Paul Goodman
Teknoloji, çiftçilik, madencilik, imalat ve ulaşım alanlarında, 18. yüzyılın ortasından 19. yüzyılın ortasına kadar gerçekleşen büyük değişikliklere Sanayi Devrimi adı verildi.
Bu değişiklikler, insanların sosyal ve kültürel hayatında ve ekonomik koşullarında büyük etkiye sebep olmuştur.
Umarım, Sanayi Devrimi hakkında yazdığım 12 bilgiyi ilginç bulur ve okumaktan zevk alırsınız.
1 Sanayi Devrimi İngiltere’de başlayıp, daha sonra Batı Avrupa’ya, Kuzey Amerika’ya ve dünyanın öbür noktalarına ulaştı.
2 Sanayi Devrimi’nin en önemli özelliği, önceden insanlar tarafından (ya da at gibi hayvanlar tarafından) gerçekleştirilen çoğu işi yapabilecek olan makinelerin üretilmesiydi.
3 Sanayi Devrimi’nden önce topluluklar, genellikle köy hayatı yaşar ve çoğu ihtiyaçlarını evlerinde üretirlerdi. Sanayileşme, birçok insanın şehre taşınmasına ve malların ihtiyaç üzerine kurulu fabrikalarda, büyük sayılarda üretilmesine sebep oldu.
4 Sanayi Devrimi, çoğu insana daha iyi ekonomik şartlar sunsa da, fakir ve işçi sınıf kötü işlerde çalışmaya ve korkunç koşullar altında yaşamaya mahkum kaldı. Memnuniyetsizlik ve fakirlik bazen toplumun isyanına, protestosuna ve ayaklanmasına sebep oldu.
8 Sanayi Devrimi’nden önce, her jenerasyon bir öncekiyle ortalama aynı miktarda ürün üretiyordu ve ekonomik alanda çok büyüme gerçekleşmezdi. Sanayileşmeden sonra, üretim oldukça arttı ve her yıl artmaya devam etti.
9 Sanayi Devrimi, “kapitalizm” olarak bilinen yeni bir ekonomik sistem yarattı.
10 Sanayileşmenin etkileri olumlu olsa da, makinelerin kirlilikleri ve atıkları gibi birçok kötü yönü de vardı. İşler daha sistematik bir hale getirildi; pek çok insan fabrikalarda uzun saatler boyunca tekrarlamalı, bazen de tehlikeli veya sağlıksız işlerde çalışmak zorunda kaldı.
11 Sanayi Devrimi’nde değişen en önemli şeylerden biri, tekstil üretimiydi. Sanayileşmeden önce insanlar kıyafetlerini genellikle kendi evlerinde yapardı. Tüccarlar, kıyafet yapan insanlara hammadde ve gerekli araç gereçleri verip, bitmiş ürünü onlar için satardı. Sanayileşme sayesinde makineler neredeyse tüm işi devraldı ve insanlar kıyafet yapımında giderek daha az çalışmaya başladı. Buna ek olarak, hala kıyafet yapımında çalışan insanlar da her gün bir fabrikaya gitmek zorunda kaldı. Burada, zamanlarının ve uğraşlarının verim oranı yakından inceleniyordu. Sonuç olarak, üretim artsa da bu herkesin hayat kalitesinin arttığı anlamına gelmiyordu.
12 Sanayi Devrimi’nin en önemli icatlarından biri, buhar makinesiydi. Çalışan ilk buhar makinesi, madenlerdeki suyu dışarı pompalaması için 1712’de İngiliz mucit Thomas Newcomen tarafından üretilmişti. Buhar makinesinin tasarımı daha sonra İskoç James Watt tarafından geliştirilmişti. Fabrikalardaki ve madenlerdeki makineleri çalıştırmaya ek olarak, buhar makineleri aynı zamanda ulaşımı oldukça kolaylaştıran gemilerde ve lokomotiflerde kullanılıyordu.
