Home Haden Öz

Haden Öz

Marx’tan Yabancılaşma Üzerine 10 Önemli Söz

Günü­müz kapi­ta­list dün­ya­sında insa­nın mus­ta­rip olduğu en önemli sorun­lar­dan biri yaban­cı­laş­ma­dır. Bu kav­ram fel­sefe tari­hinde Hegel ve Feu­er­bach tara­fın­dan çokça kul­la­nıl­mıştı. Lakin söz konusu kapi­ta­lizm eleş­ti­risi olunca, kanımca bu kav­ramı Marx kadar iyi kul­la­nan olma­mış­tır. Onun yaban­cı­laş­mayı insan, yaban­cı­laş­mış emek ve doğa üze­rin­den farklı bir zemine çek­mesi hâlâ gün­cel­li­ğini koru­yor. Marx gerek Entf­rem­dung (yaban­cı­laşma) gerekse […]

Sartre’ın Özgürlük Yolları...

Fel­se­feyle mi ilgi­li­si­niz o halde Sartre’ı duy­ma­mış ola­maz­sı­nız? Yoksa siz sadece iyi bir ede­bi­yat okuru musu­nuz, o halde Sartre’ı ıska­la­mış olma­nız müm­kün değil? Diye­lim ki fel­sefe veya­hut ede­bi­yatla pek ilgili değil­si­niz ama tiyat­roya bayı­lı­yor­su­nuz, o halde Sartre’ın en az bir oyu­nun­dan haber­dar olma­lı­sı­nız. Bu say­dık­la­rım­dan hiç­biri ilgi­nizi çek­mi­yor mu, tarihle mi ilgi­le­ni­yor­su­nuz, o halde Viet­nam […]

İoanna Kuçuradi’den İnsan Hakları Üzerine 21 Alıntı

Türkiye’de fel­sefe ya da filo­zof den­di­ğinde genel­likle dünya sorun­la­rın­dan elini ete­ğini çek­miş, fil­dişi kule­sinde otu­ran ve varo­lu­şun genel sorun­la­rını ken­dine dert edin­miş mün­zevi insan­lar akla gelir. Kuş­ku­suz bu, tari­hin en önemli filo­zof­la­rını çıkar­mış bu coğ­rafya açı­sın­dan son derece üzücü bir durum­dur. Oysa bu anla­yışa en iyi cevap kanımca İoanna Kuçuradi’dir. O, fel­se­feyi bir insan­laşma etkin­liği […]

Antonio Gramsci’den Hayata, Düşünceye ve Mücadeleye Dair 13 Alıntı

20. yüz­yıla dam­ga­sını vur­muş ve 21. yüz­yılda da hâlâ ilgiyle takip edi­len, oku­nan, tar­tı­şı­lan, üze­rine tez­ler yazı­lan bir­kaç filozof/düşünür sayın dese­niz, Anto­nio Gramsci adını mut­laka duyar­sı­nız. Kur­duğu İtal­yan Komü­nist Partisi’nin mil­let­ve­kili ola­rak par­la­men­to­day­ken Mussolini’nin ikti­dara el koy­ma­sıyla mil­let­ve­kil­liği doku­nul­maz­lı­ğına rağ­men (çok tanı­dık değil mi sev­gili okur) tutuk­la­nıp hapse atı­lır. Faşist Mus­so­lini sav­cısı, “Bu bey­nin işle­me­sini […]

Albert Camus’nün Yolculuk Günlükleri’nden 16 Enfes Alıntı

Yazar­la­rın tut­tuğu gün­lük­ler ilgi çeki­ci­dir. Onlarda şiir­le­ri­nin, roman­la­rı­nın, öykü­le­ri­nin, dene­me­le­ri­nin nüve­le­rini bula­bi­li­riz. Albert Camus, ilgiyle oku­du­ğum ve oku­ya­ca­ğım yazar­la­rım­dan.  Mart-Mayıs 1946 ve Haziran-Ağustos,1949’ da ABD ve Güney Ame­rika ülke­le­rine yap­tığı gezi­lerde tut­tuğu not­lar­dan olu­şan Yol­cu­luk Gün­lük­leri’nden enfes alın­tı­ları oku­run ilgi­sine sunu­yo­rum. • Bayan D. ile insan­la­rın çoğu­nun yaşa­mak iste­dik­leri yaşamı yaşa­ya­ma­dık­ları ve kor­kakça dav­ran­dık­la­rını düşü­nü­yo­ruz. […]

Haden Öz • Pijama

Soğuk bir kış günüydü. Saat saba­hın sekizi. 19 nolu oda­daki müş­teri henüz uyan­ma­mıştı. Otel görev­lisi merak­lan­mıştı doğ­rusu. Zira saat yedi dedin mi Kemal Sev­dalı gelip lobide otu­rur, çayın hazır­lan­ma­sını bek­lerdi. Bir tuhaf­lık vardı. Acaba Kemal Sev­dalı hasta falan mıydı? Otel görev­lisi bu tuhaf­lığı düşü­ne­dur­sun, biz okura hikâ­ye­nin asıl kah­ra­ma­nına dair bir iki kelam ede­lim. Kemal Sevdalı’nın […]

Haden Öz • Karınca

“Kah­ret­sin demek bugün de yaşı­yo­rum.” Perso uya­nır uyan­maz bu söz­leri etti. Göz­leri yarı açık, çev­re­sini süz­meye baş­ladı. Bir san­dalye bir masa vardı odada, masa­nın üstünde bir­kaç kitap, kapı­nın arka­sına asıl­mış bir­kaç parça giysi, duvarda bir saat. Oda­nın tek pen­ce­re­sin­den dışarı baktı, çok­tan öğle olmuştu anla­şı­lan. Kaç saat­tir böyle uyu­yordu. Duvar­daki saate baktı, tik tak­ları sinir bozucu. […]

Haden Öz • Tokat

Yıl­lar önce, baba­sın­dan nef­ret eden bir gençle soh­bet etmiş­tim. Uzun uzun baba­sına olan nef­re­tini anlat­mıştı. Onun dün­yaya bakı­şın­dan, etra­fın­daki insan­lara karşı tavır­la­rın­dan, konuş­ma­la­rın­dan, şaka­la­rın­dan, öfke­sin­den hatta jest ve mimik­le­rin­den bile nef­ret edi­yordu. Ama bu nef­ret­ten hiç kim­seye bah­set­me­mişti. O gece belki bir daha asla göre­me­ye­ceği bir yabancı olan bana anlat­mak gel­mişti için­den. Böy­le­likle belki nef­reti […]

Haden Öz • Tarla

“Her­kes bir gün öle­cek, insan­lar yaş­la­nıp ölür, senin deden de öle­cek,” dedi köylü ve sonra avurt­ları çöktü, siga­ra­sın­dan bir nefes aldı. “Biz de mi öle­ce­ğiz,” dedi çocuk­lar­dan biri, küçük olanı. “Siz de,” dedi köylü ve sonra gülüm­se­ye­rek ekledi: “Ama siz daha çocuk­su­nuz, büyü­ye­cek­si­niz, dede­niz gibi yaş­la­na­cak­sı­nız, sonra öle­cek­si­niz.” Öteki çocuk, büyük olanı, “Sen biz­den önce mi öle­cek­sin,” dedi. […]