Şiir'in Hafızası ve Geçmiş Gibi Eksik Üzerine Birkaç Söz
2 Mayıs 2018 Ne Haber

Şiir'in Hafızası ve Geçmiş Gibi Eksik Üzerine Birkaç Söz


Twitter'da Paylaş
0

Solîn Akyol
“Sanat, hafızanın işlevini güçlendiren bir rol de üstlenmiştir.” John Zerzan, Gelecekteki İlkel Türkçe şiirin dününe baktığımızda biri ötekine itiraz yoluyla kendini var edip peş peşe çıkan birçok akım görürüz. Her birinin çıkış noktasını, öncekinin eksik kaldığı yerden el alışının temelinde ise toplumsal ve siyasi oluşumlar vardır. Şiiri yalnızca yoğrulduğu geleneğe, karşı çıktıklarına göre değil de bir bütün olarak soylu şiir geleneğinin aktığı zamana ve en önemlisi de beslendiği toplumun şartlarına göre ele almak daha uygundur. Nitekim 1940’lı yıllarda Garip Hareketi’nin beklediği çıkışı yakalamasının sebebi dönem itibariyle şiirde "Süleyman Efendiler"e olan ihtiyaçtı. Sonrasında 1950’li yılların ortasında şekillenen ve günümüze kadar süregelen İkinci Yeni şiirinin temelinde aynı zorunluluğun olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Çünkü birbirine taban tabana zıt olan bu iki akımın buluştuğu ortak payda Birinci Dünya Savaşı’nın doğurduğu bunalım üzerinde şekillenen dadaizm ve sürrealizm akımlarıdır. Geçmişin karanlık sayfalarından bize kalan her daim aydınlık dizeler olmasına rağmen, günümüz şiirinin bu kaos ortamında hangi temel izlekler üzerinden geldiğini söylemek oldukça güç. Bunu elbette zaman gösterecektir. Dış dünyaya içeriden yapılan en güzel müdahalelerden biri şiir ise, yazılacak dizelerin dönemin ruhuna aykırı düşmesi abesle iştigaldir. Zira hafıza kaçılacak şey değil, sığınılacak yegâne liman. Özellikle son yıllarda yaşadığımız istibdat dönemi herhangi bir kalemin distopyası değilse muhakkak geleceğe ışık tutacak belleklerin mayalanmaya bırakılmış hamurudur. Edebiyat ise ülkenin doğusunda dünde olduğundan daha çetindir. Muhakkak tekerrür eden siyasi oluşumlardan da öte dil sorunsalı minör edebiyata mecbur kılıp özellikle nazımda Türkçe edebiyatın en güzel örneğine ev sahipliği yapmıştır. Buna verilecek örnek ise harabeler içinde incir ağacı gibi filizlenen Ahmed Arif şiiridir. Ait olunmayan bir dildeki ölümsüz sevda mısralarından evvel kalemi Amed’in yüreğinde olan aynamızdır. Günümüz şiirinde imgelem katına taşınan bir coğrafyanın sesini duyduğumuz şairlerimiz de var neyse ki. Nisan ayının başında ikinci baskısını sevinçle karşıladığımız Şahin Altuner’in adı ile müsemma olan ilk göz ağrısı Geçmiş Gibi Eksik. “Babam Mücahit Altuner’in ve kayıp kuşağımın kahramanlarının aziz hatıralarına, Mazlumların avukatları adına Sn. Tahir Elçi’ye…” diye biten bir ithaftan yol işaretlerinin uydurma dünyalara değil, ısrarla ve özenle hasıraltı edilmeye çalışılan yakın geçmişimize varacağımız dizlerden oluşuyor. Referansını geçmişten alıp göndermelerini geleceğe yapan Altuner’in dizeleri bize Amed’den, Sur’dan ve Cizre’den şu dizelerle ses veriyor: “göğe açılan kapılarda çoğalır belki size söylesem var mı ki kulağınızda duymanın cesareti, işte birileri daha öldü siz yaşarken, biliyorum kağıtlara sığmıyor o çocukların cesedi” (s. 38) Bilincin ötesinde tüm kitapta duyacağımız bir diğer ses ise çocukluğun bahçelerinden gelecektir: “dilini unutan çocuklarla her nasılsa müptela gün gibi çekilip kar gibi azalırken ömründen keder ancak dağlara mı gömülür?” (s.39) dizelerinden de anlaşılacağı üzere yaşamımıza giren tüm gerçekliği kişilikli bir şiire dönüştürmüş Altuner. Dize dize değinmekle sırlarına vakıf olamayacağımız Geçmiş Gibi Eksik, "Zamanla Kalan" ve "Hasar Raporu" bölümlerinden oluşuyor. İlk bölüm olan"Zamanla Kalan"da yirmi dört şiir ve son bölüm olan"Hasar Raporu"nda yirmi altı dizelik ruh analizi şiiri vardır. "Ruh Analizi"nin yirmi altıncı dizesi ve aynı zamanda kitabın da son dizesi kitabın başında ithaf edilen baba’ya özlemle şöyle son buluyor: “Baba, Yirmi altı yaşındayım, öldüğünden beri!” (s.61) Mevcut duruma en güzel başkaldırının geçmişin sesini yankılayan şiirlerden gelmesi bu kuşak için umut vaat edici. İçinden çıktığı toplumun trajedisini sanata eviren nice akım ve Geçmiş Gibi Eksik’in nice baskılarını görmek umuduyla.  

Twitter'da Paylaş
0

YORUMLAR


İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR