“İkinci El Atomlarınız Değerinde Alınır!”

Dört milyar yıllık biyolojik yaşam göz önüne alındığında, vücudunuzda sadece benden ve Dünya'daki diğer herkesten değil, aynı zamanda milyonlarca yıl önce yaşamış dinozorlardan bile miras kalan atomlar var. Evet, yanlış duymadınız; yaşamınız boyunca kullandığ..

Gerçek Ne Kadar Gerçek

Gözlemcinin Gölgesindeki Gerçeklik!Şöyle bir soruyla karşılaşmış olabilirsiniz. “Ormanda bir ağaç devrilirse ama civarda bunu duyacak kimse yoksa, ağaç devrilirken yine de bir ses çıkarır mı?”Çoğu insan bu soruya çok saçmaymış gibi kesin bir tavırla ve hiç düşünmeden, “Evet!” y..

Evrenin Evrimi

Samanyolu galaksimizin yaklaşık dört milyar yıl içinde komşu Andromeda galaksisine çarpıp onunla birleşerek Milkomeda galaksisi olarak adlandıracağımız yeni bir galaksi oluşturacağı kesin.Karanlık bir kırsalda, bulutsuz, berrak bir gökyüzünün altındaysanız muhteşem bir yıldız manzarası..

Nerde Kaldı bu Uzaylılar?

Gelecek zekâ türünün (bizim gibi) istilacı olması çok muhtemel. Ama asıl zorlu soru evrende bizden başka zeki ya da bizim gibi zeki olduğunu düşünen başka karmaşık organizmaların olup olmadığı.Bir virüs geldi ve insan türüne küçük bir “hatırlatma” yaptı. "Yok öyle ortalıkta ..

KOVID-19: Gizli Taşıyıcılar

Öksürük ve hapşırmaların virüsü yaydığını biliyoruz, ama görünüyor ki asemptomatik kişilerin enfeksiyonu yayması da çok olası çünkü hafif semptomları olan ya da hiç olmayan kişiler, üst solunum yollarında çok yüksek bir viral yüke sahip olabiliyorlar, yani virüsü tükürerek..

Tanrı’nın Pişmanlığı: Sisifos’un Yazgısı

“Neden ötürü, sayısız dünyayı yaratan, diğerlerini bırakıp da bizim dünyamıza, bir erkekle bir kadın elma yediler diye geliyor oturmaya ve ölmeye? İnzivaya çekilme gibi garip bu düşünce nereden doğdu?” - Thomas PaineTanrıya bağlılık hisseden insanların kimiler..

Olmazsa Olmaz Evren!

“Anti-madde ve madde arasındaki amansız savaştan artakalan madde, bugün evrende gördüğünüz galaksileri, yıldızları, yazarları, onların kedilerini, karalama A4 kâğıtlarını ve aklınıza gelen her şeyi oluşturdu!”“Hiçlik”in kararsız olduğu ve bir şey oluşturabileceği fikrinin kökeni,..

“Hiç”liğin Kararsızlığında Bir “Kara Delik” Sendromu

“Hiçlik kararsızdır; kütlesi olan parçacıklar, gerçekten de hiçbir bedeli olmaksızın, boş uzayda (bizler gibi) sebepsizce ortaya çıkabilirler.”Kuantum mekaniğinin özünde, politikacıların düsturu olan bir davranış biçimi vardır: “Kimsenin gözü görmü..

Kedileri Anlıyor muyuz?

“Kedilere fısıldayan adam / kadın olduğunuzu mu düşünüyorsunuz? Hodri meydan!”Köpeklerin mimikleri ve beden dilleri, çoğunlukla duygularını tasvir eder ve köpeklerle yakın ilişki içinde olmayan insanlar bile bu tepkileri genellikle anlarlar. Ama kedilerin ruh hallerini, sahipl..

Kozmik Tokat: Tenzil-i Rütbe

Ptolemy’nin kurduğu evren, 14 yüzyıl boyunca hüküm sürdü. Arada çatlak sesler çıksa da Vatikan gerekeni yaptı, çatlakları engizisyon mahkemeleri kapattı.Hepimiz, evrenle aramızda eşsiz bir ilişki, özel bir bağ olduğu hissiyle büyürüz. Her şey ve herkes bizim etrafımızda d..

Uzayda Tam Pansiyon!

“NASA, Dünya yörüngesindeki uzay araçlarının özel şirketler tarafından işletilmesine kapı araladı. Bu, yeni bir uzay ekonomisinin başlangıcı olabilir.”7 Haziran günü, gelecek nesiller için yıldönümünde kutlanacak bir gün olarak tarihe geçmiş olabilir, çünkü bugün NASA, Uluslarara..

