Oggito Logo

Ne Haber

Bilim Teknoloji

Ekonomi

Liste

Söyleşi

Öykü

Video

15 Aralık 2015

Ne Haber

Borges’e Karşı Alef Hırsızlığı mı!

Metin Rudar

Paylaş

44

0


Katchadjian, Borges’in “Alef” öyküsü ile kendisinin öyküye yaptığı eklemelerden oluşan bir edebi deney olarak tasarladığı kitabıyla mahkemelik oldu. Arjantinli yazar Pablo Katchadjian, 2009’da El Aleph engordado (Semirtilmiş Alef) adlı bir kitap yayımladı. Basımı 200 adet yapılan kitabın çoğu yakın çevreye dağıtıldı. Kitap, Jorge Luis Borges’in “Alef” öyküsü (4000 sözcük) ile Pablo Katchadjian’ın öyküye yaptığı eklemelerden (5600 sözcük) oluşan bir edebi deney olarak tasarlanmış. Borges, eserlerinde bu tür deneylerden sıkça bahsettiği için kitap kimilerince “Borges’çi” bir deney olarak görülüyor. Adı en sık verilen örnekse Borges’in, Don Quijote’yi noktası virgülüne “tekrar yazan” Pierre Menard’ın aslıyla aynı olan kitabı hakkındaki “Don Quijote Yazarı Pierre Menard” adlı öyküsü. Borges’in eşi María Kodama, 2011’de eser hırsızlığı suçlamasında bulunarak Katchadjian’a dava açtı. Katchadjian, kitabın daha dava açılmadan tükenip yayından kalktığını, tekrar yayımlayıp ya da elektronik kitabını dağıtıp Borges’in eserinden kazanç sağlamayı amaçlamadığını belirtti. Kitabın Borges’in “Alef”inin kendince genişletilmiş hali olduğunu kitapta açıkça belirttiği ve eseri kendisininmiş gibi göstermeye çalışmadığı için yaptığının eser hırsızlığı kabul edilemeyeceğini savundu. Davanın sonunda suç işlenmediği kararı verildi. Ancak Kodama davayı yüksek mahkemeye götürdükten sonra, Borges’in eserinin nerede başlayıp bittiğini yazarın kendi eklemelerinden yeterince açık şekilde ayırmaması nedeniyle dava tekrar açıldı. Bu sefer Katchadjian aleyhine karar verilerek yazarın mal varlığı donduruldu. Yazar suçlu bulunursa bir ila altı yıl arası hapis cezası alabilir. Olay Arjantin’de tepkiyle karşılandı. PEN Uluslararası Yazarlar Birliği, yazarın hapis cezası istemiyle yargılanmasına karşı kampanya başlattı. Davanın düşürülmesini talep eden açık mektup şimdiye kadar 3000’den fazla kişi tarafından imzalandı. Katchadjian dinleyenlere, “Borges olsa ne düşünürdü,” diye soruyor. Fernando Sdrigotti, Guardian gazetesinde şöyle yazdı: “Borges külliyatıyla haşır neşir olanlar, ‘Pierre Menard’da yazarın bazı entelektüel ilgilerinin geri dönüşünü gözlemleyebilir: üstkurmaca edebiyat, kopyalanabilirlikle klasikler üzerine bir saplantı ve sahtekârlık (Borges ne de olsa sahte alıntılar ve sahte atıflarıyla da ünlüdür). Dolayısıyla Katchadjian davasında, esas meselenin edebiyatın korunması değil, mali kazanç olduğu ve davacının öne sürdüğü gibi Borges’in külliyatını korumayla ilgili olmadığı sonucuna varmak doğru görünüyor.” Kodama ise davayı sonuna kadar götürmeye kararlı: “Çocuğunuza başkalarının istediğini yapmasına nasıl izin vermiyorsanız ben de bunun yapılmasına izin veremem.”
YORUMLAR

Henüz hiç yorum yapılmamış. İlk yorum yapan sen ol!

Öne Çıkanlar

Sait Faik'in Menekşeli Vadisi, Ömer Lü..Seyfi Gençer
Öne Çıkanlar

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Gürkan Yavaş

13 Temmuz 2025

Bugünün Akıllılarına Dünden Bir Öykü: ..

Türkiye yakın tarihinin bu kritik yılları, salt romanın kurgusundaki temel çelişki ve çatışma için değil, kimi örtük mesajların algılanıp yorumlanması için de işlevsel bir zaman dilimine işaret eder. Ahmet Büke’nin “yetişkinler için yazdığı ilk ..

Devamı..

Çeşme’de Gün Batımı İzlenecek 6 Manzar..

Oggito

"İnsanları yalnızca bilinmeyen korkutur.
Ama insan bilinmeyenle yüz yüze geldi mi, o korku bilinene dönüşür."

Antoine de Saint-Exupéry

BİZİ SOSYAL MEDYADA TAKİP EDİN

Oggito © 2024