Home Hayat Distopyalar Amazon’un çok satanlar listesinde başı çekiyor
Distopyalar Amazon’un çok satanlar listesinde başı çekiyor

Distopyalar Amazon’un çok satanlar listesinde başı çekiyor

776
0

1984, Hayvan Çiftliği, Damızlık Kızın Öyküsü… Peki niçin?

Denis Gürcü

Amerikalı okurlar, güncel olaylara oldukça duyarlı. Amazon’un saat başı güncellenen çok-satanlar listesi, gün geçtikçe ilginç manzaralara neden oluyor. Donald Trump’ın başkanlığını takiben, Trump, ayrımcı söylemleri nedeniyle Amerika’da birçok sanatçı ve vatandaştan tepki toplamaya ve diktatör olarak anılmaya devam ediyor. Ocak ayında ise Amerika’nın liberal haber ve blog sitesi Huffington Post’ta, “Amazon, korkutucu bir şekilde güncel politik durumumuzu yansıtan distopik roman satışlarına yetişemiyor,” başlıklı bir yazı yayımladı. Çünkü Amazon’un çok-satanlar listesinde bir anda George Orwell’ın Hayvan Çifliği ve 1984 romanları ile, Hannah Arendt’in Totalitarizmin Kaynakları başı çekmeye başladı.

J.K Rowling ve Geogre R.R. Martin de Trump’ın “Make America Great Again” sloganıyla söz verdiği Amerika vizyonuyla kendi karanlık distopyalarını benzetmişlerdi. Rowling, resmi Twitter hesabından BBC’nin “İnsanlar neden Amerikalı iş adamı Donald Trump’a Voldemort diyor,” başlıklı yazısını alıntılayarak, “Voldemort bu kadar kötü değildi” şeklinde bir paylaşım yaptı. George R.R. Martin ise seçimlerin sonuçlanmasının ardından, resmi internet sayfasında ne kadar üzgün olduğu bsözcümleleriyle bitirmişti. Birçok değerlendirme de Amerika’nın geleceğini, Philip Roth’un The Plot Against America romanı ve Philip K. Dick’in Yüksek Şatodaki Adam kitabı gibi çok daha soğutucu alternatiflere benzeterek bir sonraki adımın ne olacağına ilişkin uyarılar yapmaya devam ediyor.

Trump’ın başkanlığı artık başladı ve bu gibi totaliterlik ve art niyetli diktatörlük incelemesi edebiyat ürünlerine olan ilgi oldukça arttı.

Yalan haberlerle ve tarihi sürekli kendi çıkarları doğrultusunda değiştirerek gücü elinde tutan distopik bir yönetim şeklinin anlatıldığı George Orwell’in 1984 romanının baskıları, ocak sonu itibariyle Amazon’da tükendi. Amerika’nın en büyük yayınevi grubu Penguin Random House’tan Craig Burke Huffington Post’a verdiği röportajda, Trump’ın yemin töreninin ardından satışlarda ciddi bir patlama yaşanması nedeniyle baskıların tükendiğini söylüyor. Trump’ın 20 Ocak’ta gerçekleşen yemin töreninin ardından, Beyaz Saray sözcüsü Sean Spicer, Amerika basınında çıkan yemin törenine katılanların sayısının az olduğuna ilişkin haberlerin yanlış olduğunu ifade etmişti. “Bu, şimdiye kadar burada ve dünya genelinde bir devir teslim törenindeki en büyük kalabalıktı, nokta,” diyerek basına tepki gösteren Spicer, haberleri “yanlış ve utanç verici” olarak nitelendirmişti. Bunun üzerine NBC’de Trump’ın danışmanı Kellyanne Conway’a Spicer’ın bu sözleri sorulunca Kellyanne Conway, Spicer’ın “alternative facts”ten (alternatif gerçekler) bahsettiğini söyleyince büyük tepkiler yağmaya başladı. Birçok gazeteci, Trump’ın danışmanı Conway’ın kullandığı bu “alternative facts” terimini 1984 romanındaki “Newspeak”e (yenisöylem) benzetti. Orwell’ın romanında, totaliter rejim, Newspeak (yenisöylem) adını verdikleri yeni bir yapay dil oluşturarak halkın mevcut devlet düzenine aykırı kelimeleri kullanmalarını ve bu sayede de düşünce suçu işlemelerini engellemeyi amaçlıyordu.

Penguin Random House’tan Burke, olayın üzerine 1984 romanı için ilave 75.000 baskı hazırladıklarını söylüyor. Indepent’da yayınlanan habere göre Amerika’daki kitap satışlarının çoğunu ölçen araştırma şirketi Nielsen’in araştırmasına göre, Kasım ayındaki seçimlerden beri 47.000 adet 1984 romanı satılmış. Ki bu rakam geçen sene aynı dönem 36.000 olduğu için şu an yüzde 30’luk bir artış söz konusu. Burke son olarak, “Geçen hafta 1984’ün normal bir yılda sattığımızın yarısı kadar kopyasını bastık,” cümlesini not düşüyor.

Biraz daha az bilinen ama Sinclair Lewis’in klasiği sayılan It Cant Happen Here’ın da Amazon’da rağbet görenler arasında. Halkı hile, seks, suç ve liberal basından korumak amacıyla diktatör haline gelen bir başkanın anlatıldığı politik satir örneği roman da Trump’ın yemin töreninden bu yana 45.000 adet satılmış.

Listenin bu ilginç manzaralarının ardından, Trump’ın ABD temsilciler meclis üyesi John Lewis’i kötülemek adına attığı tweet üzerine, Amazon’un çok-satanlar listesinde bu kez John Lewis’in kitapları görülmeye başlamıştı.

Şimdilerdeyse, Amazon’un çok-satanlar listesinin başını, başka bir distopik roman çekiyor; Margaret Atwood’un feminist distopyası, Damızlık Kızın Öyküsü (The Handmaid’s Tale). Bu seferki sebep biraz farklı. ABD’de her yıl ünlülerin de katılımı yla büyük bir şovla düzenlenen Amerikan futbol ligi National Football League‘in şampiyonluk maçı Super Bowl’da, The Handmaid’s Tale’ın yeni çıkacak dizi uyarlamasının fragmanı yayımlandı. Bunun üzerine de Atwood’un 1985’te yayımlanan romanı, birçok kitabı geride bırakarak çok-satanların birinci sırasında yerini aldı.

Damızlık Kızın Öyküsü, yakın gelecekteki Amerika’da, baskıcı, teokratik bir oligarşi olan “Gilead Cumhuriyeti” tarafından yönetilen bir bölgeyi anlatıyor. Rejim gücü eline aldığında, eskiden eşitlikçi bir düzende yaşayan kadınlar, hızla işlerinden kovuluyor, ellerindeki mülk ve para alınıyor. Ve erkeklerin ihtiyaçlarını karşılamaları için birer hizmetçi olarak kullanılmaya başlıyorlar. Hikâyenin ana kadın kahramanı ise, karısı kısır olan üst düzey bir devlet görevlisine çocuk doğurmak adına hizmetçilik yapan Offred.

Offred’i Mad Med dizisinin Peggy’si Elisabeth Moss’un canlandıracağı yeni dizi, Nisan ayında, Netflix’in bir benzeri olan film ve video izleme platformu Hulu’da prömiyerini yapacak. Dizi, yıldızlarla dolu oyuncu kadrosu, dayandığı sağlam roman ve çarpıcı ön gösterimi ile şimdiden beklentileri oldukça yükseltti. Aşırı tutucu bir rejimin kadın haklarını hiçe saydığı hikâyenin ustaca kaleme alındığı romanı ise, sık sık feminist okuma listelerinde ve İngilizce dersi müfredatında görebilirsiniz.

Super Bowl’un her yıl yayımlanan ve âdeta kazanç kaynağı olan büyük reklamda, dizinin zulüm ve direniş temalarının vurgulandığı fragmanı gösterildi. Fragmanın bir sahnesinde Offred’in efendisi (Joseph Fiennes) ona, “Biz yalnızca dünyayı daha iyi yapmaya çalışıyoruz,” diyor. “Daha iyi, hiçbir zaman herkes için daha iyi demek değildir.”

Dizi Nisan ayına kadar ekranlara gelmeyecek. Meraklı izleyicilerin bu bekleme süresini, uyarlandığı kitabın sayfalarını karıştırarak ya da yayına hazırlanmak için yeniden okuyarak geçireceğine şüphe yok. Çünkü şubat başında, kitap Amazon’da birinci sırada yer almakla kalmadı, ciltsiz versiyonu da stoklara eklenecekler kategorisine girdi.

Ancak yukarda da söz ettiğimiz üzere, bu durumun sebebi yalnızca Televizyon şovunun galeyanı değil. Çünkü Amazon’un “Sıklıkla Birlikte Alınan Ürünler” bölümünde, Handmaid’s Tale’ı alan kullanıcıların, George Orwell’in 1984’ünü ve Sinclair Lewis’in distopyası It Can’t Happen Here romanını aldıkları görülüyor. Görünen o ki Amerika halkı şu anda, kendini gerçek bir distopyaya hazırlıyor.

(776)

Yorum yaz