Edebiyat

Önce Oku Sonra Doku

İyi eleş­tiri metni, üze­rine yazıl­dığı kitabı oku­maya ya da oku­du­nuzsa ikide bir karış­tır­maya gerek­sinme duyur­mak­sı­zın ken­dini oku­tan metin­dir. Oğuz Demiralp Soru­muz: “Ede­bi­yat metin­leri nasıl oku­nur?” Bu soruyu görünce hemen aklıma Vir­gina Woolf’un dene­mesi geldi: ‘‘How Sho­uld One Read A Book?’’ (Bir Kitabı Nasıl Oku­malı?) Açtım, bak­tım yeni­den. İlk üç tüm­ceyi alın­tı­la­ma­dan ede­me­ye­ce­ğim: “İlkin, baş­lı­ğı­mın sonun­daki […]

Max Sebald'tan Altın Değerinde Yaratıcı Yazı Önerileri

• Kendi başına ele alın­dı­ğında her bir cümle bir şey ifade etme­li­dir. • Yazı, asla yaza­rın “şiir­sel” olma gay­reti içinde olduğu izle­nimi uyan­dır­ma­ma­lı­dır. • Amacı yal­nızca son­raki cüm­le­leri kur­maya ola­nak sağ­la­yan cüm­le­ler­den kaçı­nın. • “Ve” (and) keli­me­sini müm­kün oldu­ğunca az kul­la­nın. Çeşit­li­lik için, başka bağ­laç­ları dene­yin. “W.G. Sebald son kurgu atöl­yesi der­sini East Ang­lia Üniversitesi’nde […]

Toplum-Sevmez Sosyoloji

Houellebecq’in eser­leri de, türü­nün sağ­la­dığı imkân­la­rın da öte­sine giden tutar­sız­lık­la­rına, çar­pıt­ma­la­rına, eksik­lik­le­rine ve olanca eklek­tik­li­ğine rağ­men, yara­ta­bil­diği ger­çek­lik his­siyle zan­nımca ‘iyi sos­yal bilim’in de kıs­tas­la­rın­dan birine yakın­sa­mak­ta­dır. Çok sat­ma­sı­nın nede­nini sadece med­yada veya alev­len­dir­diği tar­tış­ma­larda gör­me­mek gere­kir. Hasan Keser 19. yüz­yılda sos­yo­loji bir disip­lin halinde ortaya çıkar­ken ken­dini fel­sefe ve ede­bi­yat­tan tümüyle ayrış­tı­ra­rak doğa bilim­le­ri­nin […]

Dostoyevski: Çağımızın Bir Yazarı

Dos­to­yevski, Ras­kol­ni­kov ile Rus top­lu­mu­nun kendi iste­diği yüzüne ışık düşün­mek iste­miş­tir. Bütün bir Rus top­lumu ve kül­türü –elbette öteki büyük yazar­la­rıyla bir­likte– Dostoyevski’ye de çok şey borçlu olma­lı­dır. Semih Gümüş Belki öte­den beri bili­yo­ruz ama Dostoyevski’nin, insa­nın fela­ke­tini hiç kim­se­lere ben­ze­me­yen bir derin­lik içinde anlat­tı­ğını yeni­den düşü­ne­bi­li­riz. Derin­lik, yeraltı, neden sonra çözüm­len­me­sine ayrıca önem veri­len […]

John Berger üstüne: “Gözlerini son defa doğru kelimeyi bulmak istermiş gibi kapadı.”

2 Ocak’ta haya­tını kay­be­den İngi­liz yazar, sanat eleş­tir­meni, düşü­nür ve res­sam John Ber­ger hak­kında edi­tör, çevir­men ve Metis Yayınları’nın kurucu ortağı Müge Gür­soy Sökmen’le Medyascope’ta yapı­lan söy­le­şiyi yayın­lı­yo­ruz. Müge Gürsoy Sökmen Görme Biçim­leri Yankı Yayın­ları tara­fın­dan basıl­mıştı. Biz üni­ver­si­te­dey­dik o zaman ve kari­ka­tür kulü­bünde. Aslında Metis’in kurucu üye­le­ri­nin çoğu Boğa­ziçi Üni­ver­si­tesi Kari­ka­tür Kulübü’nden çık­mış­tır. Reha […]

Cortázar'ın Eleştirmenler ve Eleştiri Üzerine Düşünceleri

Bir yer­lerde, içine açık­la­ma­la­rın dol­du­rul­duğu bir çöp­lük olmalı. Bu düz­gün tab­loda tek bir şey endi­şe­len­di­rir bizi: Ya bir gün biri çıkıp çöp­lü­ğün ken­di­sini de açık­la­maya kal­karsa? – Julio Cor­t­á­zar, Lucas Diye Biri Isabel Alvarez Borland Cortázar’ın yazını oku­runa açık açık mey­dan okur, onu yaratma edi­mine katıl­maya davet eder; yara­tıcı edimi pek çok pers­pek­tif­ten ele almaya teş­vik […]

10 Soruda Edebiyat ve Londra

1. Shakespeare’in Londrası... 1590’larda Londra ener­jik, geli­şen ve önemli bir liman ken­tiydi. Tha­mes Nehri ise işlek bir suyolu. Şehir kül­türü res­sam, aktör, yazar­larla can­lıydı. Tiyatro bütün sos­yal sınıf­la­rın beğe­ni­sine uygundu. 2. Canterbury Unesco Dünya Mirası Listesi’ndedir, katedraliyle ünlüdür, bir de... Geoff­rey Causer’ın yaz­dığı, Aziz Tho­mas Becket’ın Canterbury’deki meza­rını gör­mek üzere Londra’dan yola çıkan otuz kadar […]

10 Soruda Bloomsbury

1. Topluluk nasıl oluştu? Vir­gi­nia (Woolf), Vanessa (Bell), Adrian ve Thoby Step­hen, anne baba­la­rı­nın ölü­mün­den sonra taşın­dık­ları “46 Gor­don Squ­are, Blo­oms­bury” adre­sinde 1904’den 1907’ye kadar yaşa­dı­lar. Thoby per­şembe akşam­ları Cambridge’ten arka­daş­la­rıyla ede­bi­yat buluş­ma­ları düzen­ler­ken, Vanessa da res­sam ve ente­lek­tüel arka­daş­la­rıyla cuma akşam­ları top­la­nı­yordu. İki grup son­ra­ları bir­leşti. 2. Bloomsbury’nin yapısı? Top­lu­lu­ğun mani­fes­tosu, sıkı kural­ları, grup […]

Onat Kutlar: Bir Ustadan Kalanlar

22 yıl geçti… Onat Kutlar’ı, 2009 yılında yayım­la­nan Kara­meke kitabı için Yal­çın Tosun’un yaz­dığı yazıyla anı­yo­ruz. Yalçın Tosun Ede­bi­ya­tı­mızda öykü den­di­ğinde akla ilk gelen kitap­lar­dan biri olan İshak’ın yayım­lan­ma­sın­dan tam elli yıl sonra, Onat Kutlar’ın yeni bir öykü kita­bıyla kar­şı­laş­mak 2009’un en güzel yazın­sal sürp­riz­le­rin­den birini oluş­turdu. Kutlar’ın çağ­daşı ve 50 kuşa­ğı­nın bir diğer değerli öykü­cüsü […]