Hangi Felsefi Arketip Sizi Daha İyi Tanımlıyor?

Felsefe merakın ve mantığın, keşfin ve iç gözlemin, diyalektik ve derin düşüncenin, eleştiri ve savununun bir araya geldiği bir uygulama.Kimi mitolojik arketiplerin farklı felsefi tarzları yansıttığı fikrindeyim: sürekli sorular soran Sfenks, sistem inş..

Çağdaş Felsefede Korku

Korku eserlerini tanımlarken Carroll aktardığı duyguya, Sauchelli hem duygulara hem de ruh haline odaklanmamızı önerir, Freeland ise dehşet kavramı üstünde durur.Korku eserlerine ortak bir tanım getirmek mümkün mü? Çağdaş filozoflar bu soruya genellikle iki farklı şekilde yakla..

Endoktrinasyon Felsefesi Üzerne

Bazı insanlar her zaman savaş halinde yaşar.  Friedrich Nietzsche, İyi ve Kötünün Ötesinde adlı kitabının giriş kısmında filozofların “hakikate” karşı genellikle patolojik bir takıntı geliştirdiklerini belirtir. Evrendeki en muazzam şey hakikatken Sokrates’e göre dünya..

Anlam Yoksunluğumuzu Çalıştığımız İşlerle Telafi Edemeyiz

Glutensiz, şekersiz, alkolsüz… Felsefeci Mazarine Pingeot’nun son denemesi Une philosophie du manque’da da belirttiği gibi günümüzde “bir şeylerin yokluğu ya da eksikliği” gerçek bir katma değer haline geldi. Pingeot ile yaptığımız söyleşide e..

Rousseau’nun Yöntemindeki Delilik

18. yüzyıl düşünürlerinden Thomas Day, Jean-Jacques Rousseau’nun eğitim yöntemlerinin fanatiğiydi ve her birini test edeyim derken tamamını çürütmüş oldu. Derby’li Joseph Wright’ın İngiltere Tate Müzesi’nde sergilenen çarpıcı portrelerinden birinde kibar giyimli bir ..

Kierkegaard’ın Sevgi Anlayışı

Danimarkalı düşünür Søren Kierkegaard, bütün umutsuzlukların sevginin yardımıyla umuda dönüşebileceğine inanırdı ve bu inanç, karamsarlığın hâkim olduğu bir çağımız için oldukça anlamlı bir mesaj.Franz Kafka, kendisi gibi yazar olan yakın arkadaşı Max Brod’la sohbet eder..

Aristoteles’in İdeal Demokrasisinde İyi Bir Vatandaş İyi Bir Arkadaştı

“Sivil Arkadaşlığın” Erdemleri ÜzerineHepimiz ailelerimizin ve yakın arkadaşlarımızın ötesinde, farklı toplulukların üyesiyiz. Mutluluğumuzsa kısmen kendi ülkemizdeki diğer vatandaşlarla ve kısmen de dünya genelindeki öteki ulusla..

Sınıftaki Wittgenstein

Filozof –herhangi bir kavramı, kendimizi, birbirimizi– öğrenmenin bütün bir yaşamın sorumluluğunu üstlenmek olduğunu anlamıştı.  Ludwig Wittgenstein’ın Felsefi Soruşturmalar’ını ilk kez onu anlamlandırmaya çabalayan bir öğrenciyken okudum. Yayımlanışının üzerinden yetmiş yıl ge..

Sanayi Devrimi, Bira ve İspirtolu İçkiler

İçmek ve tartışmak bir bütündür ve birbirini tamamlar. Grev zamanında buluşma yeri işçi meyhanesidir. Bu bugün bile geçerlidir.Genç Friedrich Engels 1840'larda İngiltere'nin işçi bölgelerinden şunları yazar: "Tahmin edileceği gibi işçiler çok içiyor. Glasgow'..

Descartes’ın Düalizmi Akıl Sağlığımızı Nasıl Mahvetti?

Nasıl ki ruh ve doğa arasındaki benzeşme ve birlikte geçmişte materyal ilerlemeye ket vurdu, şimdi de materyal ilerleme ruh adını verdiğimiz her şeyi yozlaştırıyor.Rönesans döneminin sonlarına doğru ortaya çıkan epistemolojik ve metafizik değişim..

Descartes’ın Robot Kızı ve Zombi Problemi

Bu problemi şöyle özetleyebiliriz: robotlar, sahip oldukları insani niteliklerle insanları yeterince insan olduklarına inandırırlarsa ne olur?Aydınlanma felsefesinin ilk prensibi olarak kabul edilen “cogito ergo sum” (düşünüyorum, öyleyse varım) sözlerinin sa..

Anlaşmayan Estetik

Uyumsuzluğun kendisine özgü bir kuralı ve düzensizliği vardır. Sanat belki de bütün bilinen değerleri reddetmek için var olan, ama yeni değerler üretmeyi amaçlayan bir yapıyı özler. İnkar bilinci korkusuzdur, hiçbir maddeyi önemsemez, tükenişle var oluş arasındaki ince ve korunaksı..

Kurt Vonnegut ve Otomasyon Krizi

67 yıl önce Otomatik Piyano, ileri teknolojinin işlerimizi elimizden alacağı konusunda bizi uyarmıştı.1952’de New York Times, Kurt Vonnegut’un ilk romanı Otomatik Piyano hakkında bir eleştiri yazısı yayımladı. Yakın geleceğin ABD’sinde geçen romanda birçok işçi, otoma..

Budizm’in Beş Öğretisi

Buda’nın etik öğretileri, uyanışı, şefkati ve bilgeliği teşvik edip farkındalık içeren bir hayat için temel sağlıyor. Budizm'de öğretilere sırf uymanın hatırına bağlanmak yanlış olmakla birlikte, herkesin kendi yolunu bulması destekleniyor.Buda’nın öğretileri dünyada ahlaklı ya..

Heretik Bir Nietzsche Portresi: Ecce Monstrum

Güney Çeğin ve Hasan Kara’nın birlikte kaleme aldığı Ecce Monstrum Nika Yayınevi tarafından yayımlandı. Çeğin&Kara, Nietzsche’nin düşünce patikalarında yürüyüş denemeleri yaparken birçok düşünürle kesişen uğrak alanlarına iskandil atıyorlar. Poetik bir di..

Martin Heidegger: "Düşünmenin kaderi..."

Martin Heidegger 26 Eylül 1889’da Baden, Messkirch’te doğdu, hayatı boyunca güney Alman kökenini inkâr etmedi. Kara Orman’daki köy evinde, kendisine düşünce dünyasında nam kazandıracak o meşhur kitabı yazdı; yalın bir başlığı vardı bu kitabın: Varlık ve Zaman ..

Nedensellik Felsefesinde Tıkanmışlara Çözümler

Yüzyılın hastalığı anlatamama mı?Yoksa Anlaşılamama mı?Anlatmak mı?Anlaşılmak mı?Suçlu anlatan mı dinleyen mi?Aşk ışığında nedensellik felsefesince çözümlemeler: Nasıl da kaptırmıştım kendimi. Hâlbuki ben burnu biraz havada olan biri idim kendimce. Ama k..

Arcangela Tarabotti ve Babaların Zorbalığı

Babaların Zorbalığı kadınları güçsüzleştiren ve onlara kendi yaşam yollarını seçme fırsatını vermeyen zorba babalara karşı girişilen bir mücadele.Felsefe tarihinde göz ardı edilmiş kadın figürlerden Arcangela Tarabotti (1604-1652) on altı yaşında babası tara..

210 Yaşında Bir Filozof: Søren Aabye Kierkegaard

“Felsefenin dediği doğru. Yaşam geriye doğru anlaşılır.  Ne var ki burada bu tümceyi unutuyoruz: İleri doğru yaşanmalı!” “Adı Yitik Düşün İnsanları”na…“Varoluşçuluk” deyince usunuza gelen ilk ad Sartre’sa, yanıldınız demektir. Belki Nietzsche, Husserl,..

Can Sıkıntısı, Schopenhauer ve Entelektüel Hazlar

Tüm zamanını yemek, barınmak, daha doğrusu hayatta kalmak için harcayan insanoğlu, bu amacını daha az çalışarak karşılamaya başladığından bu yana can sıkıntısı çekmektedir.Can sıkıntısının Türkçe sözlükteki anlamı; yapılacak bir iş olmamaktan ve hiçbi..

[Kurmaca Felsefe] - Arrival - Gideceğim Yere Çoktan Vardım

Kurmaca Felsefe'nin bu bölümünde Arrival filmi ve kullandığımız dilin hakikati belirlemesi temasını ele alıyoruz. Maya, Umut ve Hüseyin, Sapir-Whorf hipotezinden kara deliklere, zamanın metafiziğinden Nietzsche'ye kadar farklı meselelere gir..

