Tarih

Eski Londra

Londra Avrupa’nın en önemli şehri. Bugün en önemli finans mer­kez­le­rin­den de biri. Aynı zamanda ger­çek bir kütür baş­kenti. Buraya hem savaş koşu­la­rı­nın için­den sıy­rı­lıp geldi hem de büyük bir yeni­lenme karar­lı­lığı içinde. Eski Londra fotoğ­raf­ları, deği­şi­min çar­pıcı tanık­ları… 1 Big Ben, 1953 2 Cha­ring Cross yolu, 1973 3 Embank­ment, 1947 4 Ara­ba­daki köpek, Londra, 1960 5 Bebek ara­ba­ları […]

10 Soruda Tevrat ve İncil

Tek­tan­rı­cı­lıkla bir­likte ortaya çıkan kut­sal kitap­la­rın, nasıl yazıl­dık­ları ve nasıl ortaya çık­tık­ları merak edi­lir. Yahu­di­li­ğin elçisi Musa ve Hıris­ti­yan­lı­ğın elçisi İsa’nın kut­sal kitap­ları nasıl yaz­dık­ları, Asur­bi­limci, Mezo­po­tamya dil ve uygar­lık­ları uzmanı Jean Bot­t­éro ve Batı dün­ya­sında tanı­nan Kato­lik ila­hi­yatçı Joseph Moingt tara­fın­dan anla­tı­lı­yor. 1 Yahudi, Kitabı Mukaddes’te açık­la­nan tek tan­rıya ina­nan kişi­dir dene­bi­lir mi? Evet, ama kul­la­nı­lan […]

Hayatımızı Kolaylaştıran Fermuar Nasıl Bulundu?

Fer­muar moda­dan koru­yucu ekip­mana kadar haya­tı­mı­zın bir­çok ala­nında kul­la­nı­lı­yor. Ama bu meka­niz­mayı bir araya getir­mek uça­ğın ve bil­gi­sa­ya­rın ica­dın­dan uzun bir zaman aldı. Gün­lük yaşan­tı­mızda önemli bir yeri var fer­mu­arın. Basit bir meka­nizma gibi görünse de tasa­rımı çok uzun zaman aldı. Öyle ki, “Uça­ğın ve bil­gi­sa­ya­rın icadı daha kısa sürdü” diyor Mary­land Üniversitesi’nden tarihçi Robert Fri­edel. Fer­mu­arın […]

1960'lar ve 1970'lerde İran ve İran'da Kadınlar

16 Ocak 1979’da son dar­beyi vura­rak Rıza Şah Peh­levi ikti­da­rını yıkan İran İslam Dev­remi, yir­minci yüz­yı­lın en önemli olay­la­rın­dan biriydi. 1 Nisan 1979’da yapı­lan refe­ran­du­mun sonunda İran bir İslam Cumhuriyeti’ne dönüştü.  Sonra da Ara­lık 1979’da teok­ra­tik ana­yasa ve Humeyni’nin dini lider­li­ğini onay­landı. Güçlü bir dev­let, büyük bir ülke ve köklü bir kül­tür ken­dine alı­şıl­ma­dık, yep­yeni […]

Aliyül Âlâ Diyarbekir Rakısı

Diyar­ba­kır Rakısı üre­til­diği yıl­larda çok nam sal­mış bir rakı. Ününü pekiş­ti­ren bir­kaç fak­tör var. İlki şu: budak­sız meşe fıçı­larda din­len­di­ri­li­yor Diyar­ba­kır Rakısı. Diyarbakır’ın hemen yanı başın­daki Kara­ca­dağ etek­le­rinde doğal ola­rak mart, nisan ayla­rında çıkan dikenli bir bitki olan ken­ge­rin kökün­den sütümsü bir sıvı çıkar. Bu sıvı­dan ken­ger ya da Mezeki sakızı yapı­lır. Hem de maya […]

Tozu Toprağı Kaldı Geride...

Vakit var­ken, evet vakit henüz var­ken bu yan­lış­tan dönül­meli. Ali­paşa çocuk­ları “evi­miz, Suru­muz namu­su­muz­dur” diye yaz­mış­lar duvar­lara. Fotoğ­rafı çeker­ken “yık­ma­sın­lar bura­ları abi ne olur pay­la­şın” diyor­lardı… Şeyhmus Diken Mezar­lık­lara en mesa­feli dura­nı­mı­zın dahi yaşamı boyunca bir kaç kez git­miş­li­ği­niz var­dır. Belki de yaşar­ken hiç tanı­ma­dı­ğı­nız yolu­nu­zun kesiş­me­diği biri­nin mezar taşında yazı takıl­mış­tır gözü­nüze, hafı­za­nıza; “Dur […]

6 Mayıs: "Herkes ne zaman ölür"

Deniz Gezmiş’in en sev­diği şair kimdi? Peki hemen ikin­cisi? Erdal Öz, Mamak’ta kalır­ken Deniz Gezmiş’in ran­za­sında hangi kitabı gördü? Pusuda, Şarkışla’da bir çukur­daydı Deniz. Hangi şiir geldi aklına? Hadi o gün­lere gide­lim… Serap Çakır Erdal Öz’ün tanık­lı­ğında sizi 1971 yılı­nın Ankara Mamak Cezaevi’ne götür­mek isti­yo­rum. Orada Deniz Gezmiş’e, Hüse­yin İnan’a, Yusuf Arslan’a ve dev­let eliyle […]

Ya Naziler Kazansaydı...

İkinci Dünya Savaşı’nı ABD ve İngiltere’nin başını çek­tiği müt­te­fik­ler değil de Nazi­ler ve Japon­lar kazan­saydı dünya nasıl olurdu sizce ? Roma­nın çıkış nok­tası bu. Murat Erdin Mil­yon­larca masum insa­nın haya­tını kay­bet­tiği İkinci Dünya Savaşı bun­dan 72 yıl önce sona erdi. Sava­şın bit­tiği haberi Avrupa kent­le­rine dalga dalga yayıl­dı­ğında dışa­rıda harika bir mayıs güneşi par­lı­yordu ve artık […]

Platon Kadın-Erkek Eşitliğini Nasıl Görmüş?

Ona göre kadın­lar eşit­tir­ler eşit olma­sına ama fark­lıy­dı­lar da. Erkek­le­rin görev­le­rini pay­laş­mak yerine, kadın­lar dün­ya­sında bun­lara para­lel görev­ler üst­len­me­liy­di­ler. Batılı düşün­ce­nin teme­lini oluş­tu­ran Yunan düşü­nür­ler­den Pla­ton kadın erkek eşit­li­ğini onay­la­ma­sına rağ­men, kendi çağı­nın sınır­ları içinde kal­mış ve düşünce tar­zına bu eşit­liği tam yan­sıt­ma­mıştı. Pla­ton için eşit­lik sadece yurt­taş­ları için geçer­liydi. Nicole Bac­ha­ran, Fran­ço­ise Héri­tier ile […]

Çorak Ülke ve Gomidas

Melike Karaosmanoğlu “Ayla­rın en zali­mi­dir Nisan.” Şair T. S. Eliot 1922 yılında Çorak Ülke şiirinde yaz­mıştı bu dizeyi. Ama ne zaman oku­sam beni yazıl­dığı tarih­ten tam yedi yıl önce­si­nin o kor­kunç cumar­tesi gece­sine götü­rür. O gece­nin bütün kas­ve­tini, her şeyi baş­la­tan bed­baht ağır­lı­ğını ve acı­ma­sız­lı­ğını his­se­de­rim. 24 Nisan 1915’e dön­dü­ğümde ayla­rın en acı­ma­sı­zını tanı­rım artık. Ölüm tre­nini, […]