“Masum bir hastalık gibi görünür. Monotonluk, can sıkıntısı, ölüm. Milyonlarca insan bunu bilmeden yaşar (ya da ölür).”

Galileo’ya göre insanüstü güçlere sahip olmamızı sağlayabilecek tek yol kitaplardan geçer. Carl Sagan kitabın, “insanların mucizeler yaratabildiğinin kanıtı” olduğunu söyler. Proust kitabın sonunda karşılaştığımız bilgeliğin kendi bilgeliğimizin başlangıcını oluşturduğunu savunur. Mary Oliver’ı kitaplar kurtarmıştır. Kafka “Kitap içimizdeki donmuş denize balta gibi saplanmalıdır,” der. Denise Levertov’un savunduğu üzere edebiyatın sosyal işlevi, “uyuyanları şoka uğratmadan uyandırmaktır.”

Anaïs Nin (1903-1977) bu işlevi, günlüğünde irdeler. Aralık 1931’de, yirmi sekiz yaşındayken yazdığı günlük yazısında şöyle der:

“Korunmuş, kırılgan dünyanızda geçinip gidersiniz ve yaşadığınızı düşünürsünüz. Sonra bir kitap okursunuz (Lady Chatterley’nin Sevgilisi gibi) ya da seyahat edersiniz, birileriyle konuşursunuz ve aslında yaşamadığınızı, kış uykunuzu uyumakta olduğunuzu keşfedersiniz. Kış uykusunun semptomları kolayca tespit edilebilir: Öncelikle huzursuzluk. İkincisi, kış uykusu tehlikeli bir hâl aldığında ve ölüme doğru gittiğinde ortaya çıkar: Keyif alamamak. Hepsi budur. Masum bir hastalık gibi görünür. Monotonluk, can sıkıntısı, ölüm. Milyonlarca insan bunu bilmeden yaşar (ya da ölür). Ofislerde çalışırlar. Araba sürerler. Aileleriyle piknik yaparlar. Çocuk büyütürler. Sonra bir şok tedavisi geçirirler (bir insan, kitap, şarkı gibi). Bu onları uyandırır ve ölümden kurtarır.”

D.H. Lawrence’ın eserlerinin onu bu şekilde kurtardığını düşünen Nin, ona müteşekkirliğini dile getirmek için Lawrence’i ilk kitabının konusu olarak ele alır. Ona göre, “Bazıları asla uyanmaz. Bazı insanlar karın içinde uyuyakalır ve asla uyanmaz. Ama ben tehlike içerisinde değilim çünkü evim, bahçem, güzel hayatım beni uyuşturamaz. Güzel bir hapis içinde olduğumun farkındayım ve ondan ancak yazarak kaçabilirim.”

(Brainpickings)

Çeviren: Aslı İdil Kaynar