Felsefe

Platon Kadın-Erkek Eşitliğini Nasıl Görmüş?

Ona göre kadın­lar eşit­tir­ler eşit olma­sına ama fark­lıy­dı­lar da. Erkek­le­rin görev­le­rini pay­laş­mak yerine, kadın­lar dün­ya­sında bun­lara para­lel görev­ler üst­len­me­liy­di­ler. Batılı düşün­ce­nin teme­lini oluş­tu­ran Yunan düşü­nür­ler­den Pla­ton kadın erkek eşit­li­ğini onay­la­ma­sına rağ­men, kendi çağı­nın sınır­ları içinde kal­mış ve düşünce tar­zına bu eşit­liği tam yan­sıt­ma­mıştı. Pla­ton için eşit­lik sadece yurt­taş­ları için geçer­liydi. Nicole Bac­ha­ran, Fran­ço­ise Héri­tier ile […]

Umutsuzsam bana ne! Değilmişim gibi devam!

Yıl­lar­dır içinde sav­ru­lup dur­du­ğu­muz siyasi, eko­no­mik ve top­lum­sal atmos­fer kimi­le­ri­mize umut­la­rını kay­bet­tirdi. Onlara da bir sözü var Anders’in: “Umut­suz­sam bana ne! Değil­mi­şim gibi devam.” Serap Çakır Kaf­ka­esk gün­ler. Hay­rete düş­me­ye­cek kadar yavan geli­yor yaşa­nan­lar ve bir baş­ka­sı­nın içine düş­tüğü kâbus, öyle­sine uzak bir diyar­day­mış gibi seyre mah­kûm. Hemen yanı başı­mızda olana gözü­müzü sım­sıkı kapama gereği bile […]

John Berger üstüne: “Gözlerini son defa doğru kelimeyi bulmak istermiş gibi kapadı.”

2 Ocak’ta haya­tını kay­be­den İngi­liz yazar, sanat eleş­tir­meni, düşü­nür ve res­sam John Ber­ger hak­kında edi­tör, çevir­men ve Metis Yayınları’nın kurucu ortağı Müge Gür­soy Sökmen’le Medyascope’ta yapı­lan söy­le­şiyi yayın­lı­yo­ruz. Müge Gürsoy Sökmen Görme Biçim­leri Yankı Yayın­ları tara­fın­dan basıl­mıştı. Biz üni­ver­si­te­dey­dik o zaman ve kari­ka­tür kulü­bünde. Aslında Metis’in kurucu üye­le­ri­nin çoğu Boğa­ziçi Üni­ver­si­tesi Kari­ka­tür Kulübü’nden çık­mış­tır. Reha […]

Edebi Metinlerde Spinoza’yı Aramak

Bu çalış­mada hoşuma giden bir başka şey de ken­dimi Spinoza’yı düşü­nür­ken özerk­leş­miş his­set­mem. Spinoza’nın ger­çek­ten ne söy­le­miş oldu­ğunu bul­mak ya da bil­mek (müm­künse tabii bu) ve bun­dan yola çıka­rak bir şey­lere ulaş­mak gibi kay­gı­la­rın öte­sinde, dal­ga­la­rın ara­sında bir oraya bir buraya sav­ru­lan man­tar gibi, edebi metin­ler ara­sında gidip gel­me­nin mut­lu­lu­ğunu yaşı­yo­rum. Cemal Bâli Akal 2000’li […]

Hegel’in Shakespeare Okuması

Hegel’e göre kla­sik tra­ged­yada kah­ra­man­lar, kişi­lik­le­rin­deki ahlaki bir zayıf­lığa göre nite­len­di­ril­me­miş­ler­dir. Hegel Este­tik’te (1832) gele­nek­sel tra­jedi anla­yı­şın­dan çok faklı bir tra­jedi tanımı ortaya atmıştı. Hegel’e göre kla­sik tra­ged­yada kah­ra­man­lar, kişi­lik­le­rin­deki ahlaki bir zayıf­lığa göre nite­len­di­ril­me­miş­ler­dir. İki ahlak sis­temi ara­sında kal­dık­ları ve birine bağlı kalır­ken kaçı­nıl­maz ola­rak öte­kiyle diya­lek­tik bir iliş­kiye gir­dik­le­rin­den en niha­ye­tinde yenil­meye mah­kûm […]

Romantizm: Moderniteye Rağmen Modernlik

Roman­tizm aklı mer­keze koyan moder­ni­teye karşı, insa­nın tüm mele­ke­le­ri­nin eşit­li­ğini savu­nan moder­nite kar­şıtı moder­nizm­dir.  “Türkçe ola­rak arama motor­la­rın­dan birine Roman­tizm yaz­dı­ğı­nızda kar­şı­nıza çıkan görün­tü­lere bir bakın. Kar­şı­nıza kırık kalp­ler, kanlı göz­yaş­ları, şiir dize­leri dışında pek de bir şey çık­ma­ya­cak­tır.  Şimdi bir de aynı ara­mayı İngi­lizce, Fran­sızca ve Almanca yapın. Sadece Türkiye’de değil diğer tüm kül­tür­lerde […]

Etik ve Edebiyat | Mukadder Erkan

Etik gibi ede­bi­yat da insan yaşa­mı­nın derin ger­çek­li­ğiyle, özel­likle ahlak, iyi ve kötü mese­le­le­riyle uğra­şır. Hem etik hem de ede­bi­yat haki­ka­tin peşin­de­dir ve haki­kati açığa çıkar­maya çalı­şır. Ede­bi­yat insan durum­la­rını insana yan­sıt­ması açı­sın­dan bir eği­tim görevi gör­mek­te­dir. Ede­bi­yat ara­cı­lı­ğıyla etik daha evren­sel, daha kap­samlı, daha somut bir hale gelir, etik kav­ra­yış his­se­de­bi­le­ce­ği­miz bir şeye dönü­şür. […]