Home Söyleşi Tom Hanks ile Kitaplar Üstüne: “Moby Dick herkesin, okumayanların bile sanki okumuş gibi bahsettiği bir roman.”
Tom Hanks ile Kitaplar Üstüne: “Moby Dick herkesin, okumayanların bile sanki okumuş gibi bahsettiği bir roman.”

Tom Hanks ile Kitaplar Üstüne: “Moby Dick herkesin, okumayanların bile sanki okumuş gibi bahsettiği bir roman.”

252
0

Oyun­cu, yapım­cı, yönet­men ve yakın zaman­da yayım­la­dı­ğı Uncom­mon Types öykü kita­bı­nın yaza­rı Tom Hanks’le kitap­lar, okur­lar ve yazar­lar üstü­ne konuş­tuk.

Şu sıra­lar komo­di­ni­niz­de duran kitap­lar neler?

TH: Kim Stan­ley Robin­son Blue Mars ve Gre­en Mars. Ayrı­ca Jay Winik’in kita­bı April 1865 ve James Baldwin’den Notes of a Nati­ve Son.

Son zaman­lar­da oku­du­ğu­nuz en iyi kitap ney­di?

TH: Yuval Harari’den Hay­van­lar­dan Tan­rı­la­ra Sapi­ens. Baş­la­ma­dan önce bu kita­bı oku­ma süre­ci­min biraz yoğun bir müca­de­le şek­lin­de geçe­ce­ği­ni düşün­müş­tüm. Okur­ken eli­min altın­da hep bir kalem bulun­dur­dum ve son­ra tek­rar dön­mem gere­ken parag­raf­la­rı, bölüm­le­ri işa­ret­le­dim. Ama mese­la bun­dan son­ra Gazap Kuş­la­rı’nı oku­dum, o da kur­ma­ca bir kitap­tı ama hiç durak­lat­ma­dan akıp git­ti. Dönüp düşün­mem gere­ken kısım­la­rı yok­tu. Yok­sa bu benim git­tik­çe daha akıl­lı biri­ne dönüş­tü­ğü­mü mü gös­te­ri­yor?

Oku­du­ğu­nuz kitap­la­rı neye göre seçi­yor­su­nuz? Arka­daş öne­ri­si mi, yok­sa kitap­la ilgi­li yorum­lar mı? Holl­y­wo­od sek­tö­rün­de bir­bi­ri­ni­ze kitap öner­di­ği­niz bir arka­daş gru­bu­nuz var mı?

TH: Açık­ça­sı benim ilgi­len­di­ğim tek şey kita­bın konu­su. Şuna bakı­yo­rum: Ne bili­yo­rum, neyi az bili­yo­rum ve ne hak­kın­da daha faz­la öğren­mek isti­yo­rum? Elbet­te sade­ce yaza­rın adı­na baka­rak seç­ti­ğim kitap­lar da var. Sarah Vowell, Ada Cal­ho­un, Bill Bry­son, Wil­li­am Manc­hes­ter, Dave Eggers, David McCul­lo­ugh gibi isim­le­ri oku­mak­tan asla piş­man olma­dım.

Ayrı­ca biri­le­ri bana uzun zaman­dır cebel­leş­tik­le­ri bir kita­bı bitir­dik­le­ri­ni söy­le­dik­le­rin­de ben de ken­di ken­di­me bir söz veri­yo­rum. Bir nevi ken­dim­le bahis oynu­yo­rum ve bana zor gelen bir kita­bı oku­yo­rum. Mese­la Moby Dick’i öyle oku­muş­tum. Moby Dick her­ke­sin, oku­ma­yan­la­rın bile san­ki oku­muş gibi bah­set­ti­ği bir roman.

Son zaman­lar­da oku­du­ğu­nuz bir kitap­tan öğren­di­ği­niz en ilginç bil­gi ney­di?

TH: Budizm’in ana fik­ri. Budist­ler şöy­le diyor: Her­han­gi bir şey için büyük bir istek duy­ma­yan hiç kim­se acı çek­mez. Harari’nin Sapi­ens kita­bın­da oku­muş­tum bu sözü. Bu san­ki şey gibiy­di, Tan­rı ya da evren yok, bir­bi­riy­le bağ­lan­tı­lı bir insan­lı­ğa dahil olma­mı­zın hiç­bir anla­mı yok. Bunu kısa­ca şöy­le de anla­ta­bi­li­riz: Eğer bir şeyi satın almaz­san ona hiç­bir zaman ihti­yaç duy­maz­sın. Görü­nen o ki Buda üçka­ğıt­çı­nın tekiy­miş.

Bir film­de bir roman karak­te­ri­ni can­lan­dır­ma şan­sı­nız olsay­dı han­gi karak­te­ri oyna­mak ister­di­niz? Bu ilk defa kitap­ta tanı­dı­ğı­nız ger­çek biri de ola­bi­lir.

TH: Henüz 1960’ların komü­nist­le­ri tara­fın­dan büyük Ame­ri­kan sta­rı ola­rak görü­len Dean Reed’i oyna­ya­bi­lecek yaşı geç­me­dim. Reed, Sov­yet­ler­de ve Doğu Almanya’da olduk­ça meş­hur­muş. Bir­çok film­de oyna­mış, seve­ni de nef­ret ede­ni de çok­muş. Ger­çek karak­ter­ler­den can­lan­dır­mak iste­di­ğim kişi o ola­bi­lir.

Kur­ma­ca dün­ya­sın­da ise James Ellroy’un can­lan­dır­dı­ğı Lyoyd Hop­kins karak­te­ri­ni oyna­mak ister­dim. Hop­kins çok zeki ve kar­ma­şık bir karakt­ter.

Roman­lar­dan uyar­lan­mış bir­kaç film­de oyna­dı­nız. En sev­di­ği­niz yapım han­gi­siy­di?

TH: Step­hen King’in roma­nı Yeşil Yol’un uyar­la­ma­sı çok başa­rı­lıy­dı ben­ce. Wins­ton Groom’un For­rest Gump’ı da aynı şekil­de. Bulut Atla­sı’nda da orta­ya hari­ka bir iş çıka­rıl­dı.

Son zaman­lar­da ilk defa oku­du­ğu­nuz bir kla­sik var mı?

TH: Char­les Olson’dan Call Me Ish­ma­el.

Sev­di­ği­niz roman yazar­la­rı kim­ler?

TH: Alan Furst, Phi­lip Kerr, Amor Tow­les, John Scal­zi.

Bir roman­dan bek­le­di­ği­niz özel­lik­ler neler?

TH: Ger­çek­çi­lik. Dün­ya­yı doğ­ru bir şekil­de gör­mek isti­yo­rum.

Yakın zaman­da ilk öykü kita­bı­nı­zı yayım­la­dı­ğı­nız? Peki, beğen­di­ği­niz öykü yazar­la­rı kim­ler? Siz­ce bir öykü­yü iyi bir öykü yapan nedir?

TH: Che­ever, Von­ne­gut, Salinger’ın öykü­le­ri­ni seve­rim. Bukowski’nin öykü­le­ri mese­la tam olmuş öykü­ler ben­ce.

Son oku­du­ğu­nuz kitap­lar­dan sizi en çok gül­dü­ren ney­di?

TH: Ada Calhoun’ın Wed­ding Toasts I’ll Never Give. En çok gül­dü­ğüm yer­le­rin de altı­nı çizi­yo­rum.

Peki ya ağla­tan?

TH: Mark Bowden’dan Hue 1968. Viet­nam Savaşı’yla ilgi­li bir kitap. O savaş­ta sava­şan bir­kaç insan da tanı­yo­rum. Ger­çek­ten çok kötü zaman­lar­mış.

Kız­dı­ran var mı?

TH: James Baldwin’den The Fire Next Time. Bal­d­win 10 yaşın­day­ken New York Halk Kütüphanesi’ne git­ti­ği­ni anla­tı­yor. O yaş­ta­ki bir çocu­ğa göre büyük bir oto­ri­te figü­rü olan bir polis de onu dur­du­rup, “Sizin gibi insan­lar (siya­hi­ler) neden ait olduk­la­rı yer­de, Harlem’de kal­mı­yor?” diye soru­yor. O çocuk­ta yarat­tı­ğı etki­yi düşün­se­ni­ze… O gün­den bugü­ne bazı konu­lar­da hiç değiş­me­mi­şiz.

Oku­mak­tan kaçın­dı­ğı­nız tür­ler var mı?

TH: Cina­yet ve komp­lo roman­la­rı.

Bası­lı kitap­la­rı mı ter­cih edi­yor­su­nuz, elekt­ro­nik olan­la­rı mı? Aynı zaman­da bir­kaç kitap oku­yor musu­nuz? Gün­düz oku­ru musu­nuz akşam mı? Biraz oku­ma alış­kan­lık­la­rı­nız­dan bah­se­der misi­niz?

TH: Bası­lı kitap­lar, tek sefer­de tek kitap, günün her­han­gi bir zama­nın­da.

Kütüp­ha­ne­niz­de gör­dü­ğü­müz­de bizi şaşır­ta­cak kitap­lar var mı?

TH: Maeve Binchy’nin kitap­la­rı. Ken­di­si­nin öykü­le­ri­ne bayı­lı­yo­rum.

Şunu mut­la­ka sor­ma­mız lazım: Mesa­jı­nız Var fil­mi süre­cin­de kitap dün­ya­sıy­la ilgi­li öğren­di­ği­niz en ilginç bil­gi ney­di?

TH: Kitap­çı­lar­da kah­ve sat­mak alı­cı­la­rı yasal ve bağım­lı­lık yara­tan bir uya­rı­cıy­la ağa düşür­mek­tir.

Çocuk­lu­ğu­nuz­da nasıl bir okur­du­nuz? En sev­di­ği­niz kitap­lar ya da yazar­lar han­gi­le­riy­di?

TH: Lise­nin başın­da Art­hur Hailey’den Air­port, Hotel ve Whe­els kitap­la­rı­nı oku­ya­na kadar düzen­li oku­yan biri değil­dim.

Ame­ri­kan baş­ka­nı­na oku­ma­sı için bir kitap verecek olsa­nız bu ne olur­du?

TH: Wil­li­am Manc­hes­ter, The Glory and the Dre­am.

Ede­bi bir akşam yeme­ği düzen­li­yor­su­nuz diye­lim. Yaşa­yan ya da ölmüş han­gi üç yaza­rı davet eder­di­niz?

TH: David McCul­lo­ugh. Nora Eph­ron. Bill Bry­son.

Hayat öykü­nü­zü kimin yaz­ma­sı­nı ister­di­niz?

TH: Kim­se­nin. O benim işim.

Sıra­da han­gi kitap var?

TH: Harari’nin diper kita­bı, Homo Deus.

Çevi­ren: Deniz Sal­dı­ran

(New York Times)

(252)

Yorumlar