Nazilerin Gölgesinde Bir Sanat Kahramanı

Bugün Avrupa’daki yüzlerce müzede sergilenen pek çok eser Rose Valland’ın kararlılığı sayesinde varlığını sürdürüyor.1937’de yapılan Entartete Kunst (Yozlaşmış Sanat Sergisi) Nazilerin modern sanata karşı yürüttüğü kültürel savaşın en çarpıcı örneklerinden bir..

Savaş Sonrası Dünyanın Kurucu Mitleri

Geçmişte Armageddon efsanesi tarihten gelen bir uyarıydı, günümüzdeyse daha ziyade gelecekte bizi bekleyen bir kıyamet gibi görünüyor. Savaş sonrası dönemde dünya düzeni beş mit üzerinden inşa edildi. Bunlardan ilki dünyanın sonunun geldiği efsanesi, öteki üçü  k..

Naziler Niçin Bayeux Duvar Halısının Parçalarından Birini Çaldı?

Ortaçağ’a ait böylesi olağanüstü bir nesneden arta kalan ufacık bir parça bile bulunduğunda heyecan yaratır.Bayeux duvar halısının bir parçası Mart ayında Almanya’da, Schleswig-Holstein eyalet arşivlerinde bulundu. Peki söz konusu parça..

Erken Bir Mars Vizyonu

19. yüzyıl astronomlarından Camille Flammarion, kızıl gezegeni hayal gücünün yardımıyla tasvir etti. Mars’ın keşfi dendiği zaman aklımıza ilk gelen robotik araştırmalar ve günün birinde bu uzak gezegende kurulması olası koloniler oluyor. Hayalle gerçeğin iç içe geçtiği, bir zam..

14. Yüzyılın En Önemli Düşünürlerinden: İbn Haldun

İbn Haldun devletlerin kuruluş ve çöküşünü, nedensel bağlantıları içinde açıklamaya çalışır.İbn Haldun, et-Tarif bi İbn Haldun (1405) başlıklı otobiyografisinde verdiği bilgiye göre, Hadramut’tan İspanya’ya göç edip daha sonra Tunus’a yerleşmiş köklü..

İngiltere ve Çin Tarihinde Afyon Ticareti

Çin’deki afyon bağımlılığı ülkenin hem sosyal yapısını bozuyor hem de ekonomik ilerlemenin yavaşlamasına, hatta duracak noktaya gelmesine sebep oluyordu.18. ve 19. yüzyıllarda Büyük Britanya’nın da içinde olduğu Batılı ülkeler afyonu doğal olarak yetiştiği Hi..

Kısa Kısa Roma İmparatorluğu

Hazırlayan: Fulya KılınçarslanAntik Çağ’ın sonlarına doğru Batı’da, Akdeniz’in neredeyse tamamı Roma İmparatorluğu tarafından kontrol ediliyor ve o bölgede yaşayan topluluklar “Romalılaşma” olarak bilinen etkiyle yeniden biçimleniyordu. II. yüzyıla gelindiğinde bu geniş i..

İngiliz Edebiyatı Tarihine Kısa Bir Bakış

Her ne kadar tarihçiler İngiliz edebiyatı tarihini farklı şekillerde bölümlendirseler de, kronolojik anlamda ortaklık gösteren dönemler aşağıdaki gibidir. İngiliz edebiyatı, temelinde sözlü geleneğin ve Beowulf gibi erken dönem yazılı eserlerin bulunduğu eski..

Antik Yunan ve Roma Filozoflarının Vejetaryenlikle İlgili Düşünceleri

Genellikle Pitagorasçılar gibi dini mezheplerle bağlantılıydı ve et yemek, kimi takıntılarla ilişkilendiriliyordu.Romalı filozof Seneca MS 62 yılı civarında arkadaşı Lucilius’a bir mektup yazdı ve vejetaryenliğin iki argümanından b..

Geri Kalmış Orta Çağ Mitini Çürütmek

20. yüzyıl aynı zamanda Orta Çağ’ın birbiriyle son derece bağlı bir dünya olduğunu ortaya çıkardı.“Karanlık Çağlar” ve “Orta Çağ” ifadeleri, yüzyıllardır eş anlamlı kabul edilen terimler. Roma İmparatorluğu’nun (5. yüzyılın ikinci yarısındaki) çöküşünden (en erken..

Ansiklopediler: Büyük Plinius’un Bilgiyi Sınıflandırabilmek İçin Önerdiği Radi..

