Türkçe mi, O da Ne

Çağdaş yazındaki bazı özensizlikler bana kalırsa iyi bir hikâyeyi bile yaralayıp zayıflatıyor. Türkçenin yazılı ve sözlü dilde doğru, güzel, etkili kullanılması gerekliliğini savunanların dil polisi ilan edilmesi yeni değil. Sonuçta birbirimizi anlıyoruz, dil yaşayan bir şeydir, bo..

Kaos, Pan-Kapitalizm ve Öngörülemez Olanın Haysiyeti

Bir Yaratıcılık İmkânı Olarak Kaos yalnızca belirli tezler ileri süren bir deneme kitabı değildir. Nami Başer'in isabetle belirttiği gibi, aynı zamanda bir “zabıt” metni gibidir; Antroposen Çağı’nın depremlerini, çatlaklarını ve kırılmalarını kayda..

Aşırı Okur Yazarlığın Tehlikeleri

Okur yazarlık sonrası dünyada okuma uğraşı, hayata doğrudan temas eden bir beceri olarak değil, iyi olduğu varsayılan bir eylem olarak görülüyor.  Son zamanlarda en sık konuşulan, tartışılan konulardan biri de konsantrasyon becerisinin kaybı ve dikkat süreleriyle ilg..

Okumak Bir Beceridir

Romanlar bize muhakeme kabiliyeti verebilir ama bizi her zaman iyi bir insan haline getirmez. Okumak ne işimize yarar? The Rest is History programının sunucularından Dominic Sandbrook ve program yapımcısı Tabitha Syrett birlikte yeni bir podcast dizisi başlattı: The Book Club. Sa..

7. Mardin Bienali: Zamanın Eşiğinde Hafızanın Katmanları

Kızıltepe’deki güncel sanat üretiminin taşıdığı politik gerilim, Dara’nın sessizliğinde yankılanıyor sonra biçim değiştirerek Yukarı Mardin’e yükseliyor.Mardin. Yukarı Mezopotamya Ovası'nın üzerinde, zamanın lineer akışına meydan okuyan kadim b..

Marjane Satrapi ve Oryantalizm Tartışması

Persepolis’in yazarı Marjane Satrapi’nin 4 Haziran tarihinde hayatını kaybetmesiyle birlikte oryantalizm tartışmaları yeniden alevlendi. Dünyanın dört bir yanından taziye mesajları yağadursun, coşkulu övgülerin yanı sıra Satrapi’yi Oryantalizmle itham eden el..

Kitap Sevgisi Bizi Birleştirir

Dijital çağda yetişen yeni neslin geçmişle somut bir bağ kurma arayışı, nadir kitap koleksiyonculuğuna olan rağbeti artırdı.1947 yılında Danimarka, Fransa, İngiltere, Hollanda ve İsveç’in farklı bölgelerinden kitap satıcıları, kurulacak açık pazarlar yoluyla birbirlerin..

Üç Karakterin Tercihleriyle Suçu Kabullenmek ve Cezayı Üstlenmek

Smerdyakov, Oedipus ve Doktor Tenma.“Everyone in this world carries around their own sins, and they never go avay… But that doesn’t change the fact we dowhat we must.” – Monster’daki Wolfang Grimmer karakterinin sözüSuç: Yasalara ahlak ..

Hume, Estetik Yargı ve Yapay Zekâ

Yapay zekâ sistemlerinin avantajı, bu sentez sürecini insan sınırlılıklarının ötesinde gerçekleştirebilmesidir.David Hume felsefe tarihinin en önemli filozoflarından biridir; modern felsefenin devi Immanuel Kant’ı derin uykusundan uyandırmış, epistemoloji, estetik, b..

Egzotik Bitkilerin Sanatsal Yansımaları

Egzotizm “dışarıdan gelen” bir farklılık ve yabancılık duygusunu temsil etmesi bakımından önemli, çünkü bu sayede sanatçılar alışılmış yerel ve kültürel kodların ötesine geçerek özgün fikirler geliştirebilir.On dokuzuncu yüzyılın ortalarında Britanya’da bir ser..

Varlık Mücadelesi Veren Bir Dil

Amazigh kimliğini ve dilini marjinalleştiren bu aşırı milliyetçiliğin sonuçlarından biriyse dilin yaşadığı sömürge sonrası krizle mücadele etmeye çalışan Amazigh Kültür Hareketi’nin doğuşu.Amerikalı gazeteci ve yazar Christopher John Chivers 2011’de Libya, Yafran’da ka..

