Otomobil sektörü enflasyonda en çok kâr edenlerin başında geldi. Vatandaşlar otomobil şirketlerinden 0 otomobil bulmakta zorlanırken, bayiler ellerindeki maddi ve ilişkiler gücü ile 0 otomobilleri filolar halinde almaya başladı. İddialar da bu noktada arttı. Buna göre, otomobiller evden çalışmaya nedeniyle boşalan ofis katlarını kiralayan galericiler tarafından plazaların otoparklarına stoklandı. Piyasadan çekilen liste fiyatı 1 milyon TL olan 0 otomobil için organize olan galericiler, tekel konumundaki internet satış sitesinden %25 kâr koyarak 1 milyon 250 bin TL'ye satışa çıkardıkları otomobili kısa sürede satıyor. Binmek için değil kendi de enflasyon nedeniyle kâr etmek isteyen al satçılar tarafından alınan bu otomobil %10 daha zam görerek 1 milyon 375 bin TL'ye çıkıyor. Otomobil stoklandığı için fiyat yükseliyor, tüketci de liste fiyatından 375 bin TL fazla vererek bu otomobili satın alıyor. Sosyal medyadaki iddialara göre seçime kadar hedef, otomobillerde fiyatları yüzde 50 oranında yukarı çekmek.
Bağımsız ekonomistler tarafından yıllık yüzde 200 olarak hesaplanan Türkiye enflasyonu tüm ekonomik dengeleri alt üst etti. Ülkede mal ve hizmetlerin endekslendiği dolar kuru 3 aydır 18.50-18.70 TL seviyesinde seyrederken başta otomobil olmak üzere, konut, arsa, beyaz eşya fiyatları hızla artıyor. Satışta tekelleşen bir internet sitesi ile fiyatları istedikleri gibi ayarlayan stokçular, vatandaşın çok büyük ekonomik mağduriyet yaşamasına neden oluyor. Türkiye’de enflasyon kontrolden çıktı. TÜİK’e göre enflasyon oranı yıllık yüzde 62.35 oranında olsa da, piyasanın enflasyonu çok daha başka. Konut, otomobil ve beyaz eşya satışında tekelleşen bir internet alışveriş sitesine üye olan tüccarlar ve bireysel satıcılar, denetim gerçekleşmediği için her geçen saat fiyatları artırıyor. En büyük fiyat oyunu ise konut ve otomobilde yaşanıyor. Konut fiyatları son kred ile birlikte yüzde 25 dolayında arttı ve astronomik rakamlar daha da ulaşılmaz hale geldi. Öte yandan otomobil piyasasında ise tekelleşen bir internet satış sitesine üye olan galericiler ve al satçı tüccarlar nedeniyle büyük fiyat hareketleri yaşanıyor.
Aynı gün iki zam birden görüyor
Covid19 nedeniyle üretiminde ciddi sorunlar yaşanan otomotiv sektörü kendini toparlamaya çalışırken, Türkiye’ye gönderilen 0 otomobiller henüz gemideyken satılıyor. Otomobil galerileri tarafından filo halinde satın alınan otomobiller, liste fiyatının yüzde 25-30 üzerinde bu konuda tekel hale gelen internet sitesinde satışa konuluyor. Aynı gün satışı yapılan otomobil, birkaç saat sonra satın alınan kişi tarafından da üzerine yüzde 10 fiyat farkı konularak aynı internet alışveriş sitesi üzerinden yeniden satışa sunuluyor. Basit bir hesapla enflasyon soygunu şöyle gerçekleşiyor: Oto galericiler kâr payı verdikleri otomobil bayileri aracılığıyla piyasada en çabuk satılan otomobilleri topluca satın alıyor. Liste fiyatı 1 milyon TL olan otomobil, bu konuda tekel olan internet satış sayfasında 1 milyon 250 bin TL’ye satışa konuluyor. Aynı anda tüm bayiler fiyatlarını bu ilana göre ayarlıyor. İnternet sitesinde tüm fiyatların yükseldiğini gören alıcı, 1 milyon 250 bin TL vererek otomobili satın alıyor. Kullanmak için değil, kâr elde etmek isteyen alıcı otomobili aynı saat içinde aynı internet sitesinden 1 milyon 375 bin TL’ye satışa koyuyor. Bayilerin elindeki 1 milyon 250 bin TL’lik otomobiller kısa sürede tükenirken, otomobili alım satım yapmak için alan kişilerin elindeki 1 milyon 350 bin TL’lik ilanların sayısı artıyor ve otomobil bu fiyattan el değiştiriyor. Tüm bu alışveriş ise ortalama 3-4 gün içinde gerçekleşiyor.
Türkiye’de galericilerin ellerindeki otomobilleri piyasadan çekerek fiyat artırdıkları ve otomobil stoklayacak otopark bulmakta güçlük çektikleri de otomobil piyasasında konuşulanlar arasında. Son olarak İstanbul Çamlıca Camii’nin otoparkında çok uzun süredir stoklanmış halde bulunan 0 otomobil filosu tespit edilmiş, olayın sosyal medyaya yansımasının ardından ise otomobiller o gün otoparktan çekilmişti. Bugün başta İstanbul olmak üzere Türkiye’de bulunan tüm AVM’lerin, plazaların otoparklarının galericiler tarafından kiralandığı ve otomobillerin burada saklandığı öne sürülüyor. İddialara göre galericiler özellikle plazalarda ofis kiralayıp, evden ve hibrit çalışmanın yoğunlaşması nedeniyle araç trafiğinin azaldığı bu alanların otoparklarında fiyat yükseltmek için sakladıkları otomobilleri bulunduruyor.
Sosyal medyanın gündemi otomobil
Konu sosyal medyanın da gündeminde. Özellikle Ekşi Sözlük'te açılan İkinci El Otomobil Piyasası başlığında alıcı-satıcı birçok yorum yapıyor. Burada otomobil fiyatlarının yüzde 50 artırılacağına dönük yorum yapan ve bilgi veren kullanıcıların yanında, alacağı otomobilin 1 yıl içinde yüzde 300'e yakın fiyat artışı karşısında şaşkınlığını gizleyemeyen kullanıcılar da bulunuyor. Bire bir yaşanan hikayeler, otomobil piyasasındaki karışıklığı ve düzensizliği daha fazla gözler önüne seriyor.
