Türkiye güne birçok kalemde KDV ve çeşitli kalemlerdeki vergi artışlarıyla uyandı. Dövizdeki yükselişe paralel olarak 2021 yılından itibaren yatırım aracına da dönüşen cep telefonlarının IMEI kayıt ücreti yüzde 230 oranda rekor zam görerek 6 bin TL’den 20 bin TL’ye yükseldi. Aralarında kozmetik, kağıt havlu gibi ürünlerin olduğu bazı mal ve hizmetlerdeki KDV oranı da yüzde 8’den yüzde 20’ye çıkarıldı. Ehliyet, noter, vize, trafik harçlarına da yüzde 50 zam geldi. Yapılan zamlar sonrası Twitter’da “ZAM ZAM ZAM” başlığı altında birçok protesto mesajı atıldı.
Seçim sonrası beklendiği şekilde vergi ve çeşitli kalemlerde alınan harç ücretlerine zamlar gelmeye başladı. 2021 Eylül ayında gerçekleşen faiz indirimi sonrası dolar kurunun 8.30’dan 20 Aralık 2021 tarihindeki Kur Korumalı Mevduatın açıklandığı süreye kadar 18.30 TL’yi aşmasıyla başlayan enflasyon rallisinde bugün dolar kuru 26 TL’ye gelirken, birçok ürün ve hizmetin bedeli yüzde 400-600 arasında yükseldi. En büyük yükseliş kalemi ise elektronik eşya kategorisinin en çok satan ürünü cep telefonlarında yaşandı. Süreçte cep telefonlarının fiyatları birçok kez katlandı. Yaşanan bu artış, Türkiye’de konut, arsa, tarla, otomobil, altın, döviz, marka saat ve kripto paranın yanında cep telefonlarının da yatırım aracına dönüşmesini getirdi.
Telefon yatırım aracına dönüştü
2021 yılında faiz indirimi öncesi Ekim ayında fiyatı 18. 800 TL olan Apple’ın en çok satan modeli IPhone 13, 2021 yılının sonunda 27.499 TL’ye satılmaya başlandı. Aynı ürünün bugünkü satış fiyatı ise 52 bin TL. Cep telefonunda yüzde 130 oranında vergi bulunması nedeniyle Türkiye’deki modellerin fiyatları, KDV ve ÖTV almayan ülkelere oranla 2 kat daha yüksek. Bu nedenle son yıllarda başta Dubai ve Gürcistan olmak üzere Türkiye’den gidişin daha kolay olduğu ülkelere giderek yarı fiyatına cep telefonu satın alan sosyal medya ünlülerinin videoları, izlenme rekorları kırdı.
Yaşanan bu durum ve dolar kurunda 28 Mayıs Cumhurbaşkanlığı Seçimi sonrasında yaşanan 19,50’den 26,30 TL’ye kadar yükselişle birlikte başta Apple olmak üzere Samsung, Vivo, Xiaomi, Honor gibi Türkiye’de çok satan cep telefonlarına gelen zamlar, yurt dışından telefon getirilmesini de artırmıştı.
Bugün yayınlanan kararla birlikte telefonun Türkiye’de kullanılmasını sağlayan IMEI kaydı için alınan 6.000 TL tutarındaki harç, yüzde 230 oranında artırılarak 20.000 TL’ye yükseltildi. Bir başka değişte artık Batum yada Dubai’ye giderek IPhone satın alan bir kişi ödeyeceği vergilerle birlikte Türkiye’de perakende satılan telefona eşit hatta daha yüksek bir bedel ödemek zorunda kalacak.
Alınan bedel yıllar içinde onlarca kat yükseldi
Telefon harç ücretleri ise yıllar içinde şöyle değişti
2015 131 TL
2016 138 TL
2017 149 TL
2018 500 TL
2019 1.500 TL
2020 1.838 TL
2021 2.738 TL
2022 6.031 TL
2023 20.000 TL
Sosyal medyada tepki gösteriliyor
Yapılan bu vergi artışı Twitter başta olmak üzere sosyal medyada tepkiyle karşılandı. Sosyal medya kullanıcıları yaptıkları paylaşımlarda
“Telefonunu çıkar göster diyen dayılara ne cevap vereceğiz.”
“Telefon yerine dumanla haberleşeceğiz” ifadeleriyle tepkilerini dile getirdi.
Ünlü fenomen ve yazar Can Yılmaz da tuvalet kâğıtlarına gelen zam sonrası, tuvalet kâğıdı kullanılmadan önce aynı işlevi gören doğal taşları paylaşarak zamlara tepki gösterdi.
Kâğıt havlu, peçete ve şampuan daha pahalı
Öte yandan tek zam haberi telefon harcında yaşanmadı. Birçok ürünün Katma Değer Vergisi de yüzde 8’den yüzde 20’ye çıkarıldı. KDV’si yükseltilen yani zam gelen ürünler arasında kozmetik, sabun, şampuan, kağıt havlu, peçete gibi ürünler bulunuyor.
Bunun yanında çeşitli değerli kağıtlara ve işlemlere de zam geldi. Noter, pasaport, vize ve trafik harçlarına yüzde 50 zam geldi. Tüketici kredilerinde %10 olarak uygulanan Banka Sigorta Muamele Vergisi (BSMV) yüzde 15 oldu. Spor müsabakalarına dayalı bahislerden alınan vergi %5’ten %10’a, at yarışlarından alınan vergi yüzde 7’den yüzde 14’e, diğer şans oyunlarında alınan vergi oranı ise yüzde 10’dan yüzde 20’ye yükseltildi.