Kırım Limanlarından Venedik Saraylarına

İbn Battûta’nın anlatısından da anlaşılacağı üzere coğrafi keşiflerin henüz başlamadığı, İpek Yolu’nun önemini henüz yitirmediği bir dönemde pek çok topluluğun bir arada yaşadığı Karadeniz havzası kültür açısından da oldukça hareketli bir bölgedir.Tarihin ilk ç..

Isabel Allende’den Kadınlara: “Hiçbir zaman geç değil!”

“İnsanlar bana bu kadınların nereden geldiğini sorduğunda her yerde olduklarını düşünüyorum. Vakfımda her gün, en zor anlarda şan ve şöhretten yoksun bir hayat süren kadınlar görüyorum. Kitaplarıma ilham veriyorlar."Forbes 50 yaş üstü kadınların..

“Ben” Çağının Sonu, “Onlar” Çağının Başlangıcı

Tom Wolfe bundan yaklaşık yarım yüz yıl önce “Benlik On Yılı” ifadesini ortaya attı. Günümüz dünyasındaysa “Ben, Biz ve Sen” çok fazla anlam taşımıyor. Artık “Onlar”, yani yaşamımızı şekillendirmeye başlayan makineler ve sistemler söz konusu.  New York d..

Bedenin Susturulması ya da Mülkiyetin Taşıyıcısı Olarak Bekâret

Kurban edilen yalnızca bekâret değildir; kurban edilen aynı zamanda kadın bedeninin söz alma hakkıdır. Kadın kendi sözünü dile getirdiğinde, çoğu zaman toplumsal hafızayla çatışır. Çoğu toplumda kadınların bekâretinin, yalnızca biyolojik..

Okuma Performansı Niçin Sürekli Düşüşte?

Amerika Birleşik Devletleri nüfusunun %21’i, yani yaklaşık 45 milyon Amerikalı işlevsel anlamda okuma yazma becerisine sahip değil. Son on beş yılın verilerine bakıldığında Amerika Birleşik Devletleri’nde öğrenim gören öğrencilerin okuma performansları durmaks..

Booker İtibar mı Kaybediyor?

Jüri başkanı Roddy Doyle 153 başvurudan sadece 31’inin ciddi bir tartışmaya değer olduğunu söyleyerek birçok başvurunun “kalitesizliği”ni eleştirmişti.Sürekli takip ettiğim ve merakla beklediğim edebiyat ödüllerinden olan Booker ve Uluslararası Booker’a inancım 2025’te bi..

Cassandra: Çırpınış

Mitolojide Cassandra, geleceği görme yeteneği olan ama buna kimseyi inandıramayan lanetli bir kâhindir. ​Cassandra, 1 sezon ve 6 bölümden oluşan bir Alman bilimkurgu dizisi. Hikâye 1970’lerde evin sahibi tarafından geliştirilen ve evin hanımının bir nevi ölümsüzlüğe kavuşmasının ö..

İran’ın Venedik Bienali’nden Çekilmesi Ne Anlama Geliyor?

2026 Venedik Bienali başlamadan günler önce organizatörler İran’ın bienalden çekildiğini duyurdu.  Peki bu durum, sanat ve siyaset hakkında bize neler söylüyor? 4 Mayıs tarihinde Venedik Bienali’nin internet sayfasında yayınlanan kısa duyuruda..

Bilim İnsanlarının Yazdığı Bilimkurgu Romanları

Bir bilim insanı masa başına oturup bütün bilgi birikimini kullanarak sıra dışı bir hikâye kurguladığında neler olur? Elbette harika bilimkurgu romanları ortaya çıkar.  “Ne biliyorsan onu yaz,” belki de en sık işitilen yazma tavsiyelerinden biri ve bu i..

Wim Wenders Değil, Arundhati Roy Haklıydı

Wim Wenders Berlin Film Festivali’nde ne söylerse söylesin, nükleer savaş tehdidinden namus cinayetlerine kadar bazı filmler doğrudan yasal düzenlemeler yapılmasına yol açtı. Sinemanın yalnızca kırmızı halıdan ve film gösterimlerinden ibaret olduğunu düşünene..

Gürültüyü Kurmacayla Anlamlandırmak

Savaşlararası dönemin istenmeyen seslerle bu denli uğraşmasının başlıca nedeni, Birinci Dünya Savaşı’nın etkisiydi. Birinci Dünya Savaşı’yla İkinci Dünya Savaşı arasındaki dönemde gürültü, İngiltere için gerçek bir halk sağlığı problemiydi. Hatta Aldous Huxley bu d..

İspanya’nın Sosyal Medya Yasağı

Son araştırmalara göre ekran kullanımını tamamen kaldırmak yerine sorumlu ve dengeli bir kullanım daha olumlu sonuç veriyor. 16 yaşından küçük çocukların sosyal medya kullanımını kısıtlamayı öngören yasaklar gündeme geldiği ilk günden beri tartışma konusu ve şu an bu m..

Donna Haraway Odağından – Feminist Siber Anlam, Kuram ve Akımların Aşırı Değiş..

Siborg figüründen siberfeminizme, zenofeminizmden teknofeminizme, posthümanizmden transhümanizme; feminist siberpunk ve bilimkurgudan queer sanata, klon-kız kardeşten femme-bot ve siberorospulara dek siber alanda..

Bildung Kavramının Çöküşü

Klasik kişisel gelişim idealinin yerini alan verimlilik kültü insanı hem çalışma hayatında hem de boş zamanlarında tüketip her ikisini de içi boş performanslara dönüştürüyor.  2020’li yılların başında Britanya’da inanılmaz bir dil öğrenme çılgınlığı baş gösterdi. Ve o zamand..

Einstein’dan Özgür İrade ve Hayal Gücü Üzerine Düşünceler

“Sezgiye ve ilhama inanıyorum. Kimi zaman haklı olduğumu hissederim ama bunun doğru olup olmadığını bilmem mümkün değil." Bizler savaşlar çıkarıp şiirler yazan, bunları yaparken de kendi benliğimizin büyüleyici illüzyonuna kapılan biyokimyasal..

Kapitalizm Öldü mü, Yoksa Taht mı Değiştirdi?

Veri merkezleri, algoritmalar ve platform tekelleri… Yanis Varoufakis’in Teknofeodalizm tezi, dijital ekonomiyi kapitalizmin bir evrimi olarak değil, rant temelli yeni bir egemenlik düzeni olarak okuyor. Peki gerçekten kapitalizmin sonuna mı geldik, yoksa..

Bir Hakikat Üretimi Olarak Siyaset ve Selahattin Demirtaş’ın "Aşk"ı Sahiplenişi

Ömer Faruk ve Selahattin Demirtaş’ın “aşk” üzerine söz alması, aynı zamanda Türkiye’deki düşünce dünyasının kendi kendini tekrar eden yapısına yönelik bir meydan okumadır: Ankara’da devletin, İstanbul’da piyasanın, Diyar..

Sanat Ertelenecek Bir İhtiyaç Değildir

Sanatı lüks, üst yapı ya da seçkin alan olarak konumlandıran farklı estetik anlayışlar, farkında olmadan aynı ertelemeciliği mi paylaşıyor?Bazı şeyleri bildiğimizden o kadar eminizdir ki, bildiğimizi yeniden gözden geçirmeyi aklımıza bile getirmeyiz. Öyle ki, bi..

Kötülük ve Suç Ortakları A. Ş.

Antroposen yalnızca ekolojik bir çağ değildir; aynı zamanda ahlâkın askıya alındığı bir çağdır.İnsanlık tarihinin en uzun evresinde dünya, insan için “öngörülemez ve ele geçirilemez” olandır.1 Yaban, yalnızca coğrafi bir çevre değil; çit çekilmeyen, sınır çizilmeyen, mü..

Yoldan Çıkanlar Var Aramızda

Biz yoldan çıkanlar, dünyayı mahvetmekle geçirdiğimiz zamanı keşke onun gerçek sahibi doğayı anlamakla geçirsek.Sosyal medyaya çok karşı değilim. Su akmadı mı, patlama sesi mi duydun X’e bak. Ankara’da neler oluyor instagramda. Yeni filmler ve söyleşiler, atölyeler, sergi..

Rage Bait: Sosyal Medyanın Öfke Tuzağı

Araştırmalar insanların olumsuz duygu uyandıran herhangi bir olay karşısında hızla örgütlenebildiklerini, birbirleriyle uyumlu duygular üretebildiklerini ortaya koyuyor. Sosyal ağlar üzerinde karşı tarafta öfke türevinden olumsuz duygular yaratabilmek maksadıyla..