Yeni Bir Yıl ve Zaman İllüzyonu

Ay’da yaşasaydık bizim için 24 saat olan 1günün süresi, 27 x 24 saat olacaktı.Yaşanmış bir yılı bitirip yaşanacak bir yıla girerken herkes zaman muhasebesi yapar. Biten bir yıl sadece kendi içindeki yaşanmışlıkları değil geçmişte kalan tüm yaşanmışlıkları temsil ederke..

Decameron Bize Ne Anlatıyor?

İnsana dair tüm zaaflar, tüm eksikleri Decameron’da buluruz.Decameron, Giovanni Boccaccio tarafından yazılmıştır. 1348'de Avrupa'da büyük bir veba salgını olur. Salgın boyunca tanık olduğu olaylardan etkilenen Boccaccio, 1348'de başlayıp, 1351'de bitirdiği Decameron'da sa..

Sayfiye

Kumburgaz, Selimpaşa, Silivri, Çatalca gibi nispeten daha uzak yerler arabası olanlar için kaçılacak yerlerdi.Arapçada “yaz mevsimine ait” anlamına gelen “sayfi” sözcüğünden türemiştir sayfiye. “Yazlık ev” anlamına gelir. Yaz mevsimi o evde geçirilir.Yalnızca deniz kenarlarında bulunması gere..

Yaşar Kemal'in Topraklarında

Yaşar Kemal’in kaleminden dökülen herkes yaşıyor. Sanır mısınız ki bunlar uydurmadır?Size Yaşar Kemal’in topraklarından sesleniyorum: Çukurova’dan. Onun Çukurovası öyle bir yerdir ki ucu bucağı olmayan bir sonsuzluktur. Bir okyanus gibi bitimsizdir. Fransa’nın eski Cumhur..

Röportaj Edebiyattır

Röportajcının kaçınılmaz bir gerçeği vardır. Röportaj yaptığı kişi ve kişilerle önünde sonunda arkadaş olmak durumundadır.“Röportaj bir edebiyat dalı sayılmak ne, röportaj bal gibi edebiyattır. Onu haberden ayıran nitelik onun edebiyat gücüdür” demiştir Yaşar Kemal, 1975 yılında ..

Hayat sana bu yolculuğu verdi...

Ekmeğin kutsallığını bildiği kadar kitabın kutsallığından habersiz bir toplumun vasatın üzerine çıkabilmesi mümkün müdür?Bir üniversite, kütüphanenin çevresine yapılmış binalardan oluşuyorsa bir yazarı yazar yapan şeyler, çevresine ördüğü kitaplardır. Her yazarın kita..

İnsanlar ve Hayvanlar

Hayvanlara eziyet etmeyi ve onları avlamayı bırakalım. Onları hayvanat bahçelerine doldurup anlayışsız bakışlara peşkeş çekmeyelim.  İnsanın hayvanlarla ilişkisi hiç şüphesiz varolduğu günle başlar.Aklını kullanan insan, yırtıcılardan korunmak için kendine silah yaptı, avlandığı..

Yaşar Kemal'in Kaleminden "Troller"

Geçmişte Yaşar Kemal ve onun gibi aydınlarımıza yapılanlar bugün demokratlara, özgürlükçülere, insan hakları savunucularına, gazetecilere, yazarlara, bilim adamlarına ve tüm muhaliflere yapılıyor.“Ahlak mı? Bir insan bu kadar pis bir şekilde küfrederse o insan ahla..

Okul Defterlerini Saklayan Var mı?

İlkokuldayken matematik defterimiz sarı yapraklıydı. Biz ona “sarı defter” derdik. Öğretmenimiz Sabahat Kırdök matematik dersinde sarı defterden başka defter, yazarken de kurşun ve kırmızı kalemden başka kalem kullanmamızı istemezdi. Kırmızı kalemi sadece başlıklard..

Enis Batur'u Okumak

Enis Batur’u yazmak daima eksik kalacaktır. Bu yüzden onu yazmaya yeltenmekten çok onu okumanın verdiği hazzı yaşamak hem daha konforlu hem daha kolay olacaktır.Deneme türü ile tanışmam ve sevmem Montaigne sayesinde olmuşsa, bir deneme yazarı olmaya çalışmak için bitirmem gereken ..

Zaman, Mekân ve Yolculuk

Tekerlek bizi zamanın ve mekânın ötesine taşır.Büyük şehirlerde zaman hayata içkindir. Karmaşıktır ve çoğu kez önemsenmez. Güneşin doğmasıyla başlar ve kendi kendine akar. İnsanlar akıp giden zamanı bazen kendi içlerinde bazen varlıklarının dışında hissederler. Evlerin dışınd..

Platonov'un Çocukları

Andrey Platonov’un Çukur’u, onun uzak Rusya kolhozlarında ortak bir hayat kurduklarını sanan sıradan insanları anlattığı hüzünlü romanlardan biridir.Despot Stalin’in Rusya'sında, güzel günlerin hayaliyle yaşayan işçiler, birlikte oturacakları dev bir binanın temel çukurunda çalı..

Anlam Dünyasının Kaşifi

Umberto Eco’nun 50 bin kitaptan oluşan bir kütüphanesi vardı. Bilimsel kitapları ayrı bir odaya koyar, edebiyat kitaplarından oluşan 70 metrelik koridorunda yürümeye bayılırdı.Umberto Eco hakkında yazmak ve konuşmak beni heyecanlandırır. Çünkü onun sonsuz merakını örnek alıyor..

Küçük Şeylerin Felsefesi

Evin ve eşyaların hayatın konuşmaya değmez detayları olarak görülmesine ve onların felsefe alanında yer bulamamasına itiraz eder Rigotti.Ev, maskemizi çıkardığımız, toplumsal rollerimizden sıyrıldığınız bir sığınma mekânıdır.Eve geldiğimizde sokakta bizi izleyen yabancı gözle..

Linda McJannet ve "Sultan Konuşuyor": İngiliz Tiyatro Oyunlarında ve Tarih Kit..

Tiyatro, Avrupa ülkelerinden farklı olarak İngiltere’de çok daha eski ve yerleşik bir sanat dalı olmuştur. Shakespeare gibi bir dâhinin tam da o yıllarda İngiltere’de ortaya çıkması ve hâlâ ölümsüz eserleriyle ..

Edebiyatın Yaratıkları

Gulyabani yönetmenliğini Ertem Eğilmez’in yaptığı 1976 yapımı Süt Kardeşler filminde de boy göstermiş bir yaratıktır ve bu nedenle hayli ünlüdür. Ancak filmin sonunda Gulyabani’nin, içindeki insanlar tarafından oynatılan büyük bir kukla olduğunu öğreniriz. Tüm yaratıklar öyle d..

Düzene Meydan Okumak

Aydın olmak düzene meydan okumanın gereği midir değil midir? Ülkesinin içinde bulunduğu kötü durumdan kaygılanmayan ve gördükleri karşısında sessiz kalan bir kişi aydın mıdır değil midir? Uygarlığın başladığı günden beri, daha erdemli, daha vicdanlı, daha özgür bir hayatı savunan..

Orhan Pamuk'un Meslekleri

Orhan Pamuk’un meslekleri bütünüyle Türkiye’yi anlatmaktadır.Orhan Pamuk her romanında olduğu gibi Veba Geceleri’nde de bize bir mesleği anlatıyor. Doktorları, karantina memurlarını ve sağlık çalışanlarını. Pamuk’un bu ve diğer romanlarında sadece bir mesleğin inceliklerini ..

Montaigne'i Yeniden Okumak

Montaigne bilgedir. Talihin şansla değişmeyeceğini bilir ve çalışmanın şans doğuracağının da farkındadır. Montaigne hem filozoftur hem filozoflarla arkadaştır. Ne demiş Seneca: “Kötülük etmeyi istememek başka, bilmemek başkadır.”   Kütüphanemdeki Denemeler’in arkasına Ağust..

Manguel'in İzinden Arjantin ve Türkiye

Manguel, otoriter ülkelerde insanların, biri resmi diğeri kendi görüşleri olmak üzere iki farklı söylemle gezdiklerini, kendi aralarında rahatça ama kısık sesle konuşurken dışarı çıktıklarında resmi bir karaktere bürünüp ezberlenmiş cümleler kurduklarını özellik..

Yaşar Kemal Sözlüğü

Çukurova’nın bir sevinç mestliğinde nennilenmesinden, dağı taşı ateşe kesen güneşin ferinden, kara bulut gibi top top olup uçan sığırcıklardan bellidir ki Yaşar Kemal büyük bir yazardır.Onun cümleleri canlı birer mahluk gibi oynaşır kağıdın üstünde. Akçasaz’ın yağmuruyla ıslanır, ..

Sözcüklerin İktidarı, İktidarın Sözcükleri

"Avrupa’da Latincenin bilim dili olması, matbaanın 16. yüzyılda bulunup çoğalmasıyla giderek zayıflamıştır. Zamanla Latince kilisenin dili olmaktan da çıkar ve İncil tüm dillerde basılarak herkese ulaşır. Kilisenin dil üzerindeki egemenliğinin ortadan kalkma..

İngilizce: Küresel İnsanın Resmi Dili

İngilizler donanmalarından ya da futbollarından çok Shakespeare’e sahip olmakla övünürler. İngilizceye en büyük katkıyı yapan ikinci kişi ise John Milton’dır.Araştırmalar dünyada 6 bin farklı dilin konuşulduğunu ortaya koyuyor. Yine de kesin bir rakam vermek zor ..

Sait Faik’in Öykülerinde Türkiye’nin Sosyal Dönüşümü

Sait Faik hayatı boyunca yazmıştır. Yazmak ve yaşamak onun tek ve asıl işi olmuştur. “Haritada Bir Nokta” öyküsünü, “Yazmasam deli olacaktım,” sözüyle bitirirken kâğıda ve kaleme olan tutkusunu da belirtir.Sait Faik Abasıyanık’ın ilk yazısı Harf De..

Koronavirüs'ten Geriye Ne Kalacak?

Ve her şeyden önemlisi bilimin ve bilim adamlarının bir ülke için ne kadar kıymetli olduğunu gördük.Eskiler her şerden bir hayır doğar derler. Nasıl ki ekonomide birinin zorluğu başkasının talihi olabiliyorsa sosyal hayatta da hastalık, afet veya kriz gibi musibetle..

Forster’ın Köprüsü: Din, Ahlak ve Uygarlık

Forster’ın romanı sömürge yıllarından günümüze ışık tutmayı başarırken, Doğu-Batı çatışmasını bir uygarlık sorunu olarak ele alıyor.  Batı’nın Doğu’dan duyduğu korku önce meraka sonra kendine güvene ve ardından uygarlığın Batı tarafından tanımlanmasına varmı..

İyiliğin Vicdanı, Aklın Gaddarlığı

“İnsan doğuştan kumarbazdır ve hayat, en büyük paradır. Kaybetme riski ne kadar artarsa, heyecan da o kadar artar.” – Jack London, Deniz Kurduİyi romancı aynı zamanda iyi bir felsefecidir. Hayattan edindiği tecrübeyi kendi sözleriyle fikre ve felsefeye dönüştürür ve..

İhtiyar Delikanlılara Öğütler

Fournier yaşlılığa giden yolda gençlerin olgun bir kişiliğe sahip olmasının yollarını gösterirken her ihtiyar gibi yarın neler olacağına kafa yoruyor. Olgun bir insan yaşadığı sürece kendisini ve hayatını gözden geçirir. Öldükten sonra bunu başkaları yapar. Bir insanın ö..

John Steinbeck Casus Muydu?

Steinbeck'in 1947 gezisi sırasında ABD hükümeti için bir tür görev yürütüp yürütmediği bilinmiyor, ancak 2013 yılında akademisyen ve yazar Brian Kennard, Steinbeck’in CIA ile bağlantılı olduğunu ileri süren bir kitap yayımladı.Gazeteciler ve yazarlar hakkında en çok çıkart..

Bülbülü Öldürmek, Adaleti Yaşatmak

“Daha önce de yaptılar, bu gece de yaptılar, yine yapacaklar ve yaptıkları zaman… öyle görünüyor ki yalnızca çocuklar ağlayacak."Amerika Birleşik Devletleri’nde 4 milyondan fazla kişinin katıldığı bir anketle tüm zamanların en sevilen kitabı seçilen Harper Lee’nin B..

İyi İnsan Bulmak Zor

Flannery O’Connor roman ve öykülerinde inancın insan hayatındaki yerini sıkça sorgulamış, bunu yaparken zaman zaman alaycı bir dil kullanmıştır.Amerikalı yazar Flannery O’Connor’ın kahramanları Türkiye’de her köşede karşımıza çıkan insanlara benzer. Hemen hepsi ailesinden olmayan..

Sait Faik'in Geçim Derdi

Sait Faik hem patronların siparişlerini yerine getirmeyi reddeder, hem de yazarın sınırlandırılmasını kabul etmez.Toplumcu yazılardan çok bireyi anlatan öyküler yazdığı için, çalışmadan yaşayabilecek bir mirasa sahip olduğu için, Burgaz Adası’nda annesiyle bir köşkte yaşadığı..