Joseph Conrad Severler İçin

Joseph Conrad Severler İçin


Twitter'da Paylaş
0

Conrad bu anlamda kapitalist sistemin toplumları nasıl ayrıştırdığının bilincindedir.
Harvard Üniversitesi’nde tarih bölümünde araştırmacı ve akademisyen Maya Jasanoff, İngiliz edebiyatının önemli ismi Joseph Conrad’ın metinlerinin ilginç geçmişini su yüzüne çıkarıyor. The Dawn Watch adlı kitabında, Conrad’ın eserlerinin Batı’nın zaferi ve küreselleşmeyle içten içe nasıl hesaplaştığını inceleyerek okuru anti-tarih diyebileceğimiz sıra dışı bir yolculuğa çıkarıyor. Nostromo’nun yazılış hikâyesinin ardında Latin Amerika’nın özgürlük mücadelesinin yattığını öğreniyoruz. Conrad, Latin Amerika bağımsızlığı üzerine incelikli biçimde sözlü tarih ve arşiv çalışmaları yaparken Panama Kanalı krizine tanıklık eder. Nostromo romanında bu iki tarihsel öğe Conrad’ın kurgusal Güney Amerika Cumhuriyeti’ndeki Costaguana ülkesinde Sulaco kentinde birleşir. Jasanoff’a göre, Conrad hikâye anlatıcılığını tıpkı Márquez gibi sömürge sonrası Latin Amerika’dan devşirir. Bu önemli ama kritik bakış açısı Conrad’a dair daha karmaşık okumaları ve sömürgecilik söylemlerinin derin tartışmalarını ortaya koyuyor. Karanlığın Yüreği’nde Charles Marlow’un emperyalizm üzerine söyledikleri Conrad’ın bilinçaltını temsil eder büyük ölçüde. Marlow emperyalizmi bir tür hırsızlık olarak düşünürken bu hırsızlığın çok vahşi ve inanılmaz boyutlarda olduğunun altını çizer. Sömürgeci çaba, dünyayı “bizden farklı rengi ve daha yassı burnu olanlardan kurtarmaktır” derken kapitalizmin ve küresel sermayenin ırkçı kökenlerine, köleliğe ve tahakküme gönderme yapar. Conrad bu anlamda kapitalist sistemin toplumları nasıl ayrıştırdığının bilincindedir. Jasanoff bütün bu ince çizgileri ustalıkla birleştirerek okura yeni Conrad okumaları sunuyor. Jasanoff The Dawn Watch’ta Conrad’ın bilinçli olarak bulanıklaştırdığı karakterleri de merceğine alıyor ve bunu Conrad’ın tarihsel, biyografik ve edebi izlerini sürerek gerçekleştiriyor. Józef Teodor Konrad Korzeniowski adıyla 1857’de Polonya’da doğan Conrad’ın Çarlık Rusya’sındaki geçmişine, ardından evsiz bir gezgin olarak okyanuslar aşıp Joseph Conrad adıyla İngiliz vatandaşı oluşuna tanıklık ediyor okur. Lord Jim, Karanlığın Yüreği, Batılı Gözler Altında ve Nostromo romanlarının özellikle sömürgeci söylemden geçerek pek çok ince ayrıntıdan örüldüğünü keyifle ve heyecanla takip ediyoruz. Bu ayrıntılardan biri de Conrad’ın romanlarını Hollanda, Belçika ve İspanya topraklarında kurguladığı, ancak kendi ülkesindeki sömürgeci topraklara ayak basmadığıdır. Jasanoff bunun nedenini Conrad’ın ve ailesinin Rus İmparatorluğu’nun kurbanlarından olmasına bağlıyor. Conrad’ın evinden ve dilinden koparak İngilizceyi nasıl benimsemek zorunda kaldığının altını çiziyor. Kökünden koparılmış ve diline geri dönmek isteyen Conrad ile İngiliz İmparatorluğu’nun kadirşinas üyesi Conrad’ı bütün çelişkileriyle gözler önüne seren The Dawn Watch adlı çalışma, hem Conrad severleri hem de sömürge edebiyatı ve dünya edebiyatı okurlarını mutlu edecek nitelikte. • Deniz Gündoğan İbrişim

Twitter'da Paylaş
0

YORUMLAR


İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR