Gergedan boynuzunun ne kadar değerli olduğu biliniyor ama...
18 Aralık 2016 Hayat Doğa

Gergedan boynuzunun ne kadar değerli olduğu biliniyor ama...


Twitter'da Paylaş
0

ABD kökenli biyoteknoloji firmaları, yasadışı avlanmayı önlemeyi de amaçlayarak, gerçeğinden farkı olmayan yapay gergedan boynuzu geliştirdi. Ancak vahşi yaşam uzmanları bu buluşla ilgili onlar kadar hevesli değil.
Bir biyoteknoloji firması nihayet gergedan avını durduracak, 3 boyutlu, yapay bir gergedan boynuzu geliştirdi. Ardından en az dört şirket de genetik olarak gerçeğiyle aynı olan yapay ya da taklit gergedan boynuzu üretmeyi amaçladıklarını açıkladı. Ancak çevreciler ve vahşi yaşam grupları, neredeyse toplu olarak bu gelişmeye karşı çıktı. Gruplar, sahte gergedan boynuzu üretmenin, gerçek gergedan boynuzu talebini azaltamayacağını öne sürdü. Aynı zamanda yapay ürünün mevcut yasadışı avlanma karşıtı yasalara uygun olarak satılıp satılamayacağının belirsiz olduğu görüşündüler. Olay, 9 Temmuz 2016’da “The Medical Facts” (Tıbbi Gerçekler) isimli Facebook sayfasının aşağıdaki açıklama ve fotoğrafı yayınlamasıyla gündeme geldi: “Bir biyoteknoloji girişimi, gerçek boynuzla aynı parmak izi genetiğine sahip, yapay gergedan boynuzunun üç boyutlu baskısını yapmayı başardı. Şirket, boynuza orijinal fiyatının 8’de 1’ini vererek Çin gergedan boynuzu pazarına akın etmeyi planlıyor. Kaçak avcıların aldığı fiyatı düşürmek nihayet onları piyasadan çıkmaya zorlayacak.” gergedan Gergedan boynuzu talebi en çok Çin’den geliyor. Çin’de medikal alanlarda ve sanat dallarında kullanılan boynuz, Çin kültürünün önemli bir parçası. Yasadışı avlanma ise en çok Günay Afrika’da görülüyor. Yaklaşık 8 kiloluk gerçek bir gergedan boynuzunun karaborsadaki fiyatı da yaklaşık 300 bin dolar. İlk girişimi yapan biyoteknoloji firmasıysa San Francisco kökenli Pembient. Aralık 2015’te National Geographic’te yayınlanan haber, Pembient firmasının, zanaatkârların artık gerçek boynuz yerine yapay olanları işleyerek mücevher, Çin yemeği çubuğu ve telefon kabı gibi günlük hayat malzemelerine dönüştürebilmeleri için yapay boynuz geliştirmekte olduğundan söz ediyor. Habere göre firmanın yönetim kurulu başkanı Matthew Markus, ürünleri Çin ve Vietnam’da daha düşük fiyatlarla satışa sürerek, Afrika’daki yasadışı avlanmanın azaltılabileceği görüşünde. gergedan2 Yasadışı gergedan avcılığı özellikle son yıllarda hızla artmış durumda. Geçtiğimiz yıl, dünyadaki gergedanların büyük bölümünün bulunduğu Güney Afrika’da 1.200 gergedan avlanmış! 2008’den beri bu rakam giderek artıyor. Artışın sebebi ise Vietnamlı bir politikacının kanseri gergedan boynuzuyla yendiğine ilişkin yaygın dedikodu. Kaliforniya kökenli vahşi yaşam ürünleri kullanımının azaltılması için kurulan WildAid danışmanı ve uluslararası ticarette vahşi hayvan ve bitki istismarını engellemek amacıyla kurulan Species Survival Network’ün gergedanlarla ilgili çalışmalarını yürüten grubun eş başkanı Susie Walts, “Dürüst olmak gerekirse, bunun durumu daha iyi hale getireceğini zsanmıyorum” diyor. Watts, insanların gergedan boynuzundan yapılan mücevher aldıklarının farkında olduğunu, ancak gergedan boynuzu telefon kabı ve Çin yemeği çubuklarını daha önce hiç duymadığını söylüyor. Afrika Vahşi Yaşam Vakfı yönetim kurulu başkanı Patrick Bergin, piyasaya sahte boynuz sokmanın, insanlara vahşi hayvan boynuzu almamalarına ilişkin verilen eğitimlerin etkisini yok edeceğine inanıyor, ki bu birçok aktiviste göre talepleri azaltmak için en iyi strateji. Bergin konuyla ilgili, “Eğer bu mesaja bazı gergedan boynuzları iyi, bazıları kötü, bazısı yasal, bazısı yasadışı şeklinde ince ayrıntılar eklenirse, insanları ve mesajın berraklığını kaybederiz” diyor. [caption id="attachment_22686" align="aligncenter" width="800"]vietnamlikadin-ilac-yapmakicingergedanboynuzuogutuyor Vietnamlı kadın ilaç yapmak için gergedan boynuzu öğütüyor.[/caption] Aynı zamanda yapay boynuzun piyasa girmesinin, halihazırda gayrimeşru ticareti önlemekle uğraşan kanun hükümlerinin işgücünü artırabileceği konusunda da endişeler var. Vietnam’daki “Doğa İçin Eğitim” isimli koruma grubunun vahşi yaşam suç ve araştırma birimi yöneticisi Douglas Hendrie, Vietnam’ın yasal piyasayla beraber karaborsayı da denetleyecek kapasitesi olmadığını söylüyor. Nesli tükenmekte olan hayvanları yasal uygulamalar, bilimsel dilekçeler ve sivil aktivizmle korumaya yönelik çalışmalar yapan ve kâr amacı gütmeyen Arizona kökenli Center for Biological Diversity isimli kuruluşun Amerika Balık ve Vahşi Yaşam Servisi de, Şubat 2016 tarihinde yapay boynuzların piyasaya girmesine karşı itirazlarının yazılı olduğu bir makale paylaştı. Uluslararası Gergedan Kuruluşu ve Uluslararası Gergedan Koruma Vakfı (orijinal adıyla “Save the Rhino International – SRI”) yapay ya da fabrikasyon gergedan boynuzu ve aynı zamanda ara ara fil dişi, aslan iskeleti ve pangolin (karıncayiyen) pulu gibi farklı ürünler de üreteceklerine ilişkin niyetlerini duyuran dört Amerikalı şirketin çalışmalarını gözlemledikten sonra ortak bir açıklama yaptı. Bu açıklamada, iki grup da sahte gergedan boynuzunun uluslararası marketlere girmesine karşı olduklarını belirtiyor ve nedenerini şöyle açıklıyor: gergedan1Yapay gergedan boynuzunun pazarlanması ve satılmasına ilişkin gelişmeye karşıyız, çünkü:
  • Yapay boynuz satışı, gergedan boynuzu talebini azaltmayacağı ve gergedan boynuzuyla ilgili efsaneleri ortadan kaldırmayacağı gibi, bir de “gerçek” boynuza karşı talebi çoğaltacağı için yasadışı avlanmanın artmasına yol açabilir
  • Piyasadaki gergedan boynuzlarının yüzde 90’ından fazlası sahte (birçoğu manda boynuzundan ya da odundan oyularak yapılıyor) ve buna rağmen yasa dışı avlanma oranları her yıl artmaya devam ediyor.
  • Yapay boynuz üretimi, gergedan boynuzunun tıbbi bir değeri olduğuna ilişkin iddialara doğruluk payı verebilir ki bu iddialar bilimsel olarak desteklenmiyor.
  • Kullanıcılar güvenilir kaynaklardan alıyor ve gerçek olan değerleniyor.
  • Yapay boynuzun yasal olarak bulunabilir olması, yasadışı yollarla gerçek boynuz satın almanın kusurunu ortadan kaldırır ya da normalleştirir.
  • Yapay boynuz yapımı uzun zaman alacaktır ve bu arada yasa dışı avlanma krizi devam edecektir.
  • Tüketiciler ve emniyet görevlileri gerçek gibi görünen yasal yapay boynuzla, yasa dışı olan gerçek boynuz arasındaki farkı nasıl ayırt edebilecek?
  • Yapay boynuz yapımından menfaat elde eden firmalar, elde ettikleri kârı ana problem olan yasadışı gergedan avını engellemek için kullanacaklarına dair çok küçük bir niyet gösterdiler. Ayrıca zaten bu kâr, gergedanları koruma maliyetlerinin çok ufak bir bölümünü karşılayabilir. Ki bu maliyetler, talepleri azaltmak için yapılan kampanyalar gücünü kaybedene kadar ve yapay boynuz pazarlandığı sürece var olmaya devam edecek.
  • Sonuç olarak, yapay boynuz üretimi, pazarlanması ve de satışı, esas problem olan önü kesilemeyen yasa dışı gergedan avı üzerinde olması gereken para kaynaklarını ve dikkati farklı yöne çevirecektir.
Özetle, en az dört firmanın bu konuyla ilgilendiği doğru. Bu gelişme yasa dışı avlanmayı engeller gibi görünse de çevreciler ve vahşi yaşam gruplarının neredeyse tamamı, şimdiden şüpheci yaklaşımlarını ve itirazlarını sergiledi. Biyoteknoloji firması Pembient’in yönetim kurulu başkanı Markus ise, her türlü yasal kaygıya karşı çeşitli ruhsatlandırma acenteleriyle görüştüklerini belirtti. Firma çalışanları bir yandan yapay boynuz üzerinde çalışırken, yönetim kurulu başkanı daha birçok itirazla başa çıkması gerektiğini farkında. Ancak yaklaşık bir yıl içinde durumu çözebileceğini öngörüyor.

Twitter'da Paylaş
0

YORUMLAR


İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR