“Umarım bu kitabı okuyanlar, muhtemel önyargılarının kanıtı diye okumazlar."
Melike Karaosmanoğlu
Geçtiğimiz günlerde İstos Yayın Yunanistan’da basıldığı dönemden (1975) bugüne 30’dan fazla baskı yapmış ve kendinden söz ettirmeye hâlâ devam eden bir kitabı yayımladı. Nikos Dimu’nun
Ne Mutsuz Yunanım Diyen! çalışması artık Türkçede. Öncelikle zamana meydan okuyan bu kitabın Türkiye’deki okurla buluşmayı tam 20 yıldır beklediğini söylememiz gerek. Zira kitabın çevirmeni Herkül Millas kitabı aslında 20 sene önce çevirmiş. Kitabın yayımlanmasında yaşadığı tereddüdü ise şöyle açıklıyor önsözde: “Türkiye’de Yunanistan ve Yunanlar zaten fazlasıyla kötüleniyordu; bu konuda ön ve kalıp yargılar fazlasıyla vardı. Bu kitap hiç de hedeflemediği biçimde milliyetçiliği besleyebilirdi. Ve yayımlamadık.”
Herkül Millas’ın haklı kaygısı kitabın ironik ve hicivli üslubuna dair; çünkü kitap Modern Yunan kimliği hakkında eleştirel notların, aforizmaların, geçmiş ile şimdi arasında ölçüsüzce gidip gelmelerin yarattığı trajik çelişkinin, mutluluk ve mutsuzluğun hele ki Yunansanız çok kolay yer değiştirebileceğinin hem acı hem de aşk dolu bir itirafı.
Yunanistan’da Askerler Cuntası yıllarında yazılmaya başlanan kitap, elbette ki cuntanın çöküşünden sonra yayımlanmış. Yazar Nikos Dimu bu baskı yıllarında içinde oluşan infiali kaleme almış.
Kitap “İnsan Olmanın Mutsuzluğu” bölümüyle başlıyor. Burada Nikos Dimu’nun felsefeci yanını yakalıyoruz. Zira mutluluk ve mutsuzluk hakkında insana dair dikkate değer tanımlamaları var. Adım adım mesele Yunan’a, Modern Yunan kimliğine geçiyor. Kayıp Yüz’den, Korkulara, Mitlere ve Yunan Gerçekliğine dair ilerleyen aforizmalar kurumsal ve hayatın her alanına değen eleştirilerle sonlanıyor. Modern Yunan kendini arıyor aslında, kim olduğunu ya da kim olmadığını sorguluyor ve bunu kendini anlama çabasıyla amaçlandırıyor.
Türkiye’deki okur ise Nikos Dimu’nun satırları arasında gezinirken bir şeylerin ne kadar da tanıdık geldiği hissedecektir. Aynaya bakmanın cesareti mutsuzlukta da komşu olduğumuzu gösterir çünkü.
Herkül Millas’ın dediği gibi: “Umarım bu kitabı okuyanlar, muhtemel önyargılarının kanıtı diye okumazlar. Dikkatli okuyucudan benim beklediğim, Yunanların kusurlarına bir aynaya bakar gibi bakmalarıdır.”
