Tür Olarak İklim Değişikliği Romanı

Uzun zamandır antroposentrik iklim değişikliğinin yeryüzüne ilişkin bildiklerimizi değiştirmeye başladığını konuşuyoruz. 2000’li yılların başında Paul Crutzen ve Eugene Stoermer tarafından ilk kez terimsel anlamda kullanılan antroposen, içinde bulunduğumuz jeolojik..

Ötekileştirmeyen ve Krizi Ötelemeyen Masallar

Garner’ın masalları yatağımızdan sıçramamıza neden oluyor, bizi uyandırıyor ve önyargılarımızdan kurtulmamız için kapı aralıyor.Çocukluğumuzun bizi “büyüten” ve “gülümseten” masalları, boy attığımızda ve içine yerleştirildiğimiz kültürel kodların ayrımına..

Yersiz Yurtsuz İnsan

Flannery O’Connor ve Lyndsey Stonebridge ayak bastığımız topraklarda yabancı ve yersiz hissetmenin karmaşık dinamiklerini, birey ile çevre üzerindeki etkilerini siyasi ve varoluşsal düzlemlerden okur ve edebiyat bağlamında araştırır.Ünlü Amerikalı romancı, öykü ve deneme yazarı F..

Uygarlaşan İştah Yemek, İktidar ve Modern İnsan

İsmail Gezgin Uygarlaşan İştah’ta milyonlarca yıl öncesinden bugüne değin yemeğin soyağacını çıkarırken sarih dili ve ufuk açıcı gözlemleriyle değişen yeme biçimlerimize dikkat çekiyor.Çok çeşitli kayıpların, bireysel, kolektif ve ekolojik travmaların, ..

Yurdanur Salman’ın Ardından

Yurdanur Hoca’nın entelektüel birikiminden damıttıklarıyla yoğrulmak, zamanının hep dışına taşan ilkeli ve etik duruşundan hem dile, edebiyata hem de hayata dokunmak gerçekten büyük bir şans ve onurdur.Ne kadar çok eksildik son zamanlarda. Her kaybın kendine göre çattığı b..

Virginia Woolf’a Pandeminin Gözünden Yeniden Bakmak

Pandemi hafızası, Clarissa’nın düşüncelerine, haraketlerine, soluklanmaları ve duraklamalarına sızarak yaşadığı kent tecrübesini şekillendiren, kimi zaman da bu tecrübeyi değiştiren başlı başına bir aktördür.COVID-19’un dehşeti ve “pandemi” tahayyül..

8 Mart Kapsamında Vefa ve Audre Lorde’a Dair

“Toplumun makbul gördüğü kadın tanımının dışında bulunanlar; farklılık potasında eriyip kaybolmaya sürülenler, fakir olanlarımız, lezbiyen olanlarımız, siyah olanlarımız..."Vefa benim en sevdiğim ve en kıymetli bulduğum sözcüklerin başında gelir. Yüklü ve..

Babam’a Mektuplar I: Fantom Ağrısı

Hayatımda ikinci elden tanıklık ettiğim kayıplarım oldu elbette. Hepsinin acısı, kaybın süreci kendine has oldu. Çoğu durumda çabuk iyileşildi. Ama şimdi bir bitkiyi kökünden koparırcasına ilkin çocukluğum silindi o iki gece arasındaki saat diliminde. Mektup yazıyor..

Lampe’nin Yasaklı İnsanları, Sokakları, Duyguları

1899 Bremen doğumlu Alman yazar Friedo Lampe bir Alman olarak Nazi propagandasına şiddetle karşı çıkar.Edebiyat felaket hakkında ne söyleyebilir, felaketi nasıl temsil eder sorusunun hem kültürel hem de edebi alanda eleştirel biçimde incelenmesi 1990’..

Hayvanlar, Bitkiler ve Yeryüzüne Dair

Ekoeleştiri 1990’lı yıllarda özellikle İngiliz edebiyatı ve kültürel çalışmalar içinde kendine yer edinmeye başladı. Türkçe edebiyatta ise Avrupa merkezciliğinin ötesini görebilen ekolojik açılımın geçtiğimiz beş sene içinde ancak gerçekleştiğini söyleyebiliriz.E..

Yoksulluk, Yeryüzü ve Başka Bir Bellek Mümkün: Manves City ve Sürüklenme

Manves City ve Sürüklenme birbirinin aksinde açılan, birbirine rizomatik iplerle bağlı romanlardır. İktidar ve ticari sömürü altında “öteki”leştirilenlerin ayak bastıkları toprak her iki romanda da kaygandır. Bu metinler, benzer..

Ötekileştirmeyen ve Krizi Ötelemeyen Masallar

Ötekileştirmeyen Masallar tam da bugün içinde bulunduğumuz dünya ve insanlık durumunda bize kılavuzluk ediyor. Çocukluğumuzun bizi “büyüten” ve “gülümseten” masalları, boy attığımızda ve içine yerleştirildiğimiz kültürel kodların ayrımına tek tek varmaya ..

Hem İnsan Dediğin Nedir ki?

“Ah! Bu soğukta. Ayak parmaklarım uyuşuyor. Eve gitmeliyim.”“Teyzeciğim, merhaba. Bu ne hal! Neredesin biliyor musun?”“Kayboldum.”“Var mı kimin kimsen?”“Kayboldum...”“Var mı paran?”“Ah, yavrum. Bu mahalleden bir üst sokağa gitmen gerek dediler bana...”Birdenbire tuhaf bir ..

Hegel’in Shakespeare Okuması

Hegel’e göre klasik tragedyada kahramanlar, kişiliklerindeki ahlaki bir zayıflığa göre nitelendirilmemişlerdir.Hegel Estetik’te (1832) geleneksel trajedi anlayışından çok faklı bir trajedi tanımı ortaya atmıştı. Hegel’e göre klasik tragedyada kahramanlar, kişiliklerindeki..

Düş Kırgınları: Doğanın Kucağında Kendine Teğelli Yaşamlar ve Bir Özgürlük İht..

Selim Güneş, 2018 imzalı ikinci uzun metraj filmi Düş Kırgınları’yla yine bir dönem-atmosfer kurgusuyla karşımızda. Ancak bu kez insanın ve elbette insandan çıkan en ilkel ve en temel duygu yoğunluğunun‒aşkın‒b..

Cortázar’ın Ders Notları Kitaplaştırıldı

Cortázar’ın Berkeley Üniversitesi’nde verdiği edebiyat derslerinin notları kitaplaştırıldı. Henüz Türkçeye çevrilmeyen kitap çağdaş öykü üzerine düşünmek ve Latin Amerika edebiyatını yakından tanımak için iyi bir fırsat.Edebiyatı yerle bir etmeyen bir yazar ne..

Deniz Gündoğan İbrişim • Karşılaşma

Araba her zamanki gibi dar orman yoluna saptı. Sağda solda birbirlerine sarılarak yukarıya uzanan ağaçların dallarına bakılırsa bahar kapıda. Yavaşça inen karanlığa rağmen seçilebilen patlayan erik ağaçları mesela. Yol boyunca beyaz, ferah bir soluk her geçen araba..

Maya Angelou'nun İzini Sürmek

Genç bir siyahî kadın olarak Angelou beyazlardan ve pek çok adamdan kötü muamele görür ve ancak edebi aşkla ve siyah feminizmin çoğulcu sesiyle bunun üstesinden gelir.Deniz Gündoğan İbrişimAfro-Amerikalı yazar, şair, aktris ve aktivist Maya Angelou (1928-2014), 1928 yılı..

Joseph Conrad Severler İçin

Conrad bu anlamda kapitalist sistemin toplumları nasıl ayrıştırdığının bilincindedir.Harvard Üniversitesi’nde tarih bölümünde araştırmacı ve akademisyen Maya Jasanoff, İngiliz edebiyatının önemli ismi Joseph Conrad’ın metinlerinin ilginç geçmişini su yüzüne çıkarıyor. The ..

Anadili Üzerine, Anadilin Ötesinde

Yabancılaşma etkisi altında bir yasadan başka bir yasaya geçiyor Özdamar. Onu okurken çoğu kez ağzımızın içindeki organı, dilin ta kendisini düşünmeden edemiyoruz. Sağa sola, yukarıya aşağıya kıvrılan dilimizi.Deniz Gündoğan İbrişimEvimizin dili anadilimizdir. Acıyl..

Çağdaş Edebiyatta Kalan'ı Yeniden Düşünmek: Gemiler, Duvarlar, Çitler

The Water Knife ya da Su Bıçağı hem distopik bir romandır hem de etkin bir öznedir. Öznedir çünkü şiddetin ve dışlamanın eyleyicisidir. Dahası, dünya sona ererken yekpare bir umutsuzluk ve bencillik içinde inşa edilmeye çalışılan b..

