Dekalog
9 Nisan 2019 Edebiyat

Dekalog


Twitter'da Paylaş
0

I Kendine Tanrı gibi bir usta bul: Poe, Maupassant, Kipling, Çehov.

II Kendi sanatının zirvesine asla erişemeyeceğini iyice belle. Sanatının ehli olma hayalleri kurma. Zaten bir gün mümkün olursa, sen farkında olmadan olacak.

III Taklitten olabildiğince sakın; etkilenme ancak çok güçlüyse taklit et. Her şeyden önemlisi, kişiliğin gelişimi uzun bir sabır gerektirir.

IV Başarılı olma yeteneğine körü körüne inanma. Bunun yerine, arzularını harekete geçiren şevkine sıkı sıkıya sarıl. Sanatını bütün kalbinle kız arkadaşın gibi sev.

V İlk sözcüğün gideceği yeri bilmeden yazmaya koyulma. İyi işlenmiş bir öyküde, ilk üç satır en az son üç satır kadar önemlidir.

VI Tamı tamına şu durumu ifade etmek istiyorsan, “Nehirden serin bir yel esiyordu”, dilde sadece o durumu ifade edebilecek sözler kullan. Kendi sözlerini bulduğunda, ünlü ya da ünsüz yinelemelerini dert etme.

VII İlla gerekmiyorsa sıfat kullanma. Zayıf bir isme istediğin kadar renkli kuyruk tak nafile. İlla da sıfat kullanman gerekiyorsa, eşi benzeri olmayan tek bir sıfat kullan. Ama bunu bulmak için de uğraşman gerekir.

VIII Karakterlerinin elinden tut ve öykünün sonuna kadar bırakma; onları yalnızca kurguladığın biçimde gör. Yapamayacakları ya da kâle almadıkları şeylere takılıp dikkatini dağıtma. Okuru taciz etme. Öykü, işlenmiş mıcır taşlarından oluşan bir romandır. Bu mutlak gerçeği aklından çıkarma – her ne kadar mutlak olmasa da.

IX Duyguların etkisi altında yazma. Bırak o anda ölsünler, sonra geri çağırırsın. Daha sonra eskiden oldukları gibi diriltebilirsen, sanatta yolun yarısını kat etmişsindir demektir.

X Yazarken arkadaşlarını düşünme, öykü basıldıktan sonra da düşünme. Sanki öykün, senin de aralarında olabileceğin küçük bir odayı dolduran karakterlerinden başka kimsenin ilgisini çekmeyecekmiş gibi anlat. Hayattan bir öykü çıkarmanın başka yolu yok.

Horacio Quiroga (1878-1937) Uruguay doğumlu roman, kısa öykü ve şiir yazarı. Hayatının büyük bölümünü Arjantin’de, Buenos Aires’te geçirdi. Gazetecilik ve kısa süreler öğretmenlikle sulh hâkimliği yaptı. Edgar Allan Poe ve Guy de Maupassant’nın yapıtlarından etkilendi. Yazdıklarında doğayla ilişkili korku, hastalık, acı gibi temaları işledi. Kansere yakalandı, yatırıldığı hastanede siyanür içerek intihar etti. Türkçedeki yapıtları: Koca Orman Masalları (Varlık, 1963), Sevimli Geyik (Oda, 1993), Vızvız Arı (Oda, 1991).

İspanyolcadan çeviren: Işık Canıpek


Twitter'da Paylaş
0

YORUMLAR


İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR