Home Bilgi Bankası Bilim Stephen Hawking 75 yaşına bastı
Stephen Hawking 75 yaşına bastı

Stephen Hawking 75 yaşına bastı

150
0

Dok­tor­la­rın 30 yaşını göre­mez dediği Step­hen Haw­king 75 yaşına bastı. Haw­king, Albert Einstein’dan sonra dün­ya­nın en ünlü fizik­çisi kabul edi­li­yor.

Camb­rige pro­fe­sörü Step­hen Haw­king 75’inci yaşını kut­lu­yor. Oysa dok­tor­lar ona çok daha kısa bir ömür biç­mişti. Step­hen Hawking’in has­ta­lığı Amyot­ro­fik Late­ral Skleroz’un (ALS) ilk belir­ti­leri yirmi yaşında dok­to­ra­sına baş­la­dığı sırada baş­ladı. Kısa süre sonra da Haw­king teker­lekli san­dal­yeye mah­kûm oldu. Sesini kay­betti ve yazı­ları sese dönüş­tü­ren bir cihaz saye­sinde konu­şa­bi­li­yor. İki evli­lik­ten üç çocuğu olan fizikçi Haw­king, has­ta­lı­ğına rağ­men özel haya­tın­daki ve iş haya­tın­daki bir­çok zor­lu­ğun üste­sin­den geldi.

Öğren­ciy­ken yete­nek­liy­dim ama tem­bel­dim” diyen Haw­king, ALS teş­hi­sin­den sonra araş­tır­ma­la­rına yoğun­laş­tı­ğını söy­lü­yor. Haw­king 1979’da Camb­rige Üniversitesi’nde Isaac New­ton için kuru­lan Lucas kür­sü­sü­nün başına gele­rek, “pro­fe­sör” unva­nını aldı.

Hawking Işıması

Camb­rige Üniversitesi’nde Haw­king, Einstein’ın İza­fi­yet Teorisi’nden yola çıka­rak, Büyük Patlama’nın yak­la­şık 14 mil­yar yıl önce, “tekil­lik” duru­mun­day­ken baş­la­mış olduğu kura­mını geliş­tirdi.

Hawking’in en sev­diği konu ise ken­di­sine yak­la­şan her şeyi yutan kara delik­ler. Ünlü pro­fe­sö­rün en önemli bilim­sel çalış­ma­la­rın­dan biri kara delik­le­rin son­suza dek var­lı­ğını sür­dür­me­diği, ışıma (Haw­king Işıması/Radyasyonu) nede­niyle yavaş yavaş buhar­la­şıp, yok ola­bil­dik­le­rini for­müle etmesi.

Bu teorisi henüz ispat­la­na­bil­miş değil. Haw­king kara delik­le­rin ışı­ma­sı­nın ölçü­le­bi­le­ce­ğini ama yakı­nı­mızda bir kara delik bulun­ma­dı­ğını öne sürü­yor. İspat­lan­ması müm­kün ola­masa da, pek çok uzman Haw­king Işıması’nın var­lı­ğına ikna olmuş durumda. Hannover’deki Max Planck Yer­çe­kimi Fiziği Enstitüsü’nden Bruce Allen, Hawking’in teori­si­nin yüz­lerde yıl var­lı­ğını sür­dü­re­ce­ğini savu­nu­yor.

Haw­king ikinci bir Albert Eins­tein mı?

Bu, bilim insan­ları tara­fın­dan oldukça sık tar­tı­şı­lan bir konu. Ham­burglu fizik pro­fe­sörü Klaus Fre­den­ha­gen, “Hawking’in çalış­ma­ları Einstein’ınki gibi büyük değil. Eins­tein İza­fi­yet Teorisi ile daha önce olma­yan bir tez geliş­tirdi” diyor. Fre­den­ha­gen, Hawking’in ise olan teori­ler­den hare­ket ede­rek önemli iler­le­me­ler kay­det­ti­ğini belir­ti­yor.

Evrenbilimi sevdirdi

Ancak kesin olan bir şey varsa o da Hawking’in evren­bi­limi hiç kim­se­nin yapa­ma­dığı kadar sev­di­rip ve popü­ler hale getir­miş olması. 1988’de yayım­la­nan Zama­nın Kısa Tarihi adlı kitabı şim­diye kadar en başa­rılı bilim­sel eser ola­rak baş­ya­pıt konu­muna geldi. Oldukça zor anla­şı­lır konu­lar içe­ren kitap mil­yon­larca kez satıldı.

stephenhaw1

İngi­liz fizikçi ken­dini pazar­lama konu­sunda da başa­rı­lıydı. Bilim kurgu dizisi Star Trek-Uzay Yolu’nun bir bölü­münde oynadı. 2007 Nisa­nında da ken­disi için özel hazır­lan­mış NASA’ya ait yer çekim­siz uçakta uçtu. Hawking’in yer çekim­siz ortam­daki fotoğ­raf­ları tüm dün­yada ilgi gördü.

Ken­di­sini ate­ist ola­rak tanım­la­yan Haw­king, Step­hen Kasım 2016’da Kato­lik­le­rin dini lideri Papa Fran­cis ile buluştu. Oysa Haw­king, kütle çekimi ve kuan­tum teori­le­ri­nin, evreni, ilahi bir güce ihti­yaç olma­dan yarat­tı­ğını ileri sürü­yor.

Her söy­le­di­ğiyle ilgi odağı olan ünlü fizikçi uzay­lı­larla irti­bata geçil­me­mesi uya­rı­sında bulu­nu­yor, Bre­xiti eleş­ti­ri­yor, yapay zeka­nın iler­le­mesi ile robot­la­rın insan öldü­re­bi­le­ce­ğini söy­lü­yor ve Suriye uzlaş­maz­lı­ğı­nın çözü­münde dünya dev­let­le­ri­nin başa­rı­sız oldu­ğunu belir­ti­yor.

stephenhaw2

Hastalığa rağmen

Max Planck Yer­çe­kimi Fiziği Enstitüsü’nden Bruce Allen, “Onu 1980’den beri tanı­yo­rum ve bu kadar uzun yaşa­ya­bi­le­ce­ğini hiç tah­min etmez­dim” diye­rek, onun has­ta­lı­ğına nasıl mey­dan oku­du­ğunu vur­gu­lu­yor.

Hawking’in has­ta­lığı henüz genç­lik yıl­la­rında bile for­mül­le­rini kâğıda ya da tah­taya yaza­ma­ya­cak kadar iler­le­mişti. Bu nedenle kar­ma­şık hesap­ları akıl­dan yap­ması gerekti. Bu ise hay­ran kalı­na­cak bir kon­sant­ras­yon yete­neği gerek­ti­ri­yor.

Step­hen Hawking’in eski öğren­ci­le­rin­den fizikçi Fay Dow­ker onun “Çok ünlü biri olma­sına kar­şın, aşırı dos­tane ve samimi” oldu­ğunu söy­lü­yor. Ayrıca çok da şakacı oldu­ğunu ekle­yen Dow­ker, bir anı­sını anla­tı­yor. Dow­ker bir kez saç­la­rını kazı­ta­rak ens­ti­tüye gel­di­ğinde Haw­king ona gülüm­se­miş ve, “Neden çim biçme maki­ne­siyle dövüş­tün,” diye sor­muş.

(Deutsche Welle Türkçe)

(150)

Yorumlar