“Luddite”ler
Sanayi devriminde pek çok zanaatkârın geçim kaynağına makineler tarafından el kondu. Luddite’ler, 1811 ve 1817 arasında, sabotaj ve benzeri direnişler yoluyla el emeğinin yerine geçen makineleri protesto eden bir grup İngiliz dokumacısıydı. Nottinghamshire ve Kuzey İngiltere’de başlayan protestolar zaman zaman şiddetlenip, protestocuların İngiliz ordusuyla karşı karşıya kalmasına sebep oldu. 5 Afrika ve Asya’da hâlâ sanayileşmemiş olan ülkeler var. Bu ülkelere “üçüncü dünya ülkesi” veya “gelişmekte olan ülkeler” de deniyor. 6 Sanayi Devrimi’nin İngiltere’de başlamasının üç büyük sebebi var. İlk olarak, İngiltere’de büyük oranda kömür ve demir cevheri vardı ve bu maddeler sanayileşme için gereken makinelerin yapımında ve harekete geçirilmesinde kullanılıyordu. İkinci olarak, İngiltere politikası istikrarlı bir haldeydi. Son olarak, İngiltere zamanın en önemli sömürgeci güçlerinden biriydi. Hem üretim için gereken hammaddelerin çoğu kolonilerden elde ediliyordu, hem de imal edilen ürünlerin satılması için gerekilen pazar yerleri bu koloni ülkelerinde kuruluyordu. 7 Sanayi Devrimi, insanlık tarihinde bitkilerin ve hayvanların evcilleştirilmesinden beri olan en önemli şeydi.
8 Sanayi Devrimi’nden önce, her jenerasyon bir öncekiyle ortalama aynı miktarda ürün üretiyordu ve ekonomik alanda çok büyüme gerçekleşmezdi. Sanayileşmeden sonra, üretim oldukça arttı ve her yıl artmaya devam etti.
9 Sanayi Devrimi, “kapitalizm” olarak bilinen yeni bir ekonomik sistem yarattı.
10 Sanayileşmenin etkileri olumlu olsa da, makinelerin kirlilikleri ve atıkları gibi birçok kötü yönü de vardı. İşler daha sistematik bir hale getirildi; pek çok insan fabrikalarda uzun saatler boyunca tekrarlamalı, bazen de tehlikeli veya sağlıksız işlerde çalışmak zorunda kaldı.
11 Sanayi Devrimi’nde değişen en önemli şeylerden biri, tekstil üretimiydi. Sanayileşmeden önce insanlar kıyafetlerini genellikle kendi evlerinde yapardı. Tüccarlar, kıyafet yapan insanlara hammadde ve gerekli araç gereçleri verip, bitmiş ürünü onlar için satardı. Sanayileşme sayesinde makineler neredeyse tüm işi devraldı ve insanlar kıyafet yapımında giderek daha az çalışmaya başladı. Buna ek olarak, hala kıyafet yapımında çalışan insanlar da her gün bir fabrikaya gitmek zorunda kaldı. Burada, zamanlarının ve uğraşlarının verim oranı yakından inceleniyordu. Sonuç olarak, üretim artsa da bu herkesin hayat kalitesinin arttığı anlamına gelmiyordu.
12 Sanayi Devrimi’nin en önemli icatlarından biri, buhar makinesiydi. Çalışan ilk buhar makinesi, madenlerdeki suyu dışarı pompalaması için 1712’de İngiliz mucit Thomas Newcomen tarafından üretilmişti. Buhar makinesinin tasarımı daha sonra İskoç James Watt tarafından geliştirilmişti. Fabrikalardaki ve madenlerdeki makineleri çalıştırmaya ek olarak, buhar makineleri aynı zamanda ulaşımı oldukça kolaylaştıran gemilerde ve lokomotiflerde kullanılıyordu.
Çeviren: Zeynep Kazmaz
(Owlcation)
