Bilim

David Kaiser Seçti: Kuantum Teorisini En İyi Anlatan 10 Kitap

Kuan­tum teorisi ortaya atı­lalı yüz yıl­dan fazla oldu fakat fizik kav­ram­ları içinde hâlâ en kafa karış­tı­rıcı ve şaşır­tıcı olma özel­li­ğini koru­yor. Hem fizik­çi­leri hem de bu ala­nın dışın­da­ki­leri düşün­dür­tü­yor ve hay­rete düşü­rü­yor. David Kaiser, Mas­sac­hu­setts Tek­no­loji Enstitüsü’nde pro­fe­sör, fizikçi ve bilim tarih­çisi. Kuan­tum teorisi hak­kında çalış­ma­lar yapan Kaiser, bu teoriyi öğren­mek ya da daha iyi […]

Dünyanın Bilinen En Eski Çiçekleri

Fosil kayıt­la­rında bulu­nan bu bit­ki­le­rin yaş­ları yüz mil­yon­dan fazla. Çiçek­le­rin evrimi, Char­les Darwin’in ünlü cüm­le­sinde söy­le­diği gibi “şaşır­tıcı bir gizem­dir” çünkü çiçek­ler önce­sine dair hiç­bir kanıt gös­ter­me­den bir­den bire yüz mil­yon yıl önce­sine ait bir fosilde ortaya çık­tı­lar. Doğa­bi­lim­ci­ler Darwin’i şaşır­tan bu gizemi çöz­mek için uzun zaman­dır uğra­şı­yor­lar. Fran­sız pale­obo­ta­nist Ber­nard Gomez’in kararlı çalış­ması sonu­cunda da bili­nen en eski […]

Ay’daki İlk ve Tek Aile Fotoğrafı

Char­les Duke, 1972 Nisan’ında Ay’da yürü­yen onuncu ve en genç ast­ro­nottu. Apollo 16’nın ay modülü pilotu olan Duke ve müret­te­bat komu­tanı John Young ay yüze­yinde unu­tul­maz yet­miş bir saat geçirdi. Duke, Ay’da geçir­diği unu­tul­maz saat­ler esna­sında aile port­re­le­rin­den birini orada bıraktı ve delil ola­rak o anı fotoğ­raf­ladı. Fotoğ­raf bugüne kadar Ay’daydı ve şim­diye kadar Ay […]

Sosyal Bilimler mi, Doğa Bilimleri mi?

Bilim­sel etkin­lik insa­nın doğayla olan iliş­ki­si­nin kaçı­nıl­maz bir sonu­cu­dur. İçinde bulun­duğu doğayı tanıma merakı, ona karşı koyma, zor­luk­la­rı­nın üste­sin­den gelme isteği insanı bilim­sel etkin­liğe yönelt­miş­tir. Daha doğ­rusu bu etkin­liğe bilim­sel etkin­lik ya da bilim adını veri­yo­ruz. Babil uygar­lı­ğın­dan, Eski Mısır’dan, Mezopotamya’dan bu yana bilim bir insan eylemi ola­rak var ola­gel­miş­tir. Gerek araş­tırma alan­ları gerekse de […]

Gökbilimde büyük buluş: Yıldız çarpışmasında yerçekimsel dalgalar keşfedildi

ABD’li ve Avru­palı bilim insan­ları, Süper­nova yıl­dız pat­la­ma­ları sonucu olu­şan iki “nöt­ron yıl­dı­zı­nın” 130 mil­yon yıl önce çar­pış­ma­sıyla mey­dana gelen yer­çe­kim­sel dal­ga­ları keş­fetti. Albert Einstein’ın ünlü iza­fi­yet teori­si­nin oda­ğın­daki yer­çe­kim­sel dal­ga­lar ve ortaya çıkar­dık­ları ışık, dedek­tör­ler ara­cı­lı­ğıyla ilk kez doğ­ru­dan algı­la­na­bildi. Uzay­bi­lim­ci­ler, böy­lece altın ve pla­tin gibi ağır kim­ya­sal ele­ment­le­rin nöt­ron yıl­dız­la­rı­nın bu şekilde çar­pı­şa­rak bir­leş­me­leri […]

