Okurların kendi çizgi romanlarını yaratabildiği “Marvel: Create Your Own” çoğu okuru heveslendirmişti ama sonra platformla ilgili sert eleştiriler gelmeye başladı.
Çizgi roman dünyasının devi Marvel özellikle son yıllarda çeşitliliğe odaklandı. Kadın Thor, siyahi genç kadın Ironheart, Müslüman Bayan Marvel çizgi romanlara çeşitlilik getiren karakterlerden birkaçı. Marvel’ın renklenmesi ile satışlarının düşmesi aynı döneme denk geliyor. Marvel’ın yöneticilerinden David Gabriel geçen yılın ortasında satışların düşmesi ve yeni karakterler arasında bağlantı olabileceğini iddia etmiş, okurların eski karakterleri sevdiklerini, kadın karakterleri yavan bulduklarını söylemişti. Ancak Marvel yeni karakterlere burun kıvıran okurlar olduğu kadar yenilikleri heyecanla takip eden kitlenin de farkında. Yeni karakterler yaratmak ve onları eski karakterlerle eşleştirmeye devam etmek Marvel’ın son kararıydı.
Marvel’ın yeniliklere açık olma ve gelenekten kopmama kararı, okurların kendi çizgi romanlarını yaratabilecekleri online platforma da yansıdı. “Marvel: Create Your Own” okurlara çeşitli arka plan ve karakter görüntülerini kullanarak kendi çizgi romanlarını yaratma olanağı veriyor. Konuşma balonlarını düzenleyip Marvel geleneğinin parçası olan karakterlerle yeni hikâyeler yaratmak mümkün. Aralık ayında kullanıma açılan online platform çoğu okuru heveslendirmişti ama kısa süre sonra platformla ilgili sert eleştiriler gelmeye başladı.
Platform kullanılarak üretilen her hikâye Marvel’a ait oluyor ve Marvel bu hikâyeleri istediği dilde, istediği ülkede, istediği şekilde kullanma hakkına sahip. Kullanıcıları telif konusundaki açgözlülükten daha çok rahatsız edense sansür politikası. Çizgi romanlarda ölüm ve silahlar yasak. Sözlü ve beden diliyle küfür yasak. Dekolte kostümler yasak. Bedensel işlevlerle alakalı sesler yasak. Reçeteli ilaçlar, vitaminler ve gıda takviyeleri yasak. “Sansasyonalizm” yasak; yaratılan hikâyelerde uzaylılar, dedikodu veya skandal olamaz.
Kimileri politikanın yasaklar arasına girmemesi konusunda endişeli. Çoğu yazar ve sanatçı sosyal medyada Marvel’ı eleştiriyor ve kurallara aykırı resimler paylaşıyor. Kısıtlamaları LGBTQ hikâyelerine karşı alınmış bir önlem olarak gören ve Marvel’ın çeşitlilik çabalarını samimi bulmayanlar var. Çeşitliliğin ve artan kadın karakterlerin Marvel’ı Marvel olmaktan uzaklaştırdığını düşünüp satışların düşmesini buna bağlayanlar ise yasaklar listesine gelen eleştirileri anlamlandıramıyor olmalı.
Çizgi roman belki yeterince “edebi” görünen bir tür değil. Buna rağmen görselliği, yaratıcı ve hareketli kurgusuyla pek çok okurun dikkatini çekiyor. Çizgi romanlar sinemaya uyarlanıyor ve dünyanın her köşesinden izleyiciyle buluşuyor. Marvel çizgi roman dendiğinde belki de akla gelen ilk şirket ama “çeşitlilik” konusunda nerede durduğunu anlamak şu an pek kolay değil.
