Home Kültür Sanat Edebiyat Kafka'nın Dönüşüm hikâyesinin ilginç kısa filmi
Kafka'nın Dönüşüm hikâyesinin ilginç kısa filmi

Kafka'nın Dönüşüm hikâyesinin ilginç kısa filmi

493
0

Dönü­şüm: Franz Kafka’nın en çok bili­nen kısa hikâ­yesi İspan­yol­lar tara­fın­dan Tim Bur­ton­vari bir kısa filme uyar­landı.

Mekân­la­rı­nın sade­liği ve ale­go­rik duy­gu­ları nede­niyle Franz Kafka’nın hikâ­ye­leri bir bakıma her yerde geçe­bi­lir. Ama öte yan­dan bu hikâ­ye­ler Kafka’nın kısa haya­tını geçir­diği 19. yüz­yıl sonu –ve 20. yüz­yıl başı– Orta Avrupası’ndan zor­lukla ayrı­la­bi­lir. Mekâna ve mekân­sız­lığa bu eşza­manlı bağ­lantı (ve ayrıca David Fos­ter Wallace’ın yoru­muna göre, şaka­cı­lık ya da en azın­dan belli bir mizah) Kafka’nın eser­le­rini çizgi film­ci­ler için cazip hale geti­ri­yor.

Sine­ma­cı­lar ger­çek Kafka uyar­la­ma­la­rını dene­dik­le­rinde sadece sanat­sal değil ama aynı zamanda kül­tü­rel akta­rım­lar yapma eği­li­minde olu­yor. Kafka eser­le­ri­nin çok daha uzun ve daha iyi bili­nen birisi üze­rinde çalı­şan yönet­men Fran Estévez’in Dönü­şüm’ü, Gre­gor Samsa’nın ani­den büyük bir böceğe dönü­şü­mü­nün hikâ­ye­sini İspanya’ya –en azın­dan İspan­yol­caya– taşı­yor.

Güney Ame­rika ve Avrupa’da (Kafka’nın doğ­duğu yer olan bugünkü Çek Cumhuriyeti’nde) çok sayıda ödül kaza­nan Dönü­şüm, Kafka’nın birinci tekil şahıs­taki sakin-ürkü­tücü adam-böceğe-dönü­şür anla­tı­sını yalın siyah beyaz çekim ve çizim­lerle bir­leş­ti­re­rek tam da gerek­tiği gibi, klost­ro­fo­bik ve çar­pık bir atmos­fer içinde yara­tı­yor. Yer yer Tim Burton’un ilk zaman­la­rını hatır­la­tan set tasa­rımı bu tat­sız hayal ürü­nü­nün masalsı yönünü vur­gu­lu­yor. Ama sonra, en sonda este­tik sınır yük­se­li­yor ve izle­yi­ci­nin bakış açı­sını sadece fil­min geride kal­mış on altı daki­kası konu­sunda değil Kafka’nın ori­ji­nal hikâ­yesi konu­sunda da geniş­le­ti­yor – ama ne yazık ki işler zavallı Gre­gor Samsa için hâlâ pek iyi sonuç­lan­mış değil.

Çev­ren: Atilla Erol

(Open­Cul­ture)

(493)

Yorumlar