Irak Savaşı'yla İlgili Yazılmış 10 Kitap
9 Ocak 2020 Edebiyat Liste Kitap

Irak Savaşı'yla İlgili Yazılmış 10 Kitap


Twitter'da Paylaş
0

Yorgunuz ve artık dikkatimizi çekmiyor. Irak’ta yaşananların sona erdiğini sanıyoruz çünkü sadece tekrarlar görüyoruz. Ama yaşananlar sona ermedi. Hatta daha yeni başlıyor. 

1 Sinan Antoon, The Corpse Washer (Ceset Yıkayıcı)

Müslüman geleneğinde ceset yıkayıcı, ölülerin cesetlerini defin için hazırlar. Okuduğum başka hiçbir kitap beni oradaki insanların yaşamına bu kadar yaklaştırmadı ve Irak’taki hayatı anlamak için çok ihtiyaç duyulan insani boyutu bu kadar iyi anlatamadı. Bu kitap, 1991’de ülkesini terk eden Iraklı yazar Sinan Antoon tarafından yazılmış ve İngilizceye çevrilmiş.

2 Hassan Blasim, The Corpse Exhibition (Ceset Sergisi)

Arapça yayımlanan bu kitap, başlığı titizlikle konmuş bir hikâye kitabı. Biraz Kafka, biraz Orwell ve biraz da büyülü gerçekçilikten esinlenen hikâyeler sadece insanların zulmüyle değil, aynı zamanda sanat ve şefkatin savaşı nasıl atlatacağıyla da ilgili. Kitabın üslubu o kadar güçlü ki sizi sempatiden dehşete, gerçeklikten fanteziye götürüyor. Aynı anda hem aydınlatıyor, hem dehşete düşürüyor hem de son derece etkileyici. Blasim’in hikâyeleri aslında Irak’ın Saddam döneminden ve Körfez Savaşı’ndan bahsediyor, ama buradaki acılı bilgelik, her savaştan gerçeklik kesitleri sunuyor. 

3 Ahmed Saadavi, Frankenstein Bağdat'ta 

Frankenstein Bağdat'ta birçok uluslararası ödül kazandı. Birçok savaş dönemi romanındaki gibi Amerikan askerlerinin gölgesi Iraklı karakterleri arka plan figüranına ya da kötü adama dönüştürmüyor bu kitapta. Hatta burada Amerikalıların hiçbir önemi yok. Mary Shelley’den esinlenen roman Irak Savaşı’ndaki kargaşayı, anlamsızlığı ve gaddarlığı çok iyi yakalıyor ve aynı karakterler gibi okuyucuları da arka arkaya patlayan bombalarla ya da savaşın insan davranışında ortaya çıkardığı mantıksızlıkla çevreliyor. Aynı Blasim’in ve Antoon’un kitaplarındaki gibi Frankenstein da fantastik ve gerçek olanı birleştiriyor.

4 Riverbend, Baghdat Burning (Bağdat Yanıyor)

Kendine Riverbend diyen Iraklı bir kadının yazdığı blog yazılarının bir araya geldiği bu kitap, Irak’taki bombalamaları anlatıyor. Batı’nın anlaşılmaz aşırılıkçılar olarak gördüğü Iraklılardan yükselen, akıcı bir İngilizceyle yazılan gerçek bir ses bu. Riverbend Bağdat’ta giderek zorlaşan gündelik yaşamı, başta Amerikan askerlerine duyduğu sempatinin nasıl acı bir öfkeye dönüştüğünü anlatıyor. Hakkında çok az şey bildiğimiz bir dünyaya dair yanıltıcı düşüncelerimizi düzeltecek ince düşülmüş bu blog yazıları, herkes ulaşabilsin diye Feminist Press tarafından derlendi.

5 Haifa Zangana, City of Widows: An Iraqi Woman’s Account of War and Resistance (Dul Kadınların Şehri: Irakli Bir Kadının Gözünden Savaş ve Direniş)

Birçok roman, hatıra ve deneme yazmış Haifa Zangana, kadın karakterlerin genelde göz ardı edildiği Irak edebiyatı için bir istisna. Bu epey üzücü çünkü Irak’tan bir kadın bakış açısına ihtiyaç var. Zangana, Saddam rejimine karşı silahlı direnişte yer aldığı için tutuklanmış ve işkence görmüş, daha sonra da mülteciliğin günlük aşağılamalarına katlanacağı İngiltere’ye göç etmiş. Dul Kadınların Şehri’nde Irak’ın tarihinden ve İngiltere, ABD ve kendisi tarafından nasıl yok edildiğinden bahsediyor.

6 Flowers of Flame: Unheard Voices of Iraq (Ateş Çiçekleri: Irak’ın Duyulmamış Sesleri)

Bu antolojinin dikkat çekici ve etkileyici şiirlerinin hepsini Iraklı kadın ve erkek şairler yazdı. Yine bir grup Iraklı çevirmen tarafından İngilizce’ye çevrilen kitaptaki şiirlerin çoğu savaşla ilgili. Antolojideki bütün şairler protesto etmek, insanlıklarını korumak ve hayatta kalmak için yazıyor.

7 Rajiv Chandrasekaran, Zümrüt Şehir

“Zümrüt Şehir, Irak’taki Amerikan işgal kuvvetlerinin Bağdat’taki üssü. Yeşil Bölge olarak adlandırılan bu üs, dev palmiyelerle saklanan, muhteşem villalar ve ışıltılı yüzme havuzlarıyla adeta cehennemin içinde bir vaha. İntihar saldırısı endişesiyle garsonlarının bile başka ülkelerden getirtildiği, çoğu Iraklının ise girmesinin kesinlikle yasak olduğu sahte cennetin diğer adı.

Az ötede çığlıklar, katliamlar, açlık ve ırza geçmeler sürerken, Zümrüt Şehir’de Amerika’nın tatlı hayatı devam ediyor. Sanki bu kan deryasına inat, vurdulu kırdılı filmlerin gösterildiği sinemada patlamış mısır yeniyor, kadınlar seksi pantolonlarıyla diskoda dans ediyor. Yeşil Bölge sakinleri, domuz etinden yiyeceklerle dolu açık büfede hangi yemeği seçeceğinin telaşındayken, duvarların dibinde insanlar ölüyor, çöplükteki bir dilim ekmek için kavgalar veriliyor.”

8 David Abrams, Fobbit

Bir tarafta gerçek dünya, bir tarafta da olmasını istediğimiz dünya duruyor. Çoğumuz ikincide daha fazla zaman geçiriyoruz. Amerikalıların askerlik hakkındaki görüşleriyse genelde bu dünyadan hiç ayrılmıyor. Madde 22’ye benzer ironik bir dil taşıyan bu roman bizi savaşmaktan kaçınan askerlerin zaman geçirdiği Bağdat’taki ileri harekât üssüne götürüyor.

9 Rory McCarthy, Nobody Told Us We Are Defeated (Kimse Bize Yenildiğimizi Söylemedi)

Amerikalıların Irak hakkında yazdığı birçok kitap var ama çok azı işgalle baş eden Iraklıların düşüncelerinden ve hislerinden bahsediyor. Irak’ta gazetecilik yapan Rory McCarthy, sıradan insanların hikâyelerini toplamaya başladı. Aydınlatıcı, şaşırtıcı, gerçekçi, insani hikâyeleri ve profesyonel üslubuyla “dışarıdan” samimi bir anlatı ortaya koyuyor. Riverbend’in “içeriden” anlattıklarına iyi bir ortak olabilir. 

10 David Finkle, The Good Soldiers ve Thank You for Your Service (İyi Askerler ve Hizmetleriniz İçin Teşekkürler)

Pullitzer Ödüllü David Finkle ikilemesini on beş ay boyunca Bağdat’ta kalıp bir tabutun bütün hareketlerini takip ederek yazıyor. Kitabıyla hem hayatları mahvolan hem de kahraman hale gelen askerlerin ve modern savaşın yıkıcı bir portresini çiziyor. İlk kitap siyasette yaşanan her üst düzey başarısızlığın, nasıl onları düzeltemeyecek kişilerin omuzlarına yüklendiğini, ikinci kitapsa bu askerlerin akli dengesini yitirmiş şekilde eve dönüşünü anlatıyor.

Derleyen: Ata T.

(Guardian, Lit Hub & Goodreads)


Twitter'da Paylaş
0

YORUMLAR


İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR