Hokusai’nin Büyük Dalgası Niçin Bu Kadar Ünlü Oldu?
12 Eylül 2019 Tarih Sanat

Hokusai’nin Büyük Dalgası Niçin Bu Kadar Ünlü Oldu?


Twitter'da Paylaş
0

1830 yılında Katsushika Hokusai tarafından yapılan Büyük Dalga isimli eser yalnızca tsunamiler değil, kasırga ve denize düşen uçakların da sembolü olarak kullanıldı. Çünkü Hokusai’nin şaheseri birçok kez yeniden yorumlanarak küresel bir simge haline geldi.

Dalgalar tahmin edilemez. Bir anda belirebilir ya da ortadan kaybolabilirler. Hokusai 1790’lardan 1849’a uzanan yıllar boyunca dalganın çeşitli hallerini ustalıkla resmetti. Büyük Dalga eserinde karşılaştığımız doğa ve insan temasını yaptığı birçok resimde işledi.

Eserin tasvir ettiği olay, sert deniziyle meşhur bir bölge olan Bōsō Yarımadası'nın açıklarında geçer. Dalganın muazzamlığı resimde bulunan Fuji Dağı’nın görkemine gölge düşürür. Fuji. Ancak topografik özelliklere sahip olmasına rağmen, Hokusai’nin baskısı yorumlara açık ve hayal gücünden beslenen bir eserdir. Özellikle onu tsunami ile ilişkilendiren herhangi bir tarihi kanıt yoktur. Yine de Büyük Dalga felaketin sembolü olma özelliğini taşıdığından sık sık tsunamilerle bağdaştırılır. Ekonomist'teki bir makale, Hokusai'nin eserinde 1700 yılında meydana gelen tsunamiyi yansıttığını iddia ediyordu. Japon tarihçiler bu yoruma uzun süre karşı çıktılar. 2011'deki Japonya’daki tsunamiden sonra tarihçiler, Hokusai’nin portresindeki dalganın, gelgit dalgası olmadığı konusunda ısrar ettiler. Onlara göre resimdeki dalganın bu denli yükselmiş olmasının nedeni rüzgârdı. 

Büyük Dalga’nın tsunamiyi resmettiği algısı, Japonya dışında gerçekleşen çeviri, yanlış çeviri ve ilişkilendirmeler sonucu oluştu. Hokusai ve eserleri, 19. yüzyıl Fransız avangart akımının etkilendiği Japon sanatçılar arasında başı çekiyordu. Monet ve Van Gogh gibi isimlere ilham verdi. O zamanlar geleneksel sanatı savunanlar, bu tarz yenilikleri tehdit olarak görüyorlardı. Ancak Hokusai yeni akımların doğmasında Fransız sanat camiasını etkilemede önemli rol oynayan sanatçılar arasındaydı. 

Hokusai’nin dalgasının tsunami ile ilişkilendirmesinin nedenlerinden biri de 19. yüzyılda Avrupa ve Amerika’nın Japonya’ya olan ilgisinin 1896'da Japonya'da meydana gelen tsunamiyle aynı zamana rastlaması olabilir. Bu tarz doğal afetler dünya çapında duyurulduğunda çok ilgi görüyordu. Fotoğrafçılar tsunaminin yol açtığı yıkımlara şahit olsalar ve onları fotoğraflasalar da dalganın büyüklüğünü haberleri okuyanlara gösterecek bir fotoğraf çekemiyorlardı. Bu yüzden okurlar tsunamiyi düşünürken Hokusai’nin ünlü eseri akıllara geliyordu. 

Eser felaketleri anlatmak için başka kaynaklarca da kullanılıyordu. 1948’de roman yazarı Pearl Buck alegorik bir çocuk kitabı yazdığında adını Büyük Dalga koydu ve Hokusai’nin baskıları bu kitapta yer aldı. Kitabın yazılma amacı, çocukların İkinci Dünya Savaşı sonrası zorluklarıyla yüzleşmesinde onlara yardımcı olmaktı.

Hokusai’nin dalgaları hâlâ volkanik patlamaların, depremlerin, tsunaminin ve insanların neden olduğu felaketleri ile küresel etkilerinin, dehşet verici gerçeklerini aktaran bir sembol olarak kullanılıyor. Sanatçı David Salle 1996’da Long Island’da düşen Pan Am Flight 800 uçağının yolcuları için yaptığı anıta Hokusai’nin dalgalarını iliştirdi. Belki Hokusai eserini yaratırken bu ihtimali düşünmemişti, ancak Büyük Dalga’nın türlü yoruma açık olma özelliği ve farklı bağlamlarda kullanımı eserin ölümsüzlüğünü şüphesiz artırıyor. 

Çeviren: Aslı İdil Kaynar

(The Iris)


Twitter'da Paylaş
0

YORUMLAR


İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR