Türkçeden Kürtçeye Çeviri Üstüne Birkaç Söz
17 Ağustos 2018 Edebiyat

Türkçeden Kürtçeye Çeviri Üstüne Birkaç Söz


Twitter'da Paylaş
0

Çeviriyi her iki dilde de yapın. Ama bu ülkede Kürt edebiyatını merak eden binlerce okur olduğuna eminim. Kürtçeden Türkçeye çeviri daha fazla yapın.

Türkçeden Kürtçeye az da olsa çeviri kitaplarına rastlamak mümkün (gerçi bunlar da az), ama tersi için aynı şeyi sesimizin tonunu biraz daha kısarak ancak söyleyebiliriz, bir elin beş parmağını geçmez çünkü. Elbette hangi dile çeviri yapılırsa yapılsın bunlar okur için bir kazançtır, kimse bunu inkâr edemez. Yine de, en azından burada, birkaç pürüzlün sırıttığını söylemeden geçemeyeceğim. Türkçe kitapların neden Kürtçeye çevrilmeye çalıştıklarını anlamaya çalışıyorum. Mesele okursa eğer, okur neden orijinal dildeki duruyorken ve her iki dilden de okuyabiliyorken çeviriyi tercih etsin, bu sorunun yanıtını şimdilik bilen yok. Hayır, ben bir eseri iki dilde de okumak istiyorum diyenler olabilir, elbette okuyun, neden olmasın, ama ben başka bir şeyden bahsediyorum: Neden tersi için de aynı ya da benzer çabayı göstermiyorsunuz? Zira tanınmaya ve bilinmeye bugün için Kürt edebiyatının daha fazla ihtiyacı var.

Bu aralar bizim buralardaki kafelerde (Batman’da yaşıyorum) hangi masada otursam Türkçeden Kürtçeye çeviri yapan ya da Türkçe yayımlanmış kitabını Kürtçeye çevirmeye çalışan yazar ve çevirmen arkadaşlarla karşılaşıyorum. Sayıları oldukça fazlalar, sanırım Diyarbakır, Şırnak ve yakın kentler için de benzer şeyler söyleyebiliriz. Çoğu da benim gibi genç ve kitaplara karşı oldukça hevesliler. Edebiyatın ve sanatın dünyayı değiştirip güzelleştireceğine o kadar inanıyorlar ki, onları dinlerken keyif almamak mümkün değil.

Bu arkadaşlara sesleniyorum, çeviriyi her iki dilde de yapın. Ama bu ülkede Kürt edebiyatını merak eden binlerce okur olduğuna eminim. Kürtçeden Türkçeye çeviri daha fazla yapın.  

Daha önce de böyle bir sorun tekrar dile gelmiş, belki on-on beş yıl kadar önce. Biz onların kitaplarını çevirelim, onlar da bizimkileri çevirsin gibi ne olduğu anlaşılmaz bir sonuca bağlanmıştı ya da bunun gibi bir şey. Bu özveri arzulanabilir ama bu bakış tamamen sakat bir amacın ürünü. Kürtçeye hâkim kaç Türk çevirmen tanıyoruz hâlihazırda (bunu söylerken bile canım sıkılıyor, ucu biraz dışlamaya varıyor sanki)? İyi de biz yıllarca onların dilinden okuduk, mecbur bırakıldık, şimdi de biraz onlar çabalasın demek, kirli bir merceğin gösterdiklerinden başka nedir ki? Elbette bunun arzulanması doğaldır, ama duygusallıktan başka bir şey değildir ve anlamsızdır bu talep, sonucu kirli merceğin neler gösterebileceklerine dayanabilir ancak, daha fazlası değil. Bunun da en büyük zarar payı çevrilmemekle Kürt edebiyatı alır.  

İlginçtir bu arkadaşlar arsında şunu diyenler oldu: Ahmed Hüseyni ve arkadaşları Türkçe bilmiyor, dolayısıyla onlar için bu kitapları ve kendi kitaplarımızı (Aralarında benim gibi Türkçe yazan ve kitapları yayımlanmış kişiler de vardı) Kürtçeye çeviriyoruz. Öyle bile olsa, yine de bir şekilde onlara katılabilirim, ama bunun ucunda da şöyle bir sorun çıkıyor bu defa: Ahmed Hüseyni ve arkadaşlarına sordunuz mu, onlar sizi ve çevirdiklerinizi okumak istiyor mu? Yoksa bütün gayeniz Kürtçeye çevrilmiş bir kitabın kapağında adınızın mı gözükmesi: Çevirmen ya da yazar olarak? Bence egonun bu tatminine de hiç gerek yok.

Ben Türkçe bilen ve Kürtçe bilmeyen arkadaşlara sordum, onlar Kürtçe edebiyatını oldukça merak ediyorlar ve hikâyelerimizi okumak için can atıyorlar, şaka değil!

Bu arada Kürtçe yayınevleri maddi olarak bu ülkede o kadar da iyi durumda değil. Kimisi bireysel çabasıyla, kimisi de muhtemelen zararına yaşamını sürdürmeye çalışıyor. Bunların amacı bir şekilde Kürt diline ve edebiyatına katkı sağlamak ve bunu sürdürmeye çalışmak, bu da daha fazla takdir edilmelidir. Bu nedenle Kürt diline ve edebiyatına yapılabilecek en iyi katkı bu yayınevlerin omuzlarına daha fazla yük bırakmamak, depolarının dışına çıkmayacak çevirilerden sakındırmak... Kürtçe kitaplara yer açmak ve Kürt edebiyatını okurlarıyla buluşturmaya hevesli yayınevleri için daha fazla Kürtçe kitap çevirmek. Sonuç olarak Kürtçe eserler daha fazla Türkçeye çevrilmeli ve tanıtılmalıdır; eskinin yanıda günümüz şiiri, romanı ve öyküsü de dahil edilerek. 


Twitter'da Paylaş
0

YORUMLAR


İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR