J.D. Salinger • Git Eddie’yle Görüş

Helen’ın yatak odası hep o banyo yaparken toplanırdı, böylece banyodan çıktığında tuvalet masası bir önceki geceden kalma krem kutularından ve kullanılmış mendillerden arındırılmış olurdu, aynasında da düzeltilmiş yatak örtülerinin ve pofpoflanmış kırlentlerin görüntüsü yansırdı. Şimdiki gibi güneşli bir günde, dekoratörün kitapçığından seçilmiş pastel renkleri vurgulayacak parlak, sıcak alanlar çıkardı ortaya. Elsie, yani hizmetçi, içeri girdiğinde […]

Yeni Roman’ın “Nesne” Odaklı Dünyası

Geleneksel romanda olduğu gibi, belli bir olayın etrafında dondurulmuş bir dünya değildir bu. Romancı anlık görüntülerin, anlık değişimlerin peşine düşmüştür. Raşel Rakella Asal İkinci Dünya Savaşı sonrası toplumda bir değişim yaşanır. Bu değişimin yansıması edebiyatta da yerini alır; romanda “nesne” yılları denen maddeci bir yaklaşım ortaya çıkar. Alain Robbe-Grillet toplumun bu yeni gerçekliğini bütünüyle yeni […]

Kalemimin Ucunda

En saf haliyle dini bir duyguyu yalnızca yazarken hissediyorum. Hatta şöyle diyeyim: Hakikati yalnızca kalemimin ucunda görüyorum. Norman Mailer Neden yazdığımı söyleyemem size –kafam bunu anlatamayacak kadar karışık– ama sevgili arkadaşım, en eski arkadaşım Jean Malaquais’den bahsedebilirim, onun neden yazdığını anlatabilirim. Kırk yıl önce, kırklı yaşlarının ortalarında Le gaffeur adlı romanı üstünde çalışırken nasıl olduğunu […]

Olağanüstü Fotoğraflarla Dünyada Bu Ay

Mikronezya Hong Kong Tayvan Çin Endonezya Amerika Birleşik Devletleri Meksika Amerika Birleşik Devletleri Cin Vietnam Madagaskar Japonya Estonya Mozambik İngiltere Kanada Çek Cumhuriyeti Antartika Slovenya Tonga Çek Cumhuriyeti Myanmar Amerika Birleşik Devletleri Almanya İngiltere Fransa İspanya Tayland Japonya İspanya (National Geographic) (165)

Ümit Yılmaz • Düşüş

Düşerken bazen uyanırsın, bazen düşüş seni öldürür, ama bazen düşerken uçarsın.  Neil Gaiman O cehennem sıcaklığını her gün her saat yaşıyor, ciğerlerine kadar hissediyordu ama nasıl öleceğini hiç düşünmemişti İmdat Usta, hatta öleceği aklıma dahi gelmemişti. Arkadaşının cenazesine katıldığı o cuma gecesi yolunu kesen arka sokak eşkıyalarıyla boğuşurken karnına girip çıkan bıçak yaklaştırmıştı ölüme biraz o kadar. Peki […]

Bir Israr Öyküsü ve Anlatma İhtiyacımız

Halk dediğimiz organizmayı oluşturan insanların hangi coğrafyada yaşıyor olursa olsun her zaman böyle tuhaf yolculuk hikâyelerine ihtiyaç duyması… Nilüfer Kaya Gabriel Garcia Marquez (yani Gabo), Bir Kayıp Denizci adlı anlatı olarak nitelendirdiği kitabına önsöz niyetine ‘öykünün öyküsü’ şeklinde bir giriş yazmıştır. Dilimize ilk kez 80’li yılların başında çevrilen bu kitabın yazılış öyküsünde Gabo, keskin ironisiyle […]

Doğaçlama Çekilen En İyi Dans Sahnesi

Yıllar önce bir filmde Cab Calloway’in Jumpin’ Jive şarkısındaki dans performanslarıyla Nicholas Kardeşler, Fayard ve Harold izleyenlerin büyük beğenisini kazandı. Aslında beğenisini kazandı demek hafif kalabilir çünkü bu görüntüler doğaçlama çekildi. Fred Astaire, bu performans için bir filmde gördüğü doğaçlama çekilen en iyi sahne olduğunu söyledi. Bu muhteşem performans 1943 yapımı olan Stormy Weather müzikalinde […]

Dekalog – “Orijinal olmaya çalışma.”

Juan Carlos Onetti I Orijinal olmaya çalışma. Farklı olmak, yalnızca farklı olma kaygısı olmadığında mümkündür. II Burjuvazinin gözünü kamaştırmaya çalışma. Bundan bir iş çıkmaz. Onlar yalnızca ceplerindeki para tehlikeye girdiğinde irkilir. III Okurun kafasını karıştırma, ondan ne yardım bekle ne de ona böyle talepte bulun. IV Yazarken ne eleştirileri ne arkadaşlarını ne akrabalarını ne sevgilini […]

Hiç Çaba Harcamadan Hafızayı Güçlendirme Yöntemi

Kısa ve uzun dönemli hafızayı güçlendirmenin çok basit bir yöntemi var; bu yöntem öğrencilerin de Alzheimer hastalarının da işine yarıyor. Yeni bir bilgiyi öğrenmeye çalışırken çoğumuz çok çaba göstermenin etkili olacağını sanırız. Oysa asıl ihtiyacımız olan, kısa bir süre hiçbir şey yapmamaktır. Bir şey öğrendikten sonra bir kenarda oturup 10-15 dakika kafa dinleme halinde yeni […]

Neşe Bakan • Eflatun

Size doğruları söylemeliyim, yıllardır kaçtım gerçekleri dile getirmekten, ağaçların fısıltılarını duyabildiğim ve tek sakini olduğum o ülkeden. Varoluşun zarif hezeyanlarını ve güneşli günlerde artan anlamı taşıyamadığımdan saklandım hep. En çok da kelimelerden uzak durdum, oysa onlardan kurduğum evimde yüzlerce yıl yaşayabilirdim. Elbette çok şey de öğrendim bu arada, mesela diğerlerinde gözlemlediklerimi kullanarak kendimi nasıl kolaylıkla […]

Boris Akunin’den Tarihi Roman Tadında Polisiyeler

Rus yazar Boris Akunin’in art arda yayımlanan Azazel ve Türk Gambiti isimli romanlarında suç örgüsünü macera, dram ve tarihle süslemiş. İşin içine biraz da mizahın katıldığı, keyifle okunan polisiyeler… A. Ömer Türkeş Gürcistan’ın Zestaponi şehrinde doğan Boris Akunin (1956), edebiyata 10 yaşında annesinin önerisiyle Savaş ve Barış’ı okuyarak yöneldi. Tunus ve Japonya’da geçen çocukluğundan sonra, […]

Recep ‘Kayhan’ İvedik…

Recep İvedik karakterinin yeni bir versiyonu tadındaki Kayhan, ‘Şahan Gökbakar külliyatı’nın en zayıf, en vasat üyesi olmuş. Senaryo çok sıradan, espriler demode; filmde güldüren sahne sayısı da ikiyi geçmiyor… Uğur Vardan Şahan Gökbakar’ın, sinematografik özelliklerinden çok ‘Gişe rekortmeni’ unvanıyla sinema tarihimize geçen Recep İvedik karakteriyle bir dönemin ruhunu yansıttığı söylenebilir. Peki nedir bu karakterin yansıttığı […]

Sanat Tarihinde Âşıklar

Aşk… Dünyanın çevresinde döndüğü en güçlü duygu. Ve ona eşlik eden özlem, tutku, sevgi, umutsuzluk, bazen de umut… Aşk zamansız ve evrenseldir. Tıpkı sanat eserleri gibi. Peki ya âşıklar sanat eserlerinin konusu olursa? Âdem ile Havva, Dido ile Aeneas, Dante ile Beatrice, Romeo ve Juliet, Tristan ve Isolde, John Lennon ve Yoko Ono… Kimi mitolojik […]

Eş İki Kılıç Tek Kirpik

Onun içindir ki umuda pergel, ufka çizgi olamaz, köprüden aşağı bakamazlar. Lal Laleş Rimel sürüp remil bakanlar, dönüp dolaşıp, avarelik yaptıkları, yol kaybettikleri, aşk buldukları, yorulunca çiçek dürbününde gül baktıkları akışta, sürgit kanatlarını açarlar uzun yürüyüşlerin. Tefsire yatarlar. Uyandıklarında, başuçlarında duran zaaflarıyla aralarındaki masumiyet kordonunu birbirine eş iki kılıçla kesen öfkeye, kaygı istençlerine nerede ne […]

İranlıların çoğunluğu başörtüsü zorunluluğuna karşı

İran’da başörtüsü ve çarşaf zorunluluğuna karşı protestolar artarken bizzat Cumhurbaşkanlığının yayınladığı bir rapor protestocuların tezini destekler nitelikte. İranlıların yüzde 60’ı başörtüsünde zorlamaya karşı. İran’da İslami Devrim’in üzerinden neredeyse 40 yıl geçmesine rağmen toplum başörtüsü ve çarşaf zorunluluğu konusunda hâlâ ikiye bölünmüş durumda. Başörtüsü tartışması Ocak ayı sonunda başlayan protesto eylemiyle yeniden alevlendi. Kadınların başörtüsüz fotoğraflarını […]

Dünya yeni bir çağa mı girdi?

Jeologlar, insanın dünya üzerinde büyük etkide bulunduğu yeni bir jeolojik çağa girildiğini tartışıyor. Antroposen ya da insan çağı adı verilen bu çağın başlangıç verilerini içeren en uygun bölge aranıyor. Gezegenemiz çalkantılı bir tarihe sahip. Bu tür olaylardan biri 252 milyon yıl önce Dünya’nın volkanik aktivite ile sarsılması ve bunun yaşamı tehdit eder boyutta olmasıydı. Jeologlar […]

Huriye Tibet • Şüphe

Kasabadan henüz çıktılar. Oysa farklı bir dünyada gibi. Gün ancak toprakla gökyüzünü ayıracak kadar ağarmış. Tıngırtılar arasında hızla akan tarlaların, evlerin, ağaçların siluetlerine bakıyor. Hiçbiri tanıdık değil. Nereye gidiyorum? Nasıl gideceğim? Bu cesareti nereden buldum? Düşünmemek için ne düşüneceğini bile bilmiyor. Tren dolu değil. Karşısındaki koltuk ve yanı boş. Kucağına koyduğu, kasılarak tuttuğu çantaya bakıyor. […]

Modern Zaman Tanrısı Frankenstein

Prometheus örneğinden hareketle tanrıya meydan okuma fikrini işler. Bilimin sınırlarını sorgular. Bilimin araştırmalarının tanrının işine karışmak anlamında sınırı nerede çizilir? Bunun bir sınırı olmalı mıdır? Ahmet Özaysın “Ah! Hiçbir ölümlü o görüntünün dehşetine dayanamazdı. Hayat verilmiş bir mumya dahi o ucube kadar iğrenç olamazdı… Dante’nin bile kavrayamayacağı bir şey halini almıştı.” (s. 75) Prometheus, Yunan […]

Bir Foucault Okuması: Bin Dokuz Yüz Seksen Dört ve İktidar

Foucault’ya göre teknolojiyi kullanarak kendisine gereken uysal bedenleri yaratan iktidarın ulaştığı disiplinci denetim olmasaydı kapitalizmin gelişimi ve zaferi mümkün olamazdı. Pınar Üretmen Özellikle iktidar ve şiddet konularında genel kabullerden farklı kuram ve yaklaşımlara sahip olan Michel Foucault günümüzün hem çok alıntılanan hem de eleştirilen düşünürlerindendir. Tanımlamalarının çoğu distopyalarda yer alan iktidarın ve şiddetin özünü anlamada […]