Uzman­lar, yeni ABD hükü­me­ti­nin ne tür bir uzay poli­ti­kası izle­ye­ce­ğini merakla bek­li­yor. Barack Obama, 2009 yılında göreve baş­la­dı­ğında NASA’yı sert bir rota deği­şik­li­ğine zor­la­mıştı.

Venüs, Jüpi­ter, Satürn… Peki ya Mars?

2017, iyi bir Venüs yılı. Komşu geze­gen, Ocak ve Şubat ayla­rında gök­yü­zünde par­lak bir gece yıl­dızı gibi görü­le­cek. Nisan ayın­dan iti­ba­rense altı ay boyunca sabah yıl­dızı gibi görü­le­cek. 2016’da gök­yü­zünde göze çar­pan bir gök­cismi ola­rak görü­len Mars, 2017’de biraz mola vere­cek. Ancak Jüpi­ter daha dik­kat çekici ola­cak. Gece yarı­sın­dan son­raki saat­lerde göz­lem­le­ne­bi­le­cek. Satürn Orta Avrupa için çok derin­lerde kalsa da güney yarım­kü­rede gayet net göz­lem­le­ne­cek. Satürn en iyi konuma Hazi­ran orta­sında ula­şa­cak. Satürn’e her bak­tı­ğı­nızda Cas­sini uzay ara­cını da düşü­nün… En azın­dan Eylül ayına kadar…

Daha az ay ışı­ğında yıl­dız kay­ması

Ay par­lak ışı­ğıyla çok sayıda mete­oru aydın­la­tır­ken 2016 yılın­dan farklı ola­rak, 2017 iyi bir “yıl­dız kay­ma­ları yılı” ola­cak. 10-14 Ağus­tos arası Per­seid meteor yağ­muru, 16-19 Kasım ara­sında Leonid, 11-14 Ara­lık ara­sında ise İkiz­ler (Gemi­nid) meteor yağ­muru yaşa­na­cak. Per­seid yağ­muru döne­minde Ay gök­taş­la­rını yete­rince aydın­la­ta­cak olsa da Leonid ve Gemi­nid döne­minde yeniay oldu­ğun­dan yete­rince ışık vur­ma­ya­cak. 2017 yılında meteor hay­ran­ları dilek tut­mak için çok fazla şansa sahip ola­cak.

ABD karan­lığa gömü­le­cek

Ast­ro­no­mik açı­dan bu yılın en önemli ânı 21 Ağustos’ta ABD’de göz­lem­le­ne­cek olan tam Güneş tutul­ması. Oregon’dan Georgia’ya kadar mak­si­mum 2 dakika 40 saniye boyunca gün­düz geceye döne­cek. Bu tutulma tüm Kuzey ve Orta Amerika’da da kıs­men göz­lem­le­ne­cek. Daha önce­sinde 26 Şubat’ta ise Güney Ame­rika ve Afrika’nın bazı bölüm­le­rinde tutulma mey­dana gele­cek. Ay tam Güneş’in önünde ola­cak. Ancak Güneş’i tama­men kap­la­ya­cak kadar büyük olma­dı­ğın­dan bir parça güneş ışığı sıza­cak.

Ay kıs­men hayal kırık­lığı yara­ta­cak

2016 yılında izle­mesi güzel olan Ay tutul­ması hiç yaşan­madı. 2017’de de durum farklı değil. 7 Ağustos’ta kısmi bir Ay tutul­ması mey­dana gele­cek. Bu tutulma özel­likle Avust­ralya ile Asya, Afrika ve Avrupa’nın büyük bölüm­le­rinde göz­lem­le­ne­cek.

2018 yılında da uzay yol­cuk­ları açı­sın­dan heye­can verici pro­je­ler var. Örne­ğin Hubble uzay teles­ko­pu­nun halefi yola çıka­cak.

(Dirk Loren­zen, DW Türkçe)

(103)

tags:

Yorumlar