Daha birkaç yıl önce iyice araştırarak, karşılaştırmalar yaparak ve epeyce de para ödeyerek satın aldığınız bilgisayarınızın yavaşladığını mı görüyorsunuz? Açılması dakikalar sürüyor, herhangi bir program çalıştırmak istediğinizde “cevap vermiyor” uyarıları görüyorsunuz, kapatması bile bir eziyet mi oluyor? Şaşılacak durum değil. Çünkü zamanla çoğu bilgisayarın başına gelen bu.
Çözüm olarak ilk akla gelen yeni bir bilgisayar almak olabiliyor. Ama tüketimin bu kadar körüklendiği bir dünyada iki yılda bir bilgisayar değiştirmek zorunda değilsiniz. Eski bilgisayarınız da birkaç değişiklik ve görece çok ufak bir masrafla eskisine yakın performansa kavuşabilir, sizi uzunca bir süre yüklü paralar harcamaktan kurtarabilir. Aşağıda sıraladığımız yöntemleri denemenizi öneririz. Kendinizi bunları yapacak kadar bilgili görmüyorsanız, çevrenizde size yardımcı olabilecek birileri de mutlaka vardır.
1. Bilgisayarınızı güncel tutun
Hangi işletim sistemi olursa olsun, sık sık sistemdeki sorunları gidermek ve performans artışı sağlamak için güncellemeler yayınlanır. Bilgisayarlar genelde bunları otomatik olarak almaya programlanmış olsa da, bir nedenle eksik kalabilir. Bunları kontrol ederek tamamlamayı ihmal etmeyin. Aynı zamanda gereksiz dosya ve kayıtları CCleaner gibi ücretsiz bir program yardımıyla temizlemeniz de faydalı olacaktır.
2. Hard diskinizi verimli kullanın
Bazen satın aldığınız bilgisayarın hard diski bölümlenmiş olarak gelse de genelde tek parça olduğunu görürsünüz. Programlarınızı işlemesini sağlayan sistem dosyalarını ve kişisel dosyalarınızı (resim, müzik, video gibi) aynı disk bölümünde tutmak zamanla daha yavaş çalışan bir bilgisayarla sonuçlanacaktır. Cihazınızın işletim sisteminde bulunan disk yönetim araçlarını kullanarak diskinizi ikiye bölmeniz ve kişisel dosyalarınızı ayrı bir bölümde tutmanız bu sorunu ortadan kaldırmaya yeterli olacaktır. Ayrıca bir arıza durumunda başka bir bölümde yer alan kişisel dosyalarınızı kurtarmak her zaman daha kolaydır.
3. Bellek miktarını kontrol edin
Bilgisayarların çalışması iki tür bellekle mümkün. Hard diskte yer alan ve kalıcı olarak depolamaya yarayan belleğin yanı sıra RAM adı verilen ve gerçekleşen tüm işlemlerin anlık olarak yer aldığı kısa vadeli bir başka bellek de vardır. Eğer bu belleğin miktarı yetersizse, bilgisayarınız birçok işlemi aynı anda yapmaya çalışırken zorlanacak, çok daha yavaş olan hard diske başvurmak zorunda kalacaktır. Bunu kontrol etmek için çeşitli görev yöneticilerini kullanabilirsiniz. Eğer görev yöneticisi tamamen dolu bir RAM gösteriyorsa, bir sıkıntı var demektir. Genel ilke olarak, günlük işler için kullanılan bir bilgisayarda 4 GB RAM gayet yeterli bir miktar olarak görülebilir. Eğer bilgisayarınızda daha az RAM varsa, ister masaüstü ister taşınabilir bilgisayar olsun, ufak bir yatırımla yeni bellek kartları alarak bilgisayarınız ekleyebilirsiniz. YouTube üzerinde yapılacak basit bir aramayla her model bilgisayara RAM ekleme yöntemlerini gösteren videolar bulabilirsiniz.
4. Hard diskinizi SSD ile değiştirin
Çok uzun yıllar boyunca bilgisayarlardaki hard diskler sistemdeki tek mekanik parça olarak yerlerini korudular. Alternatif sistemlerin aşırı pahalı olması günlük kullanıcıların bu diskleri almaları önünde ciddi bir engel oluşturdu. Ama birkaç yıldır “katı hal diski” olarak adlandırılan SSD’ler son derece ucuz hale geldi. Mekanik aksamı olmayan, USB bellekler gibi çalışan bu diskler normal disklerden kat be kat hızlı çalışıyorlar. Dolayısıyla bilgisayarın ve programların açılma hızı saniyelerle ölçülüyor. İşletim sisteminizi ve programlarınızı böyle bir diskte barındırmak ve dosyalarınızı boşa çıkan geleneksel diskinizde tutmak önemli performans artışları yaratacaktır. Nasıl yapılacağını, hangi marka diski almak gerektiğini de internette yapacağınız araştırmayla kolayca bulabilirsiniz. Disk değiştirmek göz korkutucu gelse de, tüm aşamaları gösteren videoları izleyerek ve bir iki tornavida yardımıyla on saniyede açılan bir bilgisayara kavuşabilirsiniz.
