Her edebi tür, içinde kendi klişelerini de taşır; öyle ki bu klişeler bir süre sonra o edebi türü tanımlayan temel özellikler haline gelir. Tür, o klişelerin bir bütünü olarak var olsa da, o türe bağlı olarak yaratılan eserlerde rastlanan tekrarlar, o eserlere güç veren birer öğe değil, başarılı ve farklı olabilmek için önemle kaçınılması gereken noktalar olur. Peki bu klişeler nelerdir? Bir yazar, kurgusunu oluştururken nelerden uzak durmalıdır?
Bu her zaman geçerli ve evrensel soru, geçtiğimiz günlerde Quora’da (Quora, 2009 yılında kurulmuş, Türkiye’de henüz çok fazla kullanıcısı olmayan, içeriği soru sormanıza ve bunların yanıtlarını bulmanıza yardımcı olan bir sosyal platform) yeniden soruldu ve Suchithra Ravi tarafından ayrıntılı bir biçimde yanıtlandı. Klişelerin adım adım listelendiği Ravi’nin yanıtları, aynı zamanda çeşitli türlerin de özeti niteliğinde:
Aşk Kitapları
Tam bir pislik gibi davranan ve kimseyle konuşmayan yakışıklı çocuk bir kıza âşık olur ve sonrasında kız da onun, gelmiş geçmiş en duygusal adam olduğunu keşfeder. Yine buna bağlı olarak kadın kahramanın nefret ettiği ve her dakika didişip durduğu adam onun hayatının aşkı olur. Milyonerler paralarından usanmıştır. Çevrelerindeki insanlardan da. Ayrıca her zaman çok “doğal” ve “dürüst” olduğunu düşündükleri güzel bir kadına âşık olurlar. Zaman zaman da her şeyi bırakıp sakin bir hayat yaşamaya karar verirler (sanki zenginken kendilerine bir ada alıp oraya çekilmeleri mümkün değilmiş gibi!). Aslına bakarsanız, iyi görünümlü ve doğru düzgün her erkek, en yakınındaki sıradan kıza âşık olur (o kız her ne kadar sinir bozucu ve budala olsa ve kırdığı potlarla adamın sosyal görüntüsünü mahvetse de), çünkü kız “dürüsttür” ya da “sahicidir”.Polisiye Kitaplar
Kadın kahramanın en iyi arkadaşı olan ve çok tatlı biri olduğunu düşündüğünüz o iyi adam var ya, o aslında kadını öldürmeye ve dünyayı ele geçirmeye çalışan bir psikopattır. Ama bilin bakalım. Tüm o kötülüğünün gerisinde aslında tek istediği, kadını mutlu etmektir, çünkü ona deliler gibi âşıktır. Öldüren, ortalığı talan eden ve birçok alçakça şey yapan kötü adamın üzücü ve acınası bir geçmişi vardır ve HÂLÂ annesini özlüyordur.Macera Kitapları
Başkahraman, o alandaki uzmanların bile çözemediği bütün sorunları genel geçer mantıkla ya da ilkokul düzeyindeki temel bilgilerle çözebilir. (Çoğu kez senaryoların Hollywood’a satılmasını sağlayan temel fikir bu!) Süper kahramanın bütün güçleri, kolayca çalınabilecek küçük bir nesnededir. Bütün savaşlar ve büyük dövüşler bir kavgayla bitmelidir.Korku/Fantastik
Herhangi bir kâhin tarafından yapılan herhangi bir kehanet kesinlikle doğru çıkar. Eğer başkarakter, cesur davranarak emlakçının hayaletli olduğunu söylediği bir evi satın alırsa taşındıktan iki gün sonra bir yerlerde kan lekeleri bulur.Diğer
Altı-sekiz yaş arasındaki çocuklar, yetişkinlerin çözemediği gizemleri çözebilir. Enid Blyton tarzı macera kitaplarından Harry Potter’ın Hogwarts’taki ilk yıllarına ve Narnia’ya kadar her kitapta böyledir bu. Herhangi bir şeyi tutkuyla seven biri, o şeyde dünyada bir numaradır. Ve bunlar gibi daha birçoğu… Ama en önemlisi, her zaman için dünyada yanlış giden her şeyden sorumlu bir kötü adam vardır.Kaynak: Quora
Desen DeviantArt/shyborg