[Kurmaca Felsefe] - Severance: Bir ben var şirketten içeri

Kurmaca Felsefe'nin bu bölümünde Maya, Umut ve Hüseyin son zamanlarda çok konuşulan Severance dizisi hakkında konuşuyorular. İçerdekiler ve dışardakiler farklı kişiler mi? Dışardaki ben'in içerdeki ben'e karşı sorumluluğu bugünkü ben'in gelec..

[Kurmaca Felsefe] - Seçerseniz her şey başka olacak seçmezseniz de bambaşka

Kurmaca Felsefe'nin bu bölümünde Seçil, Umut ve Maya yaptığımız seçimler ve bunların hayatımızın akışına olan etkileri üzerine konuşuyorlar. Run Lola Run ve Mr. Nobody filmleri üzerinden konuyu örneklendirip genişletiyorlar.P..

[Kurmaca Felsefe] - Klonlama, 1. Kısım - Organ Hasadı: Kimin Organı, Kimin Kar..

Kurmaca Felsefe'nin bu bölümünde Hüseyin, Maya ve Özgür Klonlama konusunu ele alıyorlar. Konuşmacılar The Island ve Never Let Me Go filmleri üzerinden klonlamayı etik açıdan enine boyuna tartışıyorlar. Bir yandan da or..

[Kurmaca Felsefe] - Gaslight, Hegel ve Tahakküm

Kurmaca Felsefe'nin bu bölümünde Maya, Seçil ve Umut Gaslight filmi üzerinden yine aynı adı taşıyan gaslight-ing kavramını tartışıyorlar. Konuşmacılar, kavramı Hegel'in köle-efendi diyalektiğine bağlayarak felsefi temellerini inceliyorlar.Pratik Felsefe..

[Kurmaca Felsefe] - İhsan Oktay Anar ve TİAMAT - Akıl dışı akla dahil | video

Kurmaca Felsefe'nin bu bölümünde Maya ve Umut, Seçil'in soruları üzerinden İhsan Oktay Anar'ın son romanı Tiamat'ı konuşuyorlar. Konu, kendi akıcılığı içinde akıl ve akıl dışı kavramlarından başlayıp farklı kavramlara ve ko..

Canavarlar ve Filozoflar

Canavarlaşan her filozof, felsefesini kendinden önce gelen ve yerleşikleşen teorilerin sınırlarını yıkarak kurar. Berkeley Locke’u, Kant Hume’u, Nietzsche Schopenhauer’u yutarken ortaya daha önce eşi benzeri görülmemiş başta dehşet verici gözüken fikirler ortaya attılar.En ün..

[Kurmaca Felsefe] - Azınlık Raporu ve Önleyici Adalet | video

Kurmaca Felsefe'nin bu bölümünde Maya, Seçil, Umut ve Hüseyin Azınlık Raporu filmini konuşuyorlar. Konu, başta önleyici adalet meselesi olmak üzere adalet teorilerine uzanıyor. Konuşmacılar, bazı suçların önlenmesi için kahine ihtiyaç olma..

Neden Felsefe? | video

Richard Rorty, Hilary Putnam, John Stuhr, Michael Hodges, John E. Smith ve Dwayne Tunstall gibi Amerikalı filozoflara "Neden felsefe?" diye soru yöneltiliyor ve onlar da olabildiğince basit ve kısa bir şekilde buna cevap veriyorlar.Çeviri: Ümid GurbanovBlog: https://suigeneris...

[Kurmaca Felsefe] - Bu bir ölümsüzlük tavsiyesi değildir! | video

Kurmaca Felsefe'nin bu bölümünde Hüseyin, Umut ve Maya ölümsüzlük üzerine konuşuyorlar. Konu, Borges'in "Ölümsüz" öyküsüyle açılıyor ve kaçınılmaz olarak yine "uploading" konusuna bağlanıyor. Ekip üyeleri ölümsüzlük üzerinden hayallere..

[Kurmaca Felsefe] - Malkovich Malkovich Malkovich | video

Kurmaca Felsefe'nin bu bölümünde Maya, Umut ve Hüseyin Spike Jonze'un John Malkovich Olmak filmini konuşuyorlar. Konu, zihin felsefesi üzerinden derinleştiriliyor. Ta ki konuşmacılar kişinin kendi zihnine girmesinden bahsedene kadar. Sonrası M..

[Kurmaca Felsefe] - Hep söyleriz, özel değilsiniz | video

Yapay zeka insanlığı yok etmeye mi geliyor? İşletim sistemimle aşk yaşayabilir miyim? Robotlar anneannelerimize bizden daha iyi mi bakacaklar? Biz insanlar özel miyiz? Kurmaca Felsefe'nin bu bölümünde Hüseyin, Maya ve Umut yapay zeka felsefesi..