Güdükleşen İnsan

“Evrimin gözü kördür! İnsanoğlunun ne yaptığına bakmaz; umurunda da olmaz. Minik adımlarla, istifini bozmadan ilerlemeye devam eder!”Charles Darwin, evrim fikrinin ilk kanıtlarını yayımlayalı 150 yıldan fazla oluyor fakat yarattığı deprem etkisi hâlen sürmekte. İnsanın  özel olduğu d..

Bir İllüzyonu Fotoğraflamak: ‘Kara Delik’ Gerçeği!

“Dünyanın dört bir yanındaki astrofizikçiler, eşzamanlı yaptıkları altı ayrı basın toplantısı ile, daha önceleri ancak bilgisayar simülasyonları ile çizilebilen süper kütleli bir kara deliğin gerçek fotoğrafını kamuoyu ile paylaştılar.”Ve sonunda old..

Yıldızların Yazgısı

“Tüm yıldızlar, ömrünü tüketmiş benzerlerinin geriye bıraktığı artıklardan ve yıldızlararası bulutların toz ve gazlarından biçimlenerek doğar.” “Yıldızlarla dolu bir evrende yaşıyoruz!” deriz. Bu tanımı matematiğe dökmek istersek, septilyon ya da oktilyon gibi hiç aşina olmadığımı..

“Süperfare” Gerçek Oldu!

Bilim insanları, normalde görünmez olan kızılötesi ışığı görebilen fareler tasarlamayı başardılar.Süpermen’in böyle bir sorunu yok, ama insanlar ve fareler, diğer tüm memeliler gibi, kırmızı ışıktan biraz daha geniş bir dalga boyuna sahip olan kızılötesi ışığı göremezler. İns..

Sonsuza Yazılan “Aşk”

Peki, bir uygarlığın ömrü acaba ne kadar sürebilir?14 Şubat. Antik Roma mitolojisine göre evlilik çağına gelmiş gençlerin eş seçme günü, Hıristiyan inanışa göre ise aşıkları gizlice evlendirdiği için öldürülen ve ardından Vatikan tarafından Aziz ilan edilen Papaz Valentine'in ka..

Dünyanın 7 Harika Bilimsel Gafı

Gözümüzü açtığımız ilk günden beri içinde bulunduğumuz bu evreni ve yaşamı anlamaya çalışıyoruz. Hakikati bulma çabası içinde, sürekli bir yolculuk halindeyiz. Bilgiye ulaştıkça cesaretle, azimle ve sabırla yeni fikirler üretiyor ve önsezilerimize de güvenerek kuramlar..

Doğayı Korumanın Yolu: Poşet 25 Kuruş!

“Marka değeri yüzlerce milyar dolarla ifade edilen şirketlere herhangi bir yaptırım söz konusu olmasa da, plastik kullanımı ile ilgili çevre ve doğayı koruma kaygılı faaliyetler gün be gün artmakta.”Farkında olsak da olmasak da, üzerinde yaşadığımız gezegeni el ..

Dünya’nın Yaşını Ararken...

Dünya’nın gerçek yaşını bulmanın uranyum atomundan daha iyi bir yolu yoktur. Ama bir sorun var; Dünya’nın oluştuğu sırada var olan taşlar artık yok. Dünya’nın yaşı, antik çağlardan beri merak ediliyordu, fakat bunun nasıl bulunabileceğine ilişkin 20. yüzyıla kadar en ufak ..

Kayıp Dünyalardan Pangea’ya Geri Dönüş

“20. yüzyılın başlarına dek yerbilimciler Dünya’nın sabit bir yerkabuğunun olduğunu düşünüyorlardı. Yaşamın tüm dünyaya yayılmış olmasının açıklaması, bir zamanlar var olan doğal kara köprüleri olmalıydı.”1570 yılında ilk modern dünya atlasını Abraham Ortelius ç..

‘Karanlık Madde’ ve ‘Karanlık Enerji’ Çıkmazı

“Son 20 yıldır girdiğimiz çıkmaz sokakta, karanlık olarak tanımladığımız (daha doğrusu tanımlayamadığımız) madde ve enerji ile boğuşmaktayız.”Edwin Hubble evrenin genişlediğini 1929 yılında gözlemleyene dek çoğu bilim insanı, evrenin hep var olduğu ve sab..

