Home Bilgi Bankası Edebiyat Khaled Hosseini ile Kitaplar Üstüne: "Şehname’deki büyük savaşçı Sohrab benim kahramanımdı."
Khaled Hosseini ile Kitaplar Üstüne: "Şehname’deki büyük savaşçı Sohrab benim kahramanımdı."

Khaled Hosseini ile Kitaplar Üstüne: "Şehname’deki büyük savaşçı Sohrab benim kahramanımdı."

227
0

Uçurtma Avcısı, Bin Muh­te­şem Güneş, Ve Dağ­lar Yan­kı­landı gibi dünya çapında çok satan kitap­la­rın yazarı Kha­led Hos­se­ini. Kabil doğumlu yazar aile­siyle bir­likte ülkede gör­düğü siyasi baskı nede­niyle Paris’e yer­le­şir. Daha sonra ABD’den sığınma hakkı kaza­na­rak Kaliforniya’ya taşı­nır­lar. Yol­cu­luk­larla dolu hayatı kitap­la­rın­daki göç hikâ­ye­le­rini şekil­len­di­rir. Diğer mes­leği cer­rah­lık olan Hosseini’yle kitap­lar üstüne yapıl­mış bir söy­le­şi­den…

Oku­du­ğu­nuz tüm kitap­la­rın içinde en sev­di­ği­niz han­gisi oldu?

KH: Şair Hâfız’ın şiir­le­ri­nin der­le­mesi olan Hafız Dîvânı’nı çok seve­rim. Fars ede­bi­ya­tında bana göre en önemli şair­dir Hâfız. Gazel­leri her oku­du­ğumda beni derin­den etki­ler. Kabil’de okula gider­ken oku­maya baş­la­mış­tım, hâlâ seve­rek oku­rum.

Keyifli bir okuma yap­mak için nelere ihti­yaç duyar­sı­nız? Ne zaman, nerede, nasıl oku­ma­lı­sı­nız?

KH: Uzun süre keyifli oku­ya­bil­di­ğim sadece iki yer var: Uçak­lar ve yata­ğım. Bizim bil­di­ği­miz tür­den kitap­ları ter­cih edi­yo­rum, elekt­ro­nik kitap­lara da alı­şa­ma­dım henüz.

En sev­di­ği­niz yazar­lar kim­dir peki?

KH: J.M. Coet­zee, Jen­ni­fer Egan, Hemin­g­way, Eli­za­beth Strout, Jhumpa Lahiri, Dave Eggers, Ian McE­wan, David Fos­ter Wal­lace, Junot Díaz, Kurt Von­ne­gut, Alice Munro (Bili­yo­rum, Munro daha çok öykü yazı­yor ama öykü­le­ri­nin yoğun­luğu da bir roman sevi­ye­sinde bence).

On yıl­dan fazla bir süre tıp eği­timi aldı­nız. Dok­tor­luk eği­ti­mi­niz ve dene­yi­mi­ni­zin yazar­lı­ğı­nızda bir etkisi oldu mu?

KH: Tıp fakül­te­sini kazan­mak için karak­te­ri­nizde bulun­ması gere­ken bazı özel­lik­ler var: Disip­lin, sabır, azim, uyku­dan fera­gat ede­bilme, ken­dine ezi­yet ede­bilme, yıl­gın­lığı kabul­lenme, kafein bağım­lı­lığı ve tüne­lin ucun­daki ışığa inanma. Yazar ola­bil­mek için gere­ken­ler: Yuka­rı­da­ki­le­rin hepsi.

Sizin sev­di­ği­niz ama değeri bilin­me­miş, yete­neği keş­fe­dil­me­miş bir yazar var mı?

KH: Mesela Alice Munro yazar­lar ara­sında önemli bir yere sahip ama okur­la­rın onun değe­rini bil­me­di­ğini düşü­nü­yo­rum. Böyle bir yaşa­yan efsane nasıl olur da daha geniş kit­le­lere ula­şa­maz hay­ret edi­yo­rum.

Ne gibi tür­leri oku­mayı sevi­yor­su­nuz?

KH: Aslında anla­tı­mını beğen­diy­sem her­hangi bir türü oku­ya­bi­li­rim. Benim için yarat­tığı duy­gu­sal etki ve o ince gizem his­si­dir. Fakat şöyle bir düşü­ne­cek olur­sam yıl­lar­dır fan­tas­tik ya da bilim­kurgu oku­ma­dım.

Kütüp­ha­ne­nizde bizi şaşır­ta­cak kitap­lar var mı?

KH: Ten­ten’in tüm kitap­ları, Why Do Men Have Nipp­les? (Erkek­lerde Neden Meme Ucu Var?), Zombi Savaşı gibi kitap­lar sizi şaşır­ta­bi­lir.

Hediye ola­rak aldı­ğı­nız ve unu­ta­ma­dı­ğı­nız bir kitap var mı?

KH: 1970’lerin orta­la­rında Kabil’de küçük bir çocuk­ken babam bana Beyaz Diş’in Farsça çevi­ri­sini ver­mişti.

Sizi derin­den etki­le­yen bir kitap var mı?

KH: En son oku­ma­mın üstün­den yıl­lar geçti ama ilk oku­du­ğumda lise­dey­dim ve çok etki­len­miş­tim. Gazap Üzüm­leri beni çok sars­mıştı. Kitap­taki göç­men işçi­le­rin müca­de­le­leri bana kendi mem­le­ke­tim Afganistan’daki insan­la­rın acı­la­rını hatır­lat­mıştı. Bugün bile ne zaman Afganistan’a git­sem ve kala­cak, çalı­şa­cak bir yer bul­mak için ora­dan oraya yürü­yen yer­siz yurt­suz insan­ları gör­sem Steinbeck’in bu büyük ese­rini hatır­la­rım.

Çocuk­ken çok kitap okur muy­du­nuz? Çocuk­lu­ğu­nuz­dan kitap­larla ilgili hatır­la­dı­ğı­nız anı­la­rı­nız var mı?

KH: Mev­lâna, Hâfız ve Ömer Hayyam’ın kitap­la­rıyla büyü­düm diye­bi­li­rim. Kabil’deki evi­mizde bu isim­le­rin cilt cilt eser­leri vardı. Küçük­ken bana kimse kitap oku­mazdı. Uyu­ma­dan önce babam­dan ya da büyük annem­den öykü­ler din­ler­dim. Biraz büyü­yünce de yatakta kitap oku­maya baş­la­dım.

Çocuk­ken hay­ran oldu­ğu­nuz bir kitap karak­teri var mıydı?

KH: Şeh­name’deki büyük savaşçı Soh­rab benim kah­ra­ma­nımdı. Soh­rab, bir savaşçı olan Rüstem’in oğlu ama ikisi bir­bi­rini hiç gör­me­miş. Soh­rab ken­dine bir ordu kuru­yor ve baba­sı­nın zafer kazan­ma­sına yar­dımcı olmak için savaşa katı­lı­yor. Amacı da onun tahta çık­ma­sını sağ­la­mak. Baba­sıyla ilk defa savaş mey­da­nında kar­şı­la­şı­yor­lar. Hikâ­ye­nin sonu çok doku­nak­lıydı. Babası Sohrab’ı onun kendi oğlu oldu­ğunu bil­me­den öldü­rü­yor ve bunu son­ra­dan öğre­ni­yor.

Büyük bir bek­len­tiyle eli­nize aldı­ğı­nız ama hayal kırık­lı­ğına uğra­dı­ğı­nız bir kitap oldu mu?

KH: Sonunu getir­me­den bırak­tı­ğım çok kitap oldu. Mesela Çav­dar Tar­la­sında Çocuk­lar beni hayal kırık­lı­ğına uğrat­mıştı.

Yaşa­yan ya da ölmüş biriyle tanışma şan­sı­nız olsaydı kimi seçer­di­niz ve ondan ne öğren­mek ister­di­niz?

KH: Yay­gın eği­tim­deki yara­tı­lış-evrim tar­tış­ması hak­kında bir video indi­rir, zaman yol­cu­lu­ğuyla on doku­zuncu yüz­yıla gider ve bunu Char­les Darwin’e gös­te­rir­dim. Sonra da onun tep­ki­sini bek­ler­dim.

Edebi bir karak­terle tanı­şa­cak olsa­nız?

Watch­men’deki Dr. Manhattan’ı seçer­dim.

Çevi­ren: Deniz Sal­dı­ran

(NY Times)

(227)

Yorumlar