Şut ve Gol! kızların ve oğlanların birbirleriyle sıkı bir o kadar da azimli mücadeleleri etrafında şekilleniyor.
Dikkatinizi çekti mi bilmiyorum, son zamanlarda çocuk yaş grubunda yeni bir trend var: futbol kitaplığı. Pekâlâ diğer spor branşlarıyla alakalı da yayınlar mevcut; fakat meşin yuvarlak etrafında örülen hikâyeler daha fazla. Ben şahsen böylesi bir eğilimin arkasında, içinde futbol anlatısının olduğu kurgular kaleme alan yazarların az biraz kişisel öyküleri olduğunu düşünüyorum. 1985 doğumlu Jean-Charles Berthier de kuvvetle muhtemel odasının duvarlarına ‘ünlü futbolcular’ın posterlerini asan jenerasyondan. Bu arada Fransız yazar, Türk okurla 2018’de yayımlanan ve küçük bir kasabadaki esrarlı bir hadiseyi anlatan ilk çocuk romanı Uykusuz Gece’yle buluşmuştu. Ödüllü kalem, şimdi de Günışığı Kitaplığı’ndan çıkan Şut ve Gol! kitabıyla kapımızı çaldı.
Kızları da Alın Futbol Maçına!
“Gözlerimi kramponlarıma dikerek kendimce bu kez kurnazlık ediyorum. Nefesimi içime çekip dışarı vermeden önce üçe kadar sayıyorum. Hiçbir şey durmuyormuş gibi davranıyorum. Sanki bu aptalca numara işe yarayabilirmiş gibi” cümleleriyle başlayan romanın konusu şu: Felix ve takımı, önceki yıl kıl payı kaptırdıkları birincilik için Ümitler Turnuvası’na hazırlanırlar. Kaptan Isaac, turnuvaya günler kala sakatlanınca moralleri bozulsa da pes etmeye niyetleri yoktur. Sahaya çıkacak ve rakiplerini tek tek yeneceklerdir. Fakat turnuvada ilk kez yarışan, tuhaf isimli kızlar takımı skor tabelasındaki dengeleri altüst eder. Hayrete düşen Felix ve arkadaşlarının aklında tek şey takılır: Yoksa bu yeni oyuncular hile mi yapıyordur? Jean-Charles Berthier, okuru bu sorunun peşinde tıpkı topun arkasından koşar gibi koşturuyor. Bu arada metinde yer alan kimi ‘yabancı’ isimler/tanımlar dipnotla açıklanmış. Anlatıya farklı bir zenginlik katan bu sayfaaltı bilgilendirmeler, “çocuk romanı” okurlarına başka bir merak kapısı açıyor, belirtelim.
“Hileyle Kazanılan Zaferin Hiçbir Değeri Olmaz”
Şut ve Gol! kızların ve oğlanların birbirleriyle sıkı bir o kadar da azimli mücadeleleri etrafında şekilleniyor. