Home Hayat Distopyalar Amazon'un çok satanlar listesinde başı çekiyor
Distopyalar Amazon'un çok satanlar listesinde başı çekiyor

Distopyalar Amazon'un çok satanlar listesinde başı çekiyor

554
0

1984, Hay­van Çift­liği, Damız­lık Kızın Öyküsü… Peki niçin?

Denis Gürcü

Ame­ri­kalı okur­lar, gün­cel olay­lara oldukça duyarlı. Ama­zon’un saat başı gün­cel­le­nen çok-satan­lar lis­tesi, gün geç­tikçe ilginç man­za­ra­lara neden olu­yor. Donald Trump’ın baş­kan­lı­ğını taki­ben, Trump, ayrımcı söy­lem­leri nede­niyle Amerika’da bir­çok sanatçı ve vatan­daş­tan tepki top­la­maya ve dik­ta­tör ola­rak anıl­maya devam edi­yor. Ocak ayında ise Amerika’nın libe­ral haber ve blog sitesi Huf­fing­ton Post’ta, “Ama­zon, kor­ku­tucu bir şekilde gün­cel poli­tik duru­mu­muzu yan­sı­tan dis­to­pik roman satış­la­rına yeti­şe­mi­yor,” baş­lıklı bir yazı yayım­ladı. Çünkü Amazon’un çok-satan­lar lis­te­sinde bir anda George Orwell’ın Hay­van Çif­liği ve 1984 roman­ları ile, Han­nah Arendt’in Tota­li­ta­riz­min Kay­nak­ları başı çek­meye baş­ladı.

J.K Row­ling ve Geogre R.R. Mar­tin de Trump’ın “Make Ame­rica Great Again” slo­ga­nıyla söz ver­diği Ame­rika viz­yo­nuyla kendi karan­lık dis­top­ya­la­rını ben­zet­miş­lerdi. Row­ling, resmi Twit­ter hesa­bın­dan BBC’nin “İnsan­lar neden Ame­ri­kalı iş adamı Donald Trump’a Vol­de­mort diyor,” baş­lıklı yazı­sını alın­tı­la­ya­rak, “Vol­de­mort bu kadar kötü değildi” şek­linde bir pay­la­şım yaptı. George R.R. Mar­tin ise seçim­le­rin sonuç­lan­ma­sı­nın ardın­dan, resmi inter­net say­fa­sında ne kadar üzgün olduğu bsöz­cüm­le­le­riyle bitir­mişti. Bir­çok değer­len­dirme de Amerika’nın gele­ce­ğini, Phi­lip Roth’un The Plot Aga­inst Ame­rica romanı ve Phi­lip K. Dick’in Yük­sek Şato­daki Adam kitabı gibi çok daha soğu­tucu alter­na­tif­lere ben­ze­te­rek bir son­raki adı­mın ne ola­ca­ğına iliş­kin uya­rı­lar yap­maya devam edi­yor.

Trump’ın baş­kan­lığı artık baş­ladı ve bu gibi tota­li­ter­lik ve art niyetli dik­ta­tör­lük ince­le­mesi ede­bi­yat ürün­le­rine olan ilgi oldukça arttı.

Yalan haber­lerle ve tarihi sürekli kendi çıkar­ları doğ­rul­tu­sunda değiş­ti­re­rek gücü elinde tutan dis­to­pik bir yöne­tim şek­li­nin anla­tıl­dığı George Orwell’in 1984 roma­nı­nın bas­kı­ları, ocak sonu iti­ba­riyle Amazon’da tükendi. Amerika’nın en büyük yayı­nevi grubu Pen­guin Ran­dom House’tan Craig Burke Huf­fing­ton Post’a ver­diği röpor­tajda, Trump’ın yemin töre­ni­nin ardın­dan satış­larda ciddi bir pat­lama yaşan­ması nede­niyle bas­kı­la­rın tüken­di­ğini söy­lü­yor. Trump’ın 20 Ocak’ta ger­çek­le­şen yemin töre­ni­nin ardın­dan, Beyaz Saray söz­cüsü Sean Spi­cer, Ame­rika bası­nında çıkan yemin töre­nine katı­lan­la­rın sayı­sı­nın az oldu­ğuna iliş­kin haber­le­rin yan­lış oldu­ğunu ifade etmişti. “Bu, şim­diye kadar burada ve dünya gene­linde bir devir tes­lim töre­nin­deki en büyük kala­ba­lıktı, nokta,” diye­rek basına tepki gös­te­ren Spi­cer, haber­leri “yan­lış ve utanç verici” ola­rak nite­len­dir­mişti. Bunun üze­rine NBC’de Trump’ın danış­manı Kell­yanne Conway’a Spicer’ın bu söz­leri soru­lunca Kell­yanne Con­way, Spicer’ın “alter­na­tive facts”ten (alter­na­tif ger­çek­ler) bah­set­ti­ğini söy­le­yince büyük tep­ki­ler yağ­maya baş­ladı. Bir­çok gaze­teci, Trump’ın danış­manı Conway’ın kul­lan­dığı bu “alter­na­tive facts” teri­mini 1984 roma­nın­daki “Newspeak”e (yeni­söy­lem) ben­zetti. Orwell’ın roma­nında, tota­li­ter rejim, News­peak (yeni­söy­lem) adını ver­dik­leri yeni bir yapay dil oluş­tu­ra­rak hal­kın mev­cut dev­let düze­nine aykırı keli­me­leri kul­lan­ma­la­rını ve bu sayede de düşünce suçu işle­me­le­rini engel­le­meyi amaç­lı­yordu.

Pen­guin Ran­dom House’tan Burke, ola­yın üze­rine 1984 romanı için ilave 75.000 baskı hazır­la­dık­la­rını söy­lü­yor. Inde­pent’da yayın­la­nan habere göre Amerika’daki kitap satış­la­rı­nın çoğunu ölçen araş­tırma şir­keti Nielsen’in araş­tır­ma­sına göre, Kasım ayın­daki seçim­ler­den beri 47.000 adet 1984 romanı satıl­mış. Ki bu rakam geçen sene aynı dönem 36.000 olduğu için şu an yüzde 30’luk bir artış söz konusu. Burke son ola­rak, “Geçen hafta 1984’ün nor­mal bir yılda sat­tı­ğı­mı­zın yarısı kadar kop­ya­sını bas­tık,” cüm­le­sini not düşü­yor.

Biraz daha az bili­nen ama Sinc­lair Lewis’in kla­siği sayı­lan It Cant Hap­pen Here’ın da Amazon’da rağ­bet gören­ler ara­sında. Halkı hile, seks, suç ve libe­ral basın­dan koru­mak ama­cıyla dik­ta­tör haline gelen bir baş­ka­nın anla­tıl­dığı poli­tik satir örneği roman da Trump’ın yemin töre­nin­den bu yana 45.000 adet satıl­mış.

Lis­te­nin bu ilginç man­za­ra­la­rı­nın ardın­dan, Trump’ın ABD tem­sil­ci­ler mec­lis üyesi John Lewis’i kötü­le­mek adına attığı tweet üze­rine, Amazon’un çok-satan­lar lis­te­sinde bu kez John Lewis’in kitap­ları görül­meye baş­la­mıştı.

Şim­di­ler­deyse, Amazon’un çok-satan­lar lis­te­si­nin başını, başka bir dis­to­pik roman çeki­yor; Mar­ga­ret Atwood’un femi­nist dis­top­yası, Damız­lık Kızın Öyküsü (The Handmaid’s Tale). Bu seferki sebep biraz farklı. ABD’de her yıl ünlü­le­rin de katı­lımı yla büyük bir şovla düzen­le­nen Ame­ri­kan fut­bol ligi Nati­onal Foot­ball League’in şam­pi­yon­luk maçı Super Bowl’da, The Handmaid’s Tale’ın yeni çıka­cak dizi uyar­la­ma­sı­nın frag­manı yayım­landı. Bunun üze­rine de Atwood’un 1985’te yayım­la­nan romanı, bir­çok kitabı geride bıra­ka­rak çok-satan­la­rın birinci sıra­sında yerini aldı.

Damız­lık Kızın Öyküsü, yakın gele­cek­teki Amerika’da, bas­kıcı, teok­ra­tik bir oli­garşi olan “Gilead Cum­hu­ri­yeti” tara­fın­dan yöne­ti­len bir böl­geyi anla­tı­yor. Rejim gücü eline aldı­ğında, eski­den eşit­likçi bir düzende yaşa­yan kadın­lar, hızla işle­rin­den kovu­lu­yor, elle­rin­deki mülk ve para alı­nı­yor. Ve erkek­le­rin ihti­yaç­la­rını kar­şı­la­ma­ları için birer hiz­metçi ola­rak kul­la­nıl­maya baş­lı­yor­lar. Hikâ­ye­nin ana kadın kah­ra­manı ise, karısı kısır olan üst düzey bir dev­let görev­li­sine çocuk doğur­mak adına hiz­met­çi­lik yapan Off­red.

Offred’i Mad Med dizi­si­nin Peggy’si Eli­sa­beth Moss’un can­lan­dı­ra­cağı yeni dizi, Nisan ayında, Netf­lix’in bir ben­zeri olan film ve video izleme plat­formu Hulu’da prö­mi­ye­rini yapa­cak. Dizi, yıl­dız­larla dolu oyuncu kad­rosu, dayan­dığı sağ­lam roman ve çar­pıcı ön gös­te­rimi ile şim­di­den bek­len­ti­leri oldukça yük­seltti. Aşırı tutucu bir reji­min kadın hak­la­rını hiçe say­dığı hikâ­ye­nin ustaca kaleme alın­dığı romanı ise, sık sık femi­nist okuma lis­te­le­rinde ve İngi­lizce dersi müf­re­da­tında göre­bi­lir­si­niz.

Super Bowl’un her yıl yayım­la­nan ve âdeta kazanç kay­nağı olan büyük rek­lamda, dizi­nin zulüm ve dire­niş tema­la­rı­nın vur­gu­lan­dığı frag­manı gös­te­rildi. Frag­ma­nın bir sah­ne­sinde Offred’in efen­disi (Joseph Fien­nes) ona, “Biz yal­nızca dün­yayı daha iyi yap­maya çalı­şı­yo­ruz,” diyor. “Daha iyi, hiç­bir zaman her­kes için daha iyi demek değil­dir.”

Dizi Nisan ayına kadar ekran­lara gel­me­ye­cek. Meraklı izle­yi­ci­le­rin bu bek­leme süre­sini, uyar­lan­dığı kita­bın say­fa­la­rını karış­tı­ra­rak ya da yayına hazır­lan­mak için yeni­den oku­ya­rak geçi­re­ce­ğine şüphe yok. Çünkü şubat başında, kitap Amazon’da birinci sırada yer almakla kal­madı, cilt­siz ver­si­yonu da stok­lara ekle­ne­cek­ler kate­go­ri­sine girdi.

Ancak yukarda da söz etti­ği­miz üzere, bu duru­mun sebebi yal­nızca Tele­viz­yon şovu­nun gale­yanı değil. Çünkü Amazon’un “Sık­lıkla Bir­likte Alı­nan Ürün­ler” bölü­münde, Handmaid’s Tale’ı alan kul­la­nı­cı­la­rın, George Orwell’in 1984’ünü ve Sinc­lair Lewis’in dis­top­yası It Can’t Hap­pen Here roma­nını aldık­ları görü­lü­yor. Görü­nen o ki Ame­rika halkı şu anda, ken­dini ger­çek bir dis­top­yaya hazır­lı­yor.

(554)

Yorumlar