‘Soluk Mavi Nokta’dan geçen bir yolcu: Carl Sagan

“Soluk mavi bir noktada –kendi deyişiyle– milyarlarcası gibi sadece bir konuktu... İyi ki doğdun Carl.”“Dünya, doğum yerimiz ve bildiğimiz kadarıyla tek yuvamız. Sayımız az ve teknolojimiz zayıfken, çevreyi etkileme gücünden yoksunduk, ancak günümüzde..

Kozmik Adresimizin Son Satırı: Bil(me)diğimiz Güneş Sistemi

Güneşimiz, galaksimizde tahmin edilen 200 ila 400 milyar yıldızdan sadece biri ve içinde bulunduğumuz evrende yaklaşık iki trilyon daha galaksi var.Dünyadayız. Var olabileceğimizi bildiğimiz tek yerde. Ayrıcalıklı olduğumuz yanılgısı içinde,..

Genetik Biliminde Son Durum: Artık Erkeğe Gerek Yok (mu?)

“Çin'de yapılan bir araştırma deneyi sonucunda bilim insanları, sadece iki dişi fare kullanarak yavru fareler elde etti. Aynı deney, iki erkek fare üzerinde denendiğinde ise başarılı sonuç alınamadı!”Son günlerde, ülke genelinde, yazılı basın..

Einstein'ın Utancı: E=mc2

“Çok az sayıda buluş insanlık tarihini değiştirecek nitelikte olmuştur. Atomun sakladığı muazzam gücün keşfi de bunlardan biridir.”Modern atom kuramı, tüm elementlerin atomlardan oluştuğunu ve herhangi bir elementin tüm atomlarının aynı olduğunu belirtir. Tüm maddelerin teme..

‘Yapay Zekâ’nın Duyumsama Sorunsalı

“Bilgisayarla beyni yaratmak gelecekte belki mümkün olabilir ama zihin ve duyumsamaları yaratmak olası mı?”Filozoflar, yüzyıllar boyunca beden ve zihin arasındaki ilişkiye dair birçok soru sormuşlar. İlk merak edilen, zihin durumları ile fiziksel durumlar özdeş mi?..

Başbelası Kuantum: Son Durak Ölümsüz Bilinç (mi)?

“Hiçlik kavramının ta kendisi evrenin ve dolayısı ile bizim varoluş sebebimizdir. Ayrıca fitili ateşleyecek bir çakmağa ihtiyaç yoktur.”Kuantum belirsizliği, dolanıklık ilkesi, hologram bir dünya, sonsuz olası evrenler, karmaşık ve kaotik kuramlar, du..

Başbelası Kuantum: Milyarlarca Evren Üstüne Milyarlarca Evren Daha...

“Holografik İlke dediğimiz şey doğru ise kozmos, sonsuz sayıdaki evrenin iki boyutlu bilgisinin üç boyutlu holografik yansımasından ibaret olabilir...”Kuantum belirsizliği ve dolanıklık ilkelerine genel bakış açısı, bazı durumlarda..

Başbelası Kuantum: “Işınla bizi Scotty!”

“Bir insanı oluşturan tüm moleküler yapının, bir yerden bir yere ışınlanması mümkün olabilir mi?”Dolanıklık, kuantum denklemlerinin sonucu gelişen oldukça karmaşık, beyin yakan bir kuramdır ve bundan daha çılgınca bir fikir neredeyse yoktur. Özetle, birbirleri..

Başbelası Kuantum: Her Şey Belirsiz (mi?)

“Evrendeki her şey belirsizlik ilkesine bağlıdır yani kesin olmayan bir konumda ve kesin olmayan bir yönlü hızdadır.”Belirsizlik, kuantum fiziğinin temel ilkelerinden biridir ve kuantumun öncü isimlerinden Heisenberg’in adıyla anılır. Bu ilke, bir parçacığın ..

Başbelası Kuantum: Tanrı Zar Atmaz (mı?)

Kuantum fiziğine göre ne kadar bilgiye ulaştığımız veya ne denli güçlü bir hesaplama yeteneğine sahip olmamız hiç fark etmez. Fiziksel süreçlerin sonuçlarını kesinlik dahilinde öngörmemiz asla mümkün değildir.“Kuantum mekaniğini anladığınızı düşünüyorsanız, as..

Yaşamın Kökeni: Aynadaki bir ‘Uzaylı’ mı?

Gece ve gündüzün sürekli tekrarlanıyor olması, aynı yörüngede sürekli döndüğümüz hissini uyandırabilir fakat aslında  evren boşluğunda hiçbir zaman aynı noktada  değiliz.Aristoteles, maddenin parçacıklardan oluştuğunu yüzyıllar önce tahmin etmişti fakat ona g..