İncil sanılandan önce yazılmış olabilir
14 Nisan 2016 Tarih

İncil sanılandan önce yazılmış olabilir


Twitter'da Paylaş
0

“İncilin gerçek zamanda değil daha sonra yazılıp düzenlendiği zaten biliniyordu. Ama asıl soru, tam olarak ne zaman?” 2600 yıl önce, bir grup Yahudi asker, Babil kralı Nebucheadnezzar Kudüs’ü yağmalamadan önce krallığın güney sınırını koruyordu. Geride birçok yazı bıraktılar ve şimdi çığır açan bir dijital analiz ile kaç kişinin bu yazıtları bıraktığı bulundu. Bu araştırma ve arkasındaki yenilikçi teknoloji incilin kökenlerini öğrenmemizi sağlayacak. Tel Aviv Üniversitesi matematikçilerinden Arie Shaus şöyle aktardı: “İncilin gerçek zamanda değil daha sonra yazılıp düzenlendiği zaten biliniyordu. Ama asıl soru, tam olarak ne zaman?” Shaus bu soruyu değişik bir tarzla yanıtlamaya çalışan matematikçiler ve arkeologlardan sadece biri. Özdevimli öğrenme yoluyla antik zamanlarda ne kadar kişinin okuryazar olduğunu saptamak. İlk analizleri gösteriyor ki, Yehuda Krallığı’nda okuryazarlık yaygındı. Bu sonucun bazı kısımları tartışmalı olsa da, araştırmanın kullandığı teknoloji İncil zamanlarındaki edebiyat ve eğitim anlayışımızı değiştirebilir. Çoğu bilim adamı en eski İncil metinlerinin Kudüs’ün İÖ 586 yılında Babil kralına yenik düşmesinden önce biçim aldığına hemfikir. Fakat bu metinlerin nasıl ve kaç kişi tarafından yazıldığı hâlâ belirsiz. İşin garip tarafı, İncil ile ilgisi olmayan metinler bu olaya ışık tutabilir. Örneğin, bu zaman diliminde insanlar ‘ostraca’ denen seramik çanaklara birçok metin yazıyordu. Shaus bu metinlerin çok olağan olduğunu söylüyor ve birçoğunun askeri emirler ve ikmal siparişleri olduğunu ekliyor. Yahudi askerlerin ne kadar şarap tükettiği dışında ostracalar sayesinde kaç kişinin yazma bildiğini öğrenebiliriz. Shaus ve öbür araştırmacılar güney sınırındaki bir askeri karargâhta bulunan 16 iyi korunmuş seramik parçasını analiz etti. Bu parçaların çoğu İÖ 600 tarihinden, yani neredeyse krallığın çöküşünden geliyordu. Analizin ilk adımı araştırmacıların silinen karakterleri restore etmesiyidi. Daha sonra değişik el yazılarını karşılaştırmak için bir özdevimli öğrenme algoritması geliştirildi. Bu algoritma teknoloji şirketlerinin kullandığı dijital imza tespitine benziyor. zaoxjpdnu2siy6knpbbg Sonunda, araştırma takımı İbranice ile çalışan bir elyazısı tanıma aracı yapmayı başardı ve antik metinler üzerinde çalışmaya başladılar. Analizleri sonucunda 16 ostracanın 6 değişik kişi tarafından yazıldığı ortaya çıktı. Metinler incelediğinde bu yazarların askeri komuta zinciri olduğu ortaya çıktı.Komutandan, su ustasına kadar herkes yazarak haberleşebiliyordu. Araştırmacılar buna İÖ 600 yılında Yahudi toplumunda okuryazarlığın yaygınlaşmasına bağlıyor. Eğitim altyapısının İncil yazımına uygunuluğuna dikkat çekiyorlar. Fakat herkes bu sonucun tüm açılarına katılmıyor. George Washington Üniversitesi arkeoloji ve incil çalışmaları uzmanı Christoper Rollston bunun çok yenilikçi ve önemli bir çalışma olduğunu söylüyor. İncil’in İÖ 800 yılında yazıldığına dair birçok kanıt olduğunu ama okuryazarlığın yaygın olmadığını belirtiyor. Rollston, okuryazarlığın elit tabaka ile sınırlı olduğunu ve sadece kâtip, yüksek askeri görevliler ve rahiplerin okur yazar olduğunu söylüyor. İlk tapınak dönemi sonlarında ise okuryazarlığın üst tabakada yaygınlaştığını ekledi. Shaus’un çalışmasının belki de en önemli tarafı gelişmiş kelime tanıma teknolojisiyle antik metinleri çalışmak. Tel Aviv araştırma grubu ellerindeki teknolojiyi öbür arkeologlarla paylaşma konusunda hevesli. Bu metodu daha geniş çapta kullanarak tarihin en eski kitaplarından birinin ne zaman, nerede ve kimin tarafınfan yazıldığınu bulabiliriz.

Kaynak: Gizmodo


Twitter'da Paylaş
0

YORUMLAR


İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR