Pedro Paramo Bir Mihenk Taşı

Juan Rulfo bir anda böylesi bir romanla ortaya çıkan bir dahi miydi? Dahi olduğu su götürmese de, her edebiyat dâhisi gibi Rulfo da kendini metinlerarası ilişkilerle beslemişti.Sosyal medyada geziniyordum. Instagram’da karşıma Viyana’da birlikte yüksek lisans yaptığım bir..

Bir Ada İhtimali ya da İnsanlığın Sonuna Yolculuk

İyi kitapların çoğu insanı rahatsız eder, sarsar. Romanların görevi insana hoşça vakit geçirtmekten ibaret değildir.Google’ın Ceo’su Larry Page’le Elon Musk arasında geçen büyük tartışmayı ilk okuduğumda çok etkilenmiştim. İki milyarder Musk’ın doğum ..

İşe Yarar Bir Şey

Edebiyat, yazı dünyasının dışında da akıp giden, oldukça somut gerçeklere dayanan hayat şartları içinde, Puşkin’e ne kadar yer ayırabiliriz?Kırk altın, kırk sopa hikâyesini bilirsiniz. Hani Kanuni Sultan Süleyman’ın karşısına kırk metre öteden iğneye ip geçirebilen adamı getirirler,..

Yusuf ile Züleyhâ

Bütün hücrelerine nüfuz etmiş olan sevgilisi, sevmediği bankacının aksine uğruna her şeyi verebileceği Goethe, beş yıldır üstüne çalıştığı Divan’ında bütün bir bölümü ona adamıştı. Dünyaları birbirine bağlayan çevirmenlere'Bir müennes yeg dururkim ehl ola/ Bin müzekkerden ki ol na-e..

Goethe Evi’nin Üçüncü Katında

Goethe’yi ilk okuyuşum değil, tanışıklığımız eskiye dayanıyor. Hatta bence, ünlü şair tarihteki en güzel kitap adını bulmuştur.İnsan yalnız mıdır? Yalnızlık ne anlama gelir, yanımızda olmayan biri de yalnızlığımıza çare olabilir mi? Cevaplaması güç sorular. Benim ilgimi ..

Bir Mektup

Okuduklarım içimde birikiyor, büyüyor, içimde bir şeyler inşa ediyor, ben hepsini sana yazmak, seninle bunları konuşmak ihtiyacı duyuyorum.Sevgili dostum, Bu ara çok okudum, okuduklarımla ne yapacağımı bilemiyorum bazen, ben de sana bir mektup yazmaya karar verdim. Mektuplar hayatımızdan ç..

Simyacılık

Her zaman olduğu gibi, yazdıklarına hayran olduğum için o kitapların yazarını da, Vüs’at O. Bener’i de çok merak etmiştim.Romanları değerlendirirken kullandığım öznel bir ölçütüm var. Sevdiğim romanların çoğu bende bir cümle ya da paragraf bırakır. İstemsizce o cümleyi ezberlerim, bazen iç..

Kahramanın Yolculuğu

İrlanda Defteri’ni  aynı anda bir büyüme kitabı gibi de okuyorum, romanlarla idealize edilmiş hayatlarımız.Boğucu havasıyla, ağır ceza mahkemesinin duruşma salonunda oturuyordum. Boğaz kıyısındaki kampüsümüzden mezun olmuştum, hayatımın yüz seksen derece değiştiği, avukatlık staj..

Amerikan Rüyası

Sylvia Plath bir gençlik hastalığı, ancak genç yaşta sevilebilecek, belli tipte genç kızların sevdiği bir şair olarak kodlanmış nedense…Bu yaz bir iş dolayısıyla, Amerika’nın iç kesimlerinde, oldukça muhazafakâr bir kısmında kendimle yaşıt Cumhuriyetçi Parti taraftarı bir grup insanla..

Cesaret

Twombly’ninki ekfrastik şiir değil, ama Barthes bunlara tam resim de denemez, diyor. Kaligrafiyle ve yazıyla ilgisini açıklıyor.Önümde beyaz bir sayfa var. Bu bir bilgisayar ekranı, bir kağıt, ya da bir tuval olabilir. Üstüne her şeyi yazmak ya da çizmek benim elimde. Aynı anda sayfa da bana ..

Alplerin Ötesinde

Tesadüfen bulduğum Frank Bidart’ın, Bishop ve Lowell’ın arkadaşı olduğunu, Lowell’ın şiirlerinin editörlüğü yaptığını okuyunca kendimi tutamayıp bir kahkaha atıyorum.Geçtiğimiz günlerde internette İngilizce bir şiire denk geldim, müzik festivali olan Coachella’dan bahseden bir dizey..

Dünyanın En Görünmez Kişisi

Eğer insan okumaya çok erken yaşlarda merak salmışsa, ömrünün hatırı sayılır bir kısmını cansız bir nesneye bakarak, sessizce oturarak geçireceği bir anlaşmaya imza attığının farkına pek varamaz. Otuz beşinci doğum günüm geride kalalı iki yıl olmuş. On yıldan fazladır uğra..

Cam Deneme

Ne yaptığını tam kavradığım anda Anne Carson’ın yazdıklarına bir anda bütünüyle, sırılsıklam ve çok büyük bir şiddetle âşık oluyorum."Bana ne kadar acımasız davrandığını şimdi anlıyorum, ne kadar acımasız davrandığını ve nasıl aldattığını. Neden beni hor gördün? Neden kendi kalbini de yan..

Odun Kesmek

İnsan yeterince cesur olabilirse, suratına tükürmek istediklerinin karşısına geçip böyle kendini hayranlıkla izletebiliyor demek ki, diye içimden geçiriyorum.“Bizim yıllık abonmanımız var, sizin de mi öyle?” diye soruyor Viyana’nın Burg Tiyatrosu’nda karşılaştığım bir tanıdık. “Hayır, ben..

Oyun Sonu ve Beckett

Böyle bir dünyada anlamdan bahsedilebilir mi? Dünya gündeminin ağırlığından sonra Beckett’e sığınmak iyi geliyor. Çok konuşan, sürekli eski anılarını, eski mutlu günlerini anlatmaya başlayıp susmadıkları için evdeki gençleri sıkan, evde fazlalık gibi görülmeye başlayan yaşlıları ..

Hayalet Bakıcısı

Özlem Dikeçligil dünyayı algılayışı, ince işçiliği, özenli dili, her öyküde ayrı ayrı dikkat çeken ayrıntıları, edebiyat geleneğinin klasik unsurlarını alıp harmanlayabilmesiyle, o geleneğe çok sağlam bir ilk tuğla koyabiliyor.Özlem Dikeçligil’in Hayalet Bakıcısı adlı öykü kitabını i..

Fata Morgana

Dışarıdan bakanlar yalnızca bir caddede yürüyen genç bir kadın görecekler, siz ise edebiyat tarihinde dolambaçlı bir gezintiye çıktığınızı bileceksinizdir.Çocukken hep çok sıkılırdım, tek çocuktum. Evde yalnız başıma ne yapacağımı bilmeden, biraz Susam Sokağı, biraz kendi kendime uydurdu..

Yatakta Sigara İçmenin Zararları

Evde ne bulursa okuyan küçük bir çocuğum. Elime bu sefer Yalnız Efe geçmiş, Sabah gazetesinin ekinden çıktığını anımsıyorum. Kitabı okudukça dehşete kapılıyorum kapılmasına ama büyülenmiş gibi de okumaya devam ediyorum. Evlenmeyi reddederek dünyanın düzenini değiştirm..

Dışarıda Kalanlar

Roman, 1950’lerin Viyana’sındaki farklı sınıflardan gelen dört gencin öyküsü gibi görünse de, aslında belki de Avusturya’nın öyküsünü okuyoruz.Viyana’daydım, aylardan haziran olmalıydı. Ellerim ceplerimde, dalgın dalgın yürürken başımı çok ağrıtan lodosu hiç aratmayan fön rüzgârı sa..

Her Şeyin Hikâyesi

koskoca bir ağaç görüyorumufacık bir tohumdao ne ağaç ne tohum– Asaf Halet Çelebi Sait Faik’le ilk tanıştığım öyküyü unutamıyorum. Ortaokul müfredatı için seçilmişti "Son Kuşlar", büyük yazar çevreye verdiğimiz korkunç zararlarla ilgili “bizim için değil ama, çocuklar, sizin için k..

Eve Dönüş

Ulysses için ilk okumada okudum denemez, yalnızca ilk kez okumaya cesaret ettim denilebilir, ilk okumada anlaşılmayacak kadar ayrıntılı.Viyana Opera binasında opera dinliyorum. Pandemiden sonra ilk kez. Ön sıralarda yıllık abonmanlarını almış Viyanalılar tanıdıkları dostlarını selamlıyor, b..

Nedimeler

Benim payıma da yel değirmeniyle savaşmaktansa bir tablonun peşine takılmak düştü.“Yaşlanıyorum Tomas,” dedim babamın iş arkadaşı olarak hayatımıza girse de zamanla aile dostumuz olacak İspanyol’a.“Hayatın boşa akıyor gibi mi geliyor?”On yedi yaşında yaş bunalımına giren bir genci ciddiye a..

Wisconsin, 1963

"La chair est triste, hélas ! et j'ai lu tous les livres"1Şavkar Altınel’in bitirir bitirmez başa dönüp tekrar okumaya başladığım yeni çıkan kitabı Winsconsin, 1963 aklımdan çıkmıyor. Altınel’in hemen her kitabında yaşadığım derin tanıdıklık duygusu bu kitabında da bana eşlik etmeyi s..

Öylesine Bir Şarkı

“Bir sigara daha versene.” Üstümüz başımız zaten leş gibi, hâlâ sarhoş da sayılırım. Dün bütün gün sokaklarda sürttük. Yatakta serseri gibi sigara içiyoruz. Bunu nasıl özlemişim. Gelince şişe şişe şarap devirmişiz, masanın üstünde polisin dizdiği suç aletleri gibi sıralanmış duruyo..

Okumak ya da Okumamak / Orpheus’un İzinde

Kitaplardaki imge kadınlara ulaşmak, onlar gibi olmak imkansız bir uğraşmış, bunu anlamam çok uzun sürdü. Ve Larkin: ′Neden yazamıyorsun? Sen de benim gibi Edebiyatın ne kadar önemsiz Olduğunu mu kavradın yoksa?′– Şavkar AltınelHandan İnci’nin Orpheus’un Şark..