Geleceğin Tarihi

Günü­müzle film­deki gele­cek ara­sında kaç yıl var? Daha var mı o gele­ceğe? Yoksa o gele­cek artık geldi de biz mi far­kında deği­liz? Kısmet Rüstemov 2013 yılında beş dalda Oscar’a aday olan ve bu dal­lar­dan birinde – en iyi senaryo dalında galip gelen Her (Aşk) filmi gele­cek­ten bah­se­di­yor. Fakat bu gele­cek alı­şıl­mış Holl­y­wood film­le­rin­deki gibi değil, […]

Uzaydan sinyal geldi: Üç ihtimal var!

İngi­liz bilim insanı Step­hen Hawking’in giri­şi­miyle kuru­lan bir teles­kop ağı, Dünya’ya 3 mil­yar ışık yılı uzak­taki bir galak­si­den güçlü radyo dal­ga­ları gel­di­ğini tes­pit etti. Gazete Duvar’ın aktar­dı­ğına göre, Dünya’ya 3 mil­yar ışık yılı uzak­taki bir cüce galak­si­den güçlü ve tek­rar­la­nan radyo sin­yal­leri alındı. Bilim insan­ları sin­yal­le­rin kara delik­ler veya nöt­ron yıl­dız­la­rın­dan gel­di­ğine inansa da, UFO veya […]

Bir Süper Yanardağ Patlaması Nasıl Önlenecek?

Bir süper yanar­dağ pat­la­ması ile mede­ni­yet­le­rin orta­dan kalk­ması, hatta insan soyu­nun tüken­mesi söz konusu ola­bi­lir. Peki, bu teh­like nasıl önle­ne­bi­lir? ABD’deki Yel­lo­ws­tone Milli Parkı’nın altında dev bir magma havuzu yatı­yor. Parkı karak­te­rize eden kap­lıca ve kay­nar­ca­lar bu magma saye­sinde var. Fakat NASA araş­tır­ma­cı­ları burada dev bir yanar­dağ potan­si­yeli ola­bi­le­ce­ğini ve bunun insan mede­ni­ye­tine en büyük […]

Stephen Hawking: "Uzaydaki gelişmiş uygarlıklar Kolomb'a benzeyebilir."

İngi­liz bilim insanı Step­hen Haw­king, insan­lı­ğın ken­din­den üstün yaşam form­la­rıyla kar­şı­laş­ması halinde doğa­cak fela­ket­lere dair endi­şe­le­rini dile getirdi. Haw­king, üstün yaşam form­la­rıyla olası bir kar­şı­laş­ma­nın, Kris­tof Kolomb’un Ame­ri­kan yer­li­le­riyle kar­şı­laş­ma­sını arat­ma­ya­bi­le­ce­ğini söy­ledi. İngi­liz ast­ro­fi­zikçi Step­hen Haw­king, Step­hen Hawking’s Favo­rite Pla­ces adlı bir bel­ge­selde, insan­lığı, geliş­miş mede­ni­yet­lere men­sup uzay­lı­larla ile­ti­şime geç­me­nin yara­ta­bi­le­ceği olası teh­li­ke­lere karşı bir […]

40 yaşında kanserden hayatını kaybeden İranlı matematikçi Meryem Mirzakhani kim?

Mate­ma­ti­ğin Nobeli ola­rak anı­lan Fields ödü­lünü kaza­nan ilk kadın ola­rak tarihe geçen İranlı mate­ma­tikçi Mer­yem Mir­zak­hani, 40 yaşında meme kan­seri nede­niyle haya­tını kay­betti. Kan­se­rin Mirzakhani’nin kemik­le­rine kadar yayıl­dığı belir­tildi. ABD’de yaşa­yan ve çalı­şan Mir­zak­hani, çalış­ma­la­rında özel­likle hiper­bo­lik geometri, ergo­dik teori, simp­lek­tik geometri ve Teich­mül­ler teori­sine odak­la­nı­yordu. Ne konuda çalı­şı­yordu? Mirzakhani’nin çalış­ma­ları özel­likle “Riemann yüzeyi” ola­rak […]