Walt Whitman’ın kayıp romanı The Life and Adventures of Jack Engle bulundu

Walt Whitman’ın kayıp romanı The Life and Adventures of Jack Engle bulundu


Twitter'da Paylaş
0

Whitman üzerine uzmanlaşan bir doktora öğrencisi romanı, “eğlenceli, muzip, yaratıcı, kıvrak ve acayip küçük bir kitap” olarak özetliyor.
New York Times gazetesini 13 Mart 1852 günü eline alan okurlar, sayfa 3’te ertesi gün rakip gazetede bir hikaye serisinin başlayacağını haber veren küçük duyuruyu görmüş olmalılar. “Zengin bir açığa çıkarış” diye başlayan tanıtım, “misafirhane örf ve adetlerini, kilise tarihinden bazı sahneleri, Wall Street’teki işleyişi” ve “çarpıcı kadın ve erkek betimlemelerini” ele alan “muzip” bir hikayeyle alay ediyor. O zamanlar, hiçbir incelemenin konusu olmayan ve yeniden basılmayan bu hikaye dizisi, sadece umut vaat edici olarak kalmış ve gözden kaybolmuş gibi, fakat şimdi bizi daha “zengin bir açığa çıkarış” karşılıyor: Bu hikaye dizisi, Walt Whitman’ın isimsiz yayımladığı tamamlanmış romanı The Life and Adventures of Jack Engle (Jack Engle’ın Hayatı ve Maceraları). [caption id="attachment_25861" align="alignleft" width="450"] Whitman’ın romanının duyurusu.[/caption] Keşfedilen roman, Amerikalı şair Whitman’ın düz yazıdan şiire geçişi hakkındaki eski düşüncelere meydan okuyor. Bu “şamatalı” avukat karşıtı intikam hikayesi, Whitman’ın daha önceleri katkıda bulunduğu bilinen, New York Times’a rakip muhafazakar New York The Sunday Dispatch gazetesinde ortaya çıktı. Zamanında isimsiz bir şekilde yayımlanan roman, akademisyenlerin yarıda kesildiğini düşündükleri, şairin not defterindeki detaylı başka bir romanın taslağıyla da örtüşüyor. Whitman romanını keşfeden Zachary Turpin, University of Housten’da bir doktora öğrencisi. Geçen yaz keşfedilen 36.000 kelimelik “Life and Adventures of Jack Engle”, geçtiğimiz pazartesi The Walt Whitman Quarterly Review tarafından internette yeniden yayımlandı ve University of Iowa Press tarafından baskıya alındı. Bir yetimin maceralarını anlatan Dickens-vari bir tonla yazılmış bu roman, yozlaşmış bir avukatı, erdemli Quakers’ı, yapmacık siyasetçileri ve tutkulu İspanyol bir dansçıyı beklenmeyen sürprizlerle ve olay örgüsündeki sarsıcı atlayışlarla bir araya getiriyor. Kitabı keşfeden doktora öğrencisi Zachary Trupin şaşkınlığını şöyle ifade ediyor: “Bulduğum hikaye dizisiyle ilgili bir şeyler doğru gözüktü: kitabın ismi Jack Engle, yıl, gazete. Kitabı, defterdeki notlarla eşleştirdiğimde birkaç dakika boyunca bu kitabı bilen dünyadaki tek insan bendim.” [caption id="attachment_25859" align="alignright" width="309"] Zachary Turpin[/caption] Whitman’ın keşfedilen kayıp romanı olmasının yanı sıra, “Life and Adventures of Jack Engle” şairin önceki eseri, Memet Fuat çevirisiyle yayımlanan Çimen Yaprakları (Leaves of Grass) hakkında da birçok ayrıntıya ışık tutuyor. Kitap, sıradan bir gazeteci ve çoğunlukla geleneksel bir şair olan Whitman’ın duyumsal, felsefi, oldukça deneysel ve sınıflandırılamayan bir serbest şiir olan Çimen Yaprakları’nın yazarına dönüşümüne dikkatleri çekiyor. Bir diğer ilginç nokta ise, Whitman’ın düz yazılarının kapsamının romanın keşfinden önce bilinmemesi. Kitap, şairin düşüncelerini aktarmak için doğru form arayışındayken hissettiklerini de aktarıyor. “Jack Engle’da karşılaştığımız Whitman, henüz günümüzde bahsedilen kendine güvenen ve kendini edebiyata adayan şair Whitman değil,” diye açıklıyor Turpin ve ekliyor: “Whitman’ın arayış içerisindeki farklı edebi üslupları ve çeşitli türleri deneyen Çimen Yaprakları’nın yaratıcısı kaşif Whitman’a dönüşmesi işte bu zamanlarda gerçekleşiyor.” Amerika Birleşik Devletleri Kongre Kütüphanesi’nden Ed Folsom da Whitman’ın form arayışı ve deneysel tecrübeleri hakkındaki bu açıklamaların sanatçının şiire geçiş süreciyle olan bağlantısını destekliyor. 19. Bölümde, olay örgüsü Jack mezarlıkta dolaşırken ve ölülerin kaybolan sonsuz hayat hikayeleri birbirine karışırken ani bir sonla bitiyor. Jack bu kayıp hikayeleri düşünürken çimenlerin yüzünü kapladığını hissediyor. Folsom bu durumla ilgili şöyle diyor: “Sanıyorum ki Whitman bu noktada, geleneksel olay örgüsünün ulaşması gerektiğini düşündüğü yazı stiline artık neden hizmet etmediğini fark ediyor. Bu nedenle, bu roman Whitman’ın gelişim sürecindeki değişim anını anlamamıza yardımcı oluyor. Bundan sonra kurgu, Whitman’ın hayatının geri kalanını adayacağı yaratıcı yazın türünün bir parçası olmayacak.” Bu keşiflerin ardından, Whitman’ın eserleri üzerine arşivlerde bir dizi yeni araştırma söz konusu olabilir. Şair, belki başka birçok romanın da sahibi. Tek düşünebildiğimiz, henüz gün yüzüne çıkarılmadıkları.

Twitter'da Paylaş
0

YORUMLAR


İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR