İrlanda'nın En Meşhur Eseri: Kells Kitabı
9 Mayıs 2019 Liste Tarih Kitap

İrlanda'nın En Meşhur Eseri: Kells Kitabı


Twitter'da Paylaş
0

El yazması uzmanı Bernard Meehan: “Birçok İrlandalı için bu kitap, öğrenmenin gücünü ve sanatsal hayal gücününün ruhunu temsil eder.” 

Muhtemelen Dublin’de sergilenen en ünlü eser aynı zamanda Columba Kitabı olarak bilinen Kells Kitabı’dır. Kells Kitabı’nın adını duymadan İrlanda’da gezmek mümkün değil. Lindisfarne İncilleri ve Durrow Kitabı ile birlikte Kells Kitabı'nın, Britanya adalarından çıkan, ortaçağ sanatına en büyük katkı sağlayan eserlerden biri olduğu söylenebilir. İşte bu eski şaheser hakkında bilmeniz gereken 10 şey:

Kells Kitabı'nın boyutu ne kadar?

33 santim genişliğinde ve 25 santim yüksekliğindeki bu kitap dana derisinden yapılmış 340 sayfadan oluşuyor. Ancak asıl hali daha kalın ve büyüktü. Yaklaşık 30 (bu sayı başka kaynaklara göre 60) sayfası kayboldu ve var olan metnin el yazması kenarları, 19. yüzyılda kitap yeniden ciltlenirken ciddi anlamda kırpıldı. 

Kells Kitabı’nda neler var?

Esas olarak dört öğretiden oluşan kitapta geçiş paragrafları bulunur, her öğretinin kendi ön sözü ve özeti yer alır. 11. ve 12. yüzyıllarda manastırın mal mülk işlemlerini kaydetmek için kitabın boş sayfaları kullanıldı. 15. yüzyılda kitaba bir de şiir eklendi. 

Kells kasabası
Adını nereden aldı?

Kitap adını County Meath’de bulunan Kells Manastırı’ndan alıyor. Kitabın 806 yılında İona’da bulunduğu, daha sonra bir Viking saldırısı sebebiyle Kells’e getirildiğine inanılıyor.

Kells Kitabı nedir?

Kitap yaklaşık 800 yılında yazıldı, ancak akademisyenlerin kitabın nerede yazıldığına dair kesin bir görüşü yok. Kitabın İona’da yazılmaya başlanıp Kells’de bitirildiğini ya da İona’da başlanıp orda bitirilip bitirilmediği hâlâ tartışma konusu. Bazı akademisyenler kitabın tamamen Kells’de yazıldığını savunuyor. 

Kells Kitabı’nı kim yazdı?

Kitap üç farklı yazar ve dört farklı sanatçı tarafından yaratıldı. Bazı yazarların ve sanatçıların aynı birey olup olmadığı bilinmiyor.

Niçin yazıldı? 

Kitabın yüksek sesle okunmak için değil, törende kullanılmak ve sergilenmek için yapılmış olduğuna inanılıyor. Bunun sebebi, metinler eksik ve baştan savma kopyalanığ kitaba geçirilmişken kitaptaki görsellerin son derece detaylı ve özenle hazırlanmış olmasıdır. 

Hangi stili kullanır?

Kitap, 7. yüzyılda ortaya çıkan, İrlanda Kelt geleneğini ve canlı renkler kullanan Anglosakson tarzını bir araya getiren Hiberno-Saksın tarzında resmedildi. Geometrik tasarımlar, renkli geniş alanlar ve birbirine geçmiş desenler bu tarzın kullandığı öğeler arasında yer alıyor.

Kells Kitabı nerede bulunuyor?

1641’de Kells Manastırı’nın tahrip edilmesiyle koruma amaçlı Dublin’e getirtildi ve 1661 yılından beri Trinity College’da bulunmakta.

Kitap nasıl ziyaret edilir?

Kitap 19. yüzyıldan beri Trinity College’ın eski kütüphanesinde yer alıyor ve her yıl ortalama 500.000 ziyaretçi tarafından ziyaret ediliyor.

Kitap nasıl sergileniyor?

1953’ten beri Kells Kitabı dört ciltten oluşmakla beraber bu ciltlerden ikisi Trinity College’da sergileniyor. Ciltlerden biri resimleri, diğeri yazıları gösteriyor. 

Öteki bilgiler:
  • Kitabın iki kez çalındığı bidirildi. 1874'te Birmingham Daily Post’ta yayımlanan habere göre “Trinity College yasta. En önemli hazinesi, 475 yılında Aziz Columbkil tarafından yazılan en eski edebi eser ve İrlanda sanatının en muhteşem örneği Kells Kitabı kayıp…” Diğer çalınma olayı 1007 yılında gerçekleşmişti ve olayla ilgili tek bir kaynak olmakla beraber detaylar bilinmiyor. İrlanda kutsal kitapları o zamanlar taşınabilir mabetlerde tutuluyordu. İrlanda dilinde "cumdach" adı verilen bu mabetler, kitabı çalanların ilgisini çeken değerli metalleri içeriyordu. Bu sebeple kitabı çalanlar değerli bulduklarını alıp bir kağıt parçası olarak gördükleri kitabı atmış olabilirler. Kitap bir şekilde iki ay sonra tekrar ele geçirildi.

  • Kitabın İona Kitabı olarak isimlendirilmesi gerektiğine inanan Martha Kearney şöyle diyor: "Kitabın orijinal sanatçılarının İskoç keşişler olduğuna inanılıyor. Bu keşişler 6. yüzyılda İrlandalı keşiş Columba ya da İrlandaca ismiyle bilinen Colm Cille tarafından İona’da kurulan manastırın sakinleriydi. Aslında metnin Columba Öğretileri olduğuna inanılıyordu....806 yılında Vikinglerin saldırısına uğrayan adada 67 kişi hayatını kaybetti ve geri kalanlar Kells'e sığındı. Teorilere göre kitabı yanlarında getirdiler."
  • Kitaptaki en ilgi çekici illüstrasyonlar başlık sayfalarında yer alıyor. Aziz John Öğretileri’nin başlangıç sayfasında yalnızca dört kelime var: In principio erat verbum: Başlangıçta  evren vardı. 

  • En ünlü sayfası Chi Rho (İsa’nın eski Yunanca isminin ilk harfleri) bakanı fazlasıyla detaylı çizimleriyle büyülüyor. İsa’nın sembolik ölümünü sembolize eden susamurunun balığı öldürdüğü figürleri kullanan, farklı hikâyeleri resmeden bu sayfaya, detayları fark etmek için saatlerce bakılması gerekebiliyor. Sayfadaki aslanlar ise Judas ve İsa’yı simgeliyor.

  • Kitapta Kuzey Avrupa’ya özgü olan çivit mavisi veya çividen mavi de dahil olmak üzere çeşitli pigmentler kullanıldı. Canlı sarı bir pigment üretmek için Orpiment (sarı arsenik sülfit) kullanıldı. Kırmızı, kırmızı sülyenden ve günümüzde tanımlanması zor olan organik kaynaklardan elde edildi. Nemle reaksiyona giren bakır yeşili, birkaç sayfanın delinmesine neden oldu.

  • Oscar’a aday gösyerilen Kells’in Sırları filmini izleyerek İrlanda mitolojisiyle iç içe geçen Kells Kitabı’nın hikâyesi hakkında fikir sahibi olabilirsiniz:

Çeviren/derleyen: Aslı İdil Kaynar

(BookRiot,lithub&BBC)


Twitter'da Paylaş
0

YORUMLAR


İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR