Lars Iyer: “Modernistler kalıpları kırdılar, eski kiç formları parçaladılar. Peki biz ne yapmalıyız?”

Moder­nist­ler kalıp­ları kırdı, eski kiç form­ları par­ça­la­dı­lar. Peki biz ne yap­ma­lı­yız? Kıra­cak kalıp kaldı mı? Verili form­ları bir kez daha nasıl kır­maya çalı­şa­ca­ğız? Ya da “verili form­ları kırma” fikri de bir tür klişe mi? Van­gu­ar­diz­min, moder­niz­min, bir şey­leri yeni­leme vaadi­nin sonu­nun yasını tutan var mı? Eski sanat tür­le­rini ger­çek anlamda umur­sa­yan var mı? “Ede­bi­ya­tın ölümü” düşün­cesi […]

Gonca Şensözen • Elma

“Seni kim dövdü böyle?” Sağ gözü­nün altı yarım ay şek­linde morar­mıştı. Yine de gülüm­se­meye çalı­şı­yor ve bir yan­dan da omzu düşen elbi­se­sini yukarı çekip derli toplu görün­meye uğra­şı­yordu. “Seni kim dövdü?” Adam elin­den hiç bırak­ma­dığı cep tele­fo­nuna baka­rak sor­muştu bunu. “Demin söy­le­dim ya ara­ba­nın kapısı çarptı diye.” Kol­tukta uza­nır gibi otu­ran adam hiç doğ­rul­ma­dan, yüzünü tele­fon­dan sadece bir […]

Edebiyat Ne Yapabilir?

Ede­bi­yat onar­mak ya da tedavi etmek üzere değil, sadece orada olmak için var; kade­ri­mi­zin efen­disi oldu­ğu­muza dair bes­belli uydurma ve her halü­kârda ola­nak­sız olan yanıl­sa­mayı bize ver­mek üzere var. Tahar Ben Jelloun Honoré de Bal­zac Evli­lik Haya­tı­nın Küçük Sıkın­tı­ları’nda, “Roma­nın ulus­la­rın ken­dine özgü tarihi anla­mına gel­diği düşü­nü­lürse, ger­çek bir romancı olmak için sos­yal hayatı bütün yön­le­riyle […]

Kazuaki Takano • Bir Aklın Savaşı

Bir Aklın Savaşı, Kazu­aki Takano’nun ününü dün­yaya taşı­yan ve İngi­liz­ceye çev­ri­len ilk eseri. 2011’de yaza­rına Japonya’da Yamada Futaro ödü­lünü getirdi ve Naoki ödü­lünde de finale kaldı. Por­ta­kal Kitap’ın Türk­çeye kazan­dır­dığı Bir Aklın Savaşı gizemli bir geri­lim romanı. Dün­yada çok satan­lar ara­sında yer alan ödüllü kitap, her yönüyle insan­dan daha üstün yeni bir canlı türü­nün ortaya çıkı­şını anla­tı­yor […]

Jürgen Habermas’tan Sivil İtaatsizliğe Dair 10 Alıntı

Sivil ita­at­siz­lik temelde bire­yin, bir top­lu­lu­ğun ya da top­lu­mun kimi yasa­lara, poli­ti­ka­lara, kurulu düze­nin hukuk sis­te­mine bir iti­raz biçi­mi­dir. Çoğu tanıma göre şid­det­siz olmak koşulu ön plana çıka­rı­lır­ken bu tanı­mın dışına çık­mak da müm­kün. Jür­gen Haber­mas, John Rawls’un sivil ita­at­siz­lik tanı­mına dair şun­ları akta­rı­yor: “John Rawls, Ada­let Kuramı adlı tanın­mış ese­rinde şu tanımı öner­mek­te­dir: Sivil […]

Mesut Barış Övün • Kendisi ve Sonu

– Hayat çok güzel değil mi sizce de, diye sordu bir­den. – Nere­den çıktı şimdi bu, dedim. Dedim ya, aslında bu tip çıkış­la­rına öte­den beri alış­kın­dım. – Bil­mi­yo­rum ki, dedi, öyle aklıma geldi işte. Yani insana bir sürü şey sunu­yor hayat, o kadar çeşitli ki. Bir çok şey yapa­bi­lir­sin. – Orası öyle, dedim. – Ve hep […]

Edebiyat Klasikleri Çocuklar İçin Uyarlanabilir mi?

Yetiş­kin ede­bi­yatı kla­sik­le­rine artık küçük yaş­taki okur­lar da ula­şa­bi­le­cek. Peki, birinci sınıf öğren­ci­si­nin Kero­uac ya da Capote ile tanış­ması ger­çek­ten gerekli mi? Denis Gürcü Alice Hemmer’ın Jack Kerouac’ın Yolda roma­nında en sev­diği bölüm uyuş­tu­rucu kul­la­na­rak ülkeyi baş­tan sona kat ettiği yol­cu­luk­lar ya da Manhattan’daki çıl­gın par­ti­ler değil. Alice beş yaşında ve Chicago’nun ban­liyö böl­ge­sinde yaşı­yor. […]

Lolita’nın Ardındaki İlham Kaynakları…

Bu ilginç rast­lantı, Lolita’yı daha ente­re­san ve san­sas­yo­nel bir esere dönüş­tü­re­cek. Vla­di­mir Nabo­kov 1955’te Lolita’yı yayım­la­dı­ğında, orta yaşlı bir pro­fe­sör olan Hum­bert Humbert’ın ergen üvey kızına sap­kınca takın­tı­sını konu alan hikâye ori­ji­nal­liği ve sanat­sal­lı­ğıyla övgü top­la­mıştı. Ancak görü­nen o ki Nabo­kov, yaşlı bir ada­mın feti­şini ağdalı bir roman­tizmle anla­tan –iyi ya da kötü– ilk kişi […]

Erkan Tuncay • Su Kaçıran

Ara­bada otur­muş Car­ver oku­yo­rum. Yağ­mur yağı­yor. Tamir­ci­nin önünde sıramı bek­li­yo­rum. Kapı açı­lı­yor. Seni unut­ma­dım, diyor usta. Lift boşal­sın ara­bayı ala­ca­ğız. Ben motor suyu sürekli eksi­len Golf ara­bamda kitap oku­mayı sür­dü­rü­yo­rum. Yazın bu atöl­yeye bir ayımı ver­miş­tim. Sıcak yel esi­yordu. Çatı­daki çinko tak tak diye ses çıka­rı­yordu. Sözü­müz ikide bir kesi­li­yordu. Esi­yor, sıcak esi­yor, diyor­duk. Şimdi […]

Darth Vader: İnsandan Uzak, Makineye Yakın

Kos­tü­mün sem­bo­lizmi Darth Vader’ın kos­tümü onun bilim­kurgu evre­ni­nin en iko­nik kötü kah­ra­man­la­rın­dan biri oldu­ğuna dair izle­nim yara­tı­yor. Uzun boyu, etki­le­yici ve ifa­de­siz dış görü­nü­şüyle daha konuş­ma­dan ya da hare­ket etme­den bile seyir­ciyi etki­le­meyi başa­rı­yor. Peki bu kos­tü­mün sem­bo­lizmi ve anlamı ne? Kötü bir kah­ra­manı siyah giy­si­lerle giy­dir­mek en temel sem­bol­ler­den biri, çünkü Batı ede­bi­ya­tında açık-koyu, […]

Peşine Düşen Ruhundan Saklanan Pessoa

Takyedin Çiftsüren Por­te­kizli şair yazar Fer­nando Pes­soa, edebi yaşa­mını bir­kaç farklı kim­likle sür­dü­ren biri. Bu kim­lik aldığı mah­las­lar değil. Onun edebi yaşa­mı­nın devamı ve farklı boyut­ları olan kişi­ler­dir. Onla­rın bir doğum, yaşam ve ölüm anları var. Bir­çok esere imza­sını atan bu kişi­le­rin, bir­bi­rin­den ayrı birer poeti­kası bulu­nur. Bu yüz­den dün­ya­nın en ilginç şairi ve yazarı […]

Kerem Nadir Özcan • Sevgi

Ada­mın sev­giyle bak­tı­ğını san­mış­tım kadına. İç, deh­liz, yol­cu­luk erte­si­le­rinde yeni­den kar­şı­laş­mak kadınla, yanıl­dı­ğımı fark ettirdi. İşe geç kal­mış­tım. Durak kala­ba­lıktı. Yağ­mur, ölmüş beden­ler­den ruh­ları tek tek ağdı­rı­yordu. Şeh­rin yük­sek bir böl­ge­siydi bulun­du­ğum yer. Önümde, uçsuz bucak­sız uza­nan: Evler, sokak­lar, cad­de­ler, park­lar, orman­lık alan­lar, göğe yük­se­len ruh­larla doluydu. Durakta insan­lara bakı­yor­dum. Kimi öğrenci, kimi yaşlı, kimisi tek tabanca […]

Oggito'nun Aralık Ayı İçin Önerdiği 10 Kitap

Hayvanların Ne Kadar Zeki Olduğunu Anlayacak Kadar Zeki Miyiz? Frans De Waal “İnsan­lar neden hay­van zekâ­sını küçüm­se­meye bu kadar hevesli? Ken­di­miz söz konu­suy­ken hiç sor­gu­la­ma­dan kabul etti­ği­miz bece­ri­leri hay­van­lar söz konusu oldu­ğunda sürekli red­de­di­yo­ruz. Bunun ardında ne var? Diğer tür­le­rin hangi zihin­sel sevi­yede işle­di­ğini bul­maya çalı­şır­ken, esas zor­luk sadece hay­van­lar­dan değil aynı zamanda bizim ken­di­miz­den […]

David Kaiser Seçti: Kuantum Teorisini En İyi Anlatan 10 Kitap

Kuan­tum teorisi ortaya atı­lalı yüz yıl­dan fazla oldu fakat fizik kav­ram­ları içinde hâlâ en kafa karış­tı­rıcı ve şaşır­tıcı olma özel­li­ğini koru­yor. Hem fizik­çi­leri hem de bu ala­nın dışın­da­ki­leri düşün­dür­tü­yor ve hay­rete düşü­rü­yor. David Kaiser, Mas­sac­hu­setts Tek­no­loji Enstitüsü’nde pro­fe­sör, fizikçi ve bilim tarih­çisi. Kuan­tum teorisi hak­kında çalış­ma­lar yapan Kaiser, bu teoriyi öğren­mek ya da daha iyi […]

Fredric Jameson ve Yorum, Yoruma Karşı

Ede­bi­ya­tı­mız­daki bütün yeni­likçi atı­lım­lar, anlamı hiç­leş­tir­meye kal­kış­ma­dan, yal­nızca ters yüz ettik­leri anlam­ları yeni­den okuma dene­me­leri ola­rak ken­di­le­rini ortaya koy­muş­tur. Semih Gümüş Yoru­mun göz­den düş­tüğü yar­gı­sını 1971’de veri­yor Fred­ric Jame­son. Moder­nizm İde­olo­jisi adlı der­le­me­deki “Üst­yo­rum” baş­lıklı yazı­sında, moder­nizmi terk etmeye hazır­la­nan modern ede­bi­ya­tın, yir­minci yüz­yı­lın büyük okul­ları ara­sına sok­tuğu varo­luş­çu­luk ya da yapı­sal­cı­lık gibi akım­la­rın ken­di­le­rini […]

Tiflis: Geçmişten Gelen Asalet ve Yerleşik Kültür...

Orta­sında Mhh­vari neh­ri­nin geç­tiği Tif­lis eski ve bakım­sız yapı­la­rıyla Orta­çağ­dan, köp­rü­le­riyle Avrupa’dan, kenar mahal­le­le­rin­deki devasa tek tip bina­la­rıyla Sov­yet­ler­den izler taşı­yan bir şehir. Kadir Işık Bur­nu­mun dire­ğini sız­la­tan kes­kin bir koku­nun içine uyan­dım. Sol yanım boş, Gülay yok. Yata­ğın kena­rına otur­muş ayak tır­nak­la­rına oje sürü­yor. Koku­nun kay­nağı belli. Dışarı çık­mak için hazır­la­nı­yo­rum. “İlk kez oje koku­sun­dan […]

OKU ANLAT

    Notos'un Ursula K. Le Guin, 66. sayısı çıktı!