Deniz Gündoğan İbrişim • Salya

Alacakaranlığın dalları yere düşmüş. Sanki koca bir fırtına bulutundan kopup gelmiş. Yaklaşık iki saattir yürüyorum. Yürümenin zihnimdeki bulutları dağıtacağını umarak. Ancak yürüdükçe önümü görmekte zorlanıyorum. Ormandan şehre yaklaştıkta kalın kadifeden perde çekiliy..

Uyanan Güzel: Güç, İktidar ve Kadına Atfedilen Edilgenliği Sorgulayan Bir Roman

Jale Sancak'ın Uyanan Güzel'i farklı tarihsel ve kültürel dokunuşlarla katmanlaşarak başka sarsıntılara, öznelliklere ve anlam arayışlarına davet ediyor okuru. İstanbul'da ilkin aşk sarıyor sarsıntıları, yaraları. Sonra s..

Isabel Allende'den Yeni Roman: Kışın Tam Ortasında

Göçü ve zorla yerinden ettirilmeyi bir tekne dolusu kurban diye düşünmeyi bıraktığımız an, en temelinde insanı görmüş olacağız. Hikâyeye kalbimizi açacağız.Deniz Gündoğan İbrişimÇağdaş Latin Amerikan edebiyatının güçlü kadın seslerinden Şilili yazar ..

Atığın Poetikası

T.S. Eliot'ın dizeleri, zaman-mekânda katlanarak dolaşan atığın duygusunu, atığın ardına gizlenmiş korkumuzun da en büyük arzumuz olduğunu incelikli biçimde verir okura. Atığın hafızasını imler.Deniz Gündoğan İbrişim                             Atık nedir? Atığı nasıl tarif ederiz? A..

Faulkner’da Travmatik Bellek ve Geçmişi Geri Kazanma Arzusu

Faulkner, Amerikan kurmacasında yitirilmiş Güney’i, Güney’in kurmaca kasabası Yoknapatawpha’nın deneyimlerini ve çürümüşlüğü, kaybolan çocukluğu ve yetişkinliği, geçmişin bugündeki travmatik açılımını, geçmişi yeniden kazanma arzusunu, kişis..

Failin Travması: Travmanın İnsani Zemini Üzerine Düşünmek

Failin travması çetin ve bir o kadar da hassas bir konudur. Okuduğunuz bu yazı kısa ama zordur bu anlamda. Ancak failin travması yadsınamaz bir olgudur ve önümüze yolları çatallanan, girilmesi zor nice bahçeleri çıkarır.Deniz Gündoğan İbrişimB..

J.D. Salinger’da “Terapatik Mekânların” Okuması-Çavdar Tarlası’nın Eşikteki Ço..

Holden Caulfield’ın konumu önceden de belirttiğimiz gibi eşikte bulunmanın halidir gerçekte; zira o ne çocuktur ne de modern dünyanın sahteliğinde ergenlikten tam anlamıyla çıkmış biridir. O, ne özne olabilmiştir, n..

Deniz Gündoğan İbrişim • Plastik Kaşık

Zamanın bir plastik kaşık gibi bükülebileceğini düşünür insan. Bunun nasıl olabileceğini hayal edebilir ara sıra. Zamanı bir kaşık gibi düşünmek. Kaşığın çukuruna bütün oylumunla tek tek her kıvrımını yerleştirmek mesela. Dolgun bacaklarını rahatça bağdaş konumu..

"Tuhaf Etki Dizisi" ve Avangard Okumalar

"Tuhaf Etki" dizisindeki kitapların tek yönlü ve hiyerarşik okuma kalıplarını kıracağı aşikâr. "Tuhaf" sıfatı bu açıdan çok isabetli bir seçim görünüyor. Zira"tuhaf" sıfatı içinde barındırdığı alışılmamış, şaşkınlık verici, şaşırtan anlamlarının yanı sıra norm..

Neil Gaiman'dan Yazın, Kurmaca ve Kütüphanelere Dair

Neil Gaiman'ın konuşması öyle umut vericidir ki düşünen, eleştiren, yazan insanlar olarak iyi bir iletişim için dili sonuna kadar eğip bükmek, dili sessizlikleriyle, boşluklarıyla, artıklarıyla, çelişkileriyle ve dolayısıyla bütün olanaklarıyla kav..

Adichie’den Siyah Feminist Manifesto

Yirmi birinci yüzyıl neoliberal söylemlerini kimi zaman keskin ve ağırbaşlı bir dille, kimi zaman da mizahla tersyüz eden Adichie, siyahi feminist yazının günümüzdeki önemli yüzlerinden olmaya devam ediyor.İngilizce konuşulup İngilizce yazılan, İngiliz sömürgesi a..