1 Erdal Öz kısa öyküyü nasıl tanımlıyordu? Erdal Öz, öykünün geldiği noktada romandan çok şiire yakın olduğunu düşünürdü. Sular Ne Güzelse’nin arka kapağında bu konuya değinmişti: “Klasik öykü anlayışında ağırlık konudadır. Bu aşılmalıdır. İlginçlik, sürükleyicilik, konuya dayanmamalıdır diyorum. Öykü ancak okunarak beğenilsin; bir başkasına konusu özetlenebilip anlatılınca öykü öykülüğünü yitirsin istiyorum. Ama okur, öyküyü okumaya başlayınca, öyküden kopamasın, yapışsın öyküye, sonuna kadar sürüklesin öykü onu.” 2 Sanatta yerli olmanın anlamını nasıl gördü? a dergisinin 15 Şubat 1956 tarihli ikinci sayısında “Yerli Olmak” başlıklı bir deneme yayımladı. Şöyle diyordu: “Büyük bir devrim geçirdik. O devrimden sonra batılıyız artık. Geriye dönemeyiz. Sanatta da batılıyız. Sanatta batılı olmaktan ben ‘Yeni olmak’ı anlıyorum. Yeni ve olumlu olmak. Yeni ve olumlu olmak ise, yerli olmamak demek değildir. Örneğin Sait Faik batılıdır, ama yerlidir.” 3 Etkilendiği, önemli bulduğu yazarlar? Erdal Öz, Rus romancıları nasıl Gogol’ün paltosundan çıktılarsa, Türk öykücülerinin de Sait Faik’ten etkilendiklerini söyler. Sait Faik’i, hem Batılı, hem yerli sayar. Özellikle 50 Kuşağı’nın ondan çok etkilendiğini belirtir. Çeşitli öykü günlerinde yaptığı konuşmalarda Füruzan’ı da ondan sonra gelen en önemli öykücülerden biri saydığını söyler. O dönemde edebiyatçılar üstünde Ataç’ın etkisi çoktur. Erdal Öz için de öyledir. Dil konusundaki görüşlerine katılır Ataç’ın. 4 İlk dönemlerde edebiyat dışı uğraşları nelerdi? Erdal Öz hukuk okudu, ama hukukla ilgili hiçbir iş yapmadı. Ankara’da yaşadığı yıllarda Sergi Kitabevi’ni açtı. Bu kitabevi o dönemin aydınları için kapatmak zorunda kalınca İstanbul’a göçüp Cem Yayınevi’nde editörlüğe başladı. Bu yayınevinde çok önemli bir çocuk kitapları dizisi kurdu. Yayınevi ile yolları ayrılınca Can Yayınları’nı kurarak en sevdiği ve hayatı boyunca sürdüreceği işe ilk adımını attı. 5 Sergi Kitabevi niçin kapatıldı? Erdal Öz, Sergi Kitabevi’nden kitap alanlar için bir paket kâğıdı tasarlamıştı. Bu paket kâğıdının üstünde Marx ve Engels’ten Atatürk’e, pek çok önemli aydının, bilim adamının ve sanatçının sözü vardı burada. Erdal Öz, bu paket kâğıdı gerekçe gösterilerek tutuklanıp yargılandı. 6 Hapisten çıkıncı ilk işi ne oldu? Sergi Kitabevi mühürlenmişti. Hapisten çıkınca doğru kitabevine gitti. Dükkânı su basmış, kitaplar okunmaz hale gelmişti. Kara kara düşünürken inanılmaz bir şey oldu: Okurlar, tanıdıklar kitabevine doluşmaya, harap olmuş kitapları, okuyamayacaklarını bile bile birer ikişer satın almaya başlamıştı... 7 Hukuköğreniminin ne yararını gördü? Erdal Öz’ün hukuk eğitiminde edindiği bilgilere gereksinimi ne yazık ki çok oldu. Örneğin, Can Yayınları’nın toplatılan kitapları için hukukçu kimliğini, zekâsını kullanarak özgürlük yolunu açtı: Dava konusu olan satırları kitabı basarken siyah bantla kapadı ama bu kitapların başına mahkeme tutanaklarını da ekledi. Bu tutanaklarda yasaklanan cümleler de kullanıldığı için kitaplar eksiksiz yayınlanmış oldu. 8 Uçak kaçırma hikâyesi neydi? Erdal Öz çok yolculuk ederdi. Bu yolculuklar sırasında pek çok kez uçağa yetişemediği ve bu nedenle uçak kaçırdığı olmuştu. Ama 1971 yılında bir uçak kaçırma eylemini organize etme suçlamasıyla Altan Öymen ve Emil Galip Sandalcı ile birlikte 12 Mart’ın haksızlığına da uğramıştı. 9 Yaşar Kemal Yaralısın için ne demişti? Kendisine “sen” diye hitap edilen ana kişinin dışında tüm kişilerin adı Nuri’dir Yaralısın’da. Yaralısın hakkında Yaşar Kemal şunları söylemişti: “Bu roman, direnen adamın destanıdır. Kendi bedeninin güçsüzlüğünü yenen, aşağılanmayı yenen, gücün bile üstünde bir gücün destanıdır bu roman. Bir şey daha söylemeliyim bu roman için: anlatılan ne kadar gerçekse ya da gerçekten daha gerçek duygusunu veriyorsa, dil de o kadar güzel olur. Gerçeğin dili güzel oluyor. Erdal’ın dibe çökmüş, mayalanmış ustalığı burada…” 10 Genç yazarlar için ne düşünürdü? Hep genç kalmış bir yazardı Erdal Öz. Gençliğin, yeniliğin kaynağı olduğunu düşünürdü. Sevdiği yazarlar sorulduğu zaman öncelikle sevdiği genç yazarların adını verirdi. Can Yayınları’nda da genç yazarlara büyük olanaklar tanıyarak edebiyatımızın gelişmesine, yenilenmesine çok büyük katkılarda bulundu.