Antik Roma’nın bin yılları aşıp günümüze kadar gelebilen başarıları arasında neler yok ki? Su kemerleri, yollar, hukuk teorisi, olağanüstü bir mimari, bilim dili olarak Latincenin ve dolayısıyla Latin alfabesinin ..

Afrodit Güzellikten Daha Fazlasıydı

Afrodit’in aşk ilişkilerinde üstlendiği rol, Homeros’un İlyada’sından bile önceye dayanır.Antik Yunan için Afrodit aşk ve güzellikten çok daha ötesini ifade ediyordu. Her şeyden önce fikir birliğine varmış insanlar arasındaki uzlaşmanın tanrıçasıydı. Antik Yunan to..

İrrasyonel Rasyonalistler Üzerine

Akıl yürütme söz konusu olduğunda sık sık örnek alınan Antik Yunan düşüncesi, aslında o yaratıcı sonuçlara sadece rasyonel düşünceyle değil, rasyonel olanı mistik ve büyülü olanla birleştirerek ulaştı.Harry Nilsson’a göre en yalnız sayı olan bir, Pisagor düşüncesine ..

Eneropa: 2050 Yılında Avrupa

Avrupa’daki ulusal sınırları ilga edip bölgeleri yenilenebilir enerji kaynaklarına göre en baştan belirlemeyi önermek oldukça radikal bir fikir olsa da, Eneropa isimli bu kıtanın farazi de olsa yeni haritası hazır bile. Eneropa konsepti, 2050 yılına kadar ulusal sınırları..

Yuri Gagarin, 63 yıl önce ilk insanlı uzay uçuşunu hangi şartlar altında gerçe..

Rus kozmonot Yuri Gagarin'in uzaya gerçekleştirdiği yolculuğun ardından tam 63 yıl geçti."Burada, teneke bir kutu içinde oturuyorum; dünyanın oldukça yukarısında. Dünya denen gezegen mavi ve yapacak hiçbir şey yo..

Babil Matematiğinin İhtişamı

Babilliler bazı şeyleri farklı yapardı. Sayılara olan yaklaşımları, Yunanların aksine, günümüzdekinden çok daha soyuttu.Yıllar önce Wagner’in Nibelung Yüzüğü’nün temsillerinden biri için Berlin’e gittiğimde, İbrani ve Yahudi Çalışmaları alanında uzmanlığı olan bir meslekt..

Sosyalizm, Bugün ve Yarın

“Sosyalizmin eninde sonunda ütopyacıların evladı olduğunu unutmayalım.”1990’dan sonra, yani otuz üç yıl önce sosyalizmin geçirdiği sarsıntıyı o günleri içerden yaşayanlar kadar hissetmek olanaksız. Hissetmek, diyorum, çünkü reel sosyalist politika anlamında yaşananlar bir y..

Popülizm Ekonominin Yerini Alırken

Her ne kadar elimizdeki popülist anlatının ana hatları son on yıllık süreçte belirginleşse de bu küreselleşme karşıtı hoşnutsuzluk dalgasının başlangıcı 1990’lı yıllara dayanıyor.2024 yılında düzinelerce ülke sandıklara gidecek. Popülist liderlerin savaş sonrası kü..

Pasternak ve Stalin Arasındaki Gizemli Telefon Konuşması

Stalin ile görüştükten kısa bir süre sonra Moskova’nın seçkin bölgelerinden birine taşındı ve devlet tarafından da kendisine bir yazlık tahsis edildi.Boris Pasternak 13 Haziran 1934 tarihinde Moskova’daki evindeyken telefon çaldı. Rusya’nın bu ..

Kavramlar Sokağa İnmez

Her insan yaşanmışlıklardan bir “deneyim alanı”na, diğer yandan, eylemlerini yönlendirdiği bir “beklenti ufku”na sahiptir.Hannah Arendt’in düşüncesinde “kriz” kavramı merkezi bir yer işgal ediyor. Kriz olgusunu anlamak için Arendt’in, olay düşüncesini yeni bir tarihsellik kavra..

Unutulmuş Sosyalist: Esat Adil

Emin Karaca’nın AnısınaEsat Adil 1904 yılında Balıkesir’in Balya ilçesine bağlı Müstecap köyü Müstecapzade ailesinden Müderris Ali Efendi’nin ve Hafız Şehribani Hanım’ın oğlu olarak dünyaya gelmiştir. Ali Efendi Balıkesir’de yetişen ilim adamlarından biri. Yeniköylü Hac..

Vladimir İlyiç Lenin’in Hayatını Etkileyen Kadınlar

Lenin bütün yaşamı süresince kendisine, ama en çok da devrimci davasına sadık kalan kadınlara, bu kadınların oluşturduğu ağa güvendi.Vladimir İlyiç Lenin’in hayatındaki en önemli ilişkiler genellikle kadınlarla olmuştur. Erkeklerle kurduğu yakın ark..

Yeni Bir Evrim Kapımızı Çalarken...

Hayvan Krallığı bazı insanların mutasyona uğrayarak hayvan formlarına dönüştüğü bir ortamda annesi de yaratıklar safına geçmiş bir gençle babasının yaşadığı mücadeleyi anlatıyor. Thomas Cailley imzalı film bu tuhaf yaratıklar üzerinden ‘ötekiler’le birlikte yaşama ..

Sanayi Devrimi, Bira ve İspirtolu İçkiler

İçmek ve tartışmak bir bütündür ve birbirini tamamlar. Grev zamanında buluşma yeri işçi meyhanesidir. Bu bugün bile geçerlidir.Genç Friedrich Engels 1840'larda İngiltere'nin işçi bölgelerinden şunları yazar: "Tahmin edileceği gibi işçiler çok içiyor. Glasgow'..

Antik Çağ’ın 101 hali

101 Soruda Antik Çağ, Antik Çağ’a ait gündelik yaşamdan kesitler sunarak, bunların dönemin bütünündeki yansımalarını kritik sorularla belirlemeyi amaçlıyor.Antik Çağ profesörü Stefan Rebenich’in yazdığı 101 Soruda Antik Çağ, dünya tarihinin bir dönemine damga vurgu yapmakla kalm..

Geç Kapitalizm Çağında Faşizmle Mücadele Etmek

Yirmi birinci yüzyılın antifaşizmi, yalnızca sokaklarımızdaki faşistlere karşı çıkmakla değil, bunun daha da ötesine geçip anti-kapitalist bir proje tasavvur etmek ve bu projeyi inşa etmekle ilgili.Donald Trump 2020 yılındaki Amerikan seçimlerinde yenil..

XVII. Asır Osmanlı Sarayında Garip Vakalar

Kösem SultanKösem Sultan tarihin en ilginç şahsiyetlerinden biridir. Oğlu 1. İbrahim'i önce penceresi dahi olmayan karanlık bir odaya kapattırmış sonra da Cellatbaşı Kara Ali'ye boğdurtmuştur. Mehmet Paşa ile diğer vezirlerin de izlediği bu sahne, Osmanlı ta..

Cadı Mahkemeleri, Nörolojik Hastalık ve Sosyal Politik Faktörler

1692-93 yılları Amerika'nın kuzey doğusundaki Salem kasabasında "cadılık ve büyücülük" gerekçesiyle başta kadınlar ve kız çocukları olmak üzere çok sayıda insanın mahkemelerde yargılandığı ve ölüme mahkûm edildiği yıllar oldu. 9 yaşında..

Cinlerin Efendisi “Mehmet Siyahkalem”

Picasso’nun beğendiği, Goya’nın etkilendiği Siyahkalem, Batı’da da merak uyandırmış. Aslında bu kadar merak edilmesinin bir sebebi de herhangi bir üsluba ait olmayıp, farklı yorumlamalarla minyatürü resim sanatına yaklaştırmasıdır.Topkapı Sarayı’nın Fatih Albümü ..

Dilin Değişimi

“Bugünün dünyasının anlamını kavrayalım derken, dünün dünyasını dile getirmek için yaratılmış bir dil kullanırız. Geçmiş yaşamı gerçek yaradılışımıza daha yakın buluruz, ama bunun tek nedeni geçmiş yaşamın dilimize daha yakın olmasıdır.” – Antoine de Saint-ExupéryBütün canlı diller değ..

1941 Kaçış Operasyonu

İkinci Dünya Savaşı’nın başları. Fransa’nın işgalinden sonra Marsilya’da Amerikalı aydınların da olduğu küçük bir grup, birçok sanatçı ve aydının kaçışını organize ediyor. Kurtarılanlar arasında kimler yok ki: Hannah Arendt, André Breton, Marcel Duchamps, Marc Chagall, Willhelm ..

Osmanlı Ulemasının Batı’yla Savaşı

Doç. Dr. Osman Özkul’un yazdığı, Gelenek ile Yenilik Arasında Ulema Sınıfı, dönemin Osmanlı ulema zümresinin Batı’nın bilim, teknoloji ve kültürü arasındaki problemine odaklanırken, sorunun halen devam etmekte olmasına da bu perspektiften bir yanıt arıyor.1964 yılın..