Roman

Okumayı Sevmeyen Çocuklar ve Agatha Christie

Agatha Chris­tie kitap­ları en sev­di­ğim kaçış yön­te­mim. Canım mı sıkı­lı­yor, gün­dem çok mu kor­kunç, yüre­ğimi sıkış­tı­ran kitap­lar mı oku­dum… Banu Yıldıran Genç Çocuk­ken oku­du­ğum bazı kitap­la­rın arka­sında el ara­ba­sıyla kitap taşı­yan bir çocuk figürü vardı. O resme dalar gider­dim. Tüm haya­lim o el ara­ba­sını dol­du­ra­cak kadar kitaba sahip olmaktı. Öğret­men­le­rin öner­diği Gül­ten Dayı­oğlu ve Kema­let­tin […]

Toplum-Sevmez Sosyoloji

Houellebecq’in eser­leri de, türü­nün sağ­la­dığı imkân­la­rın da öte­sine giden tutar­sız­lık­la­rına, çar­pıt­ma­la­rına, eksik­lik­le­rine ve olanca eklek­tik­li­ğine rağ­men, yara­ta­bil­diği ger­çek­lik his­siyle zan­nımca ‘iyi sos­yal bilim’in de kıs­tas­la­rın­dan birine yakın­sa­mak­ta­dır. Çok sat­ma­sı­nın nede­nini sadece med­yada veya alev­len­dir­diği tar­tış­ma­larda gör­me­mek gere­kir. Hasan Keser 19. yüz­yılda sos­yo­loji bir disip­lin halinde ortaya çıkar­ken ken­dini fel­sefe ve ede­bi­yat­tan tümüyle ayrış­tı­ra­rak doğa bilim­le­ri­nin […]

Dostoyevski: Çağımızın Bir Yazarı

Dos­to­yevski, Ras­kol­ni­kov ile Rus top­lu­mu­nun kendi iste­diği yüzüne ışık düşün­mek iste­miş­tir. Bütün bir Rus top­lumu ve kül­türü –elbette öteki büyük yazar­la­rıyla bir­likte– Dostoyevski’ye de çok şey borçlu olma­lı­dır. Semih Gümüş Belki öte­den beri bili­yo­ruz ama Dostoyevski’nin, insa­nın fela­ke­tini hiç kim­se­lere ben­ze­me­yen bir derin­lik içinde anlat­tı­ğını yeni­den düşü­ne­bi­li­riz. Derin­lik, yeraltı, neden sonra çözüm­len­me­sine ayrıca önem veri­len […]

İnsanın Düşüşü

20. yüz­yı­lın en önemli yazar­ları ara­sında sayı­lan “Ban­li­yö­le­rin Çehov’u” John Che­ever, Bul­let Park roma­nında tipik bir Ame­ri­kan ban­li­yö­sünü, ora­larda yaşa­na­cağı iddia edi­len sakin, huzurlu ve güvenli hayat­la­rın ardın­daki geri­lim­leri anla­tı­yor. A. Ömer Türkeş Bütün öykü ve roman­la­rında kimi eleş­tir­men­lere göre ‘insa­nın düşü­şünü’ araş­tı­ran John Che­ever, yüz­yı­lın en önemli kısa roman yazar­ları ara­sında sayı­lır ve ülke­sinde […]

Çeviri Doğan Romanlar: Dünya Edebiyatında Yeni Tartışmalar

Metin­ler, roman­lar Walkowitz’in dediği gibi çeviri doğu­yorsa eğer, tek bir dille yetin­me­mek, farklı dil­ler­deki bir­çok seçe­neği göz­den geçir­mek yek­pâre anla­tı­lara sıkış­ma­nın da öte­sine geç­mek için önemli duru­yor. Deniz Gündoğan İbrişim Bir dil­den diğe­rine çev­ri­len şiir, öykü ve roman­la­rın, ulu­sal sınır­ları aşıp dünya ede­bi­yatı diye adlan­dır­dı­ğı­mız koz­mo­po­lit ve çok yönlü edebi alış­ve­riş ve iliş­ki­ler ağı­nın önemli […]

Şarkı Söylet Onlara

Savaşı unut­tur­ma­mak için çaba­la­mak tarih­çi­lere değil yazar­lara düşer. Bel­lek yiti­mine karşı sava­şan yazar­lar­dır. Pınar Özdemir Bel­lek yitimi en çok savaş­lar gibi büyük top­lum­sal tra­je­di­ler­den sonra arzu­la­nan bir durum­dur. Halk­tan, olan­ları unut­ması ya da bir zaman sonra geç­mişi savaş koşul­ları içe­ri­sinde değer­len­dir­mesi iste­nir. Zaten yıl­lar geç­tik­ten sonra savaş dönemi “zama­nın ruhu” ola­rak anı­la­cak, böy­lece son­raki kuşak­lar […]

Polisiye Romanın Tipolojisi

Poli­siye roma­nın genel hat­la­rıyla evri­mi­nin daha çok söz konusu form­la­rın bir­bi­rini takip edi­şini izle­mesi dik­kate değer­dir. Belirli bir aşa­mada poli­siye roma­nın, kendi türünü oluş­tu­ran sınır­la­ma­ları yok yere taşı­dığı bir yük ola­rak gör­düğü ve yeni bir kod oluş­tur­mak için bun­lar­dan kur­tul­duğu söy­le­ne­bi­lir. Türün kural­ları, yapı­sal bütün­lük tara­fın­dan gerek­çe­len­di­ri­le­me­diği andan iti­ba­ren kısıt­la­yıcı hale gelir. Tzvetan Todorov Poli­siye roman, […]

Tim Parks: "İnternet romanın kuyusunu kazıyor."

Bu yıl Türk­çede de Ben Bura­dan Oku­yo­rum adlı çok ilginç bir kitabı yayım­la­nan İngi­liz yazar Tim Parks, diji­tal çağda yap­tı­ğı­mız oku­ma­la­rın her daki­kası için bir müca­dele veril­mesi gerek­tir­di­ğini söy­lü­yor. Günü­müz İngi­liz ede­bi­ya­tı­nın önde gelen yazar­la­rın­dan Tim Parks, inter­ne­tin, e-pos­ta­nın, anlık mesaj­laş­ma­nın yol açtığı “devamlı dik­kat dağı­nık­lığı durumu”nun gele­nek­sel romanı öldür­dü­ğünü iddia edi­yor. Europa isimli roma­nıyla 1997 Booker […]

İlk Büyük Romanlar

Roman denince çoğu kez 19. yüz­yıla gidi­lir ve kla­sik­ler ola­rak akla gelen­ler de daha çok o dönemde yazıl­mış olan­lar­dır. Don Quijote gibi hep adı anı­lan bir­kaçı dışında, önceki yüz­yıl­larda yazı­lan roman­lar­dan pek söz edil­mez. Oysa onlar öncü­lük etmiş­tir. Bu kez de 18. yüz­yıl ve önce­sin­deki en büyük roman­ları hatır­la­tıp tanıt­mak iste­dik. Don Quijote İncil’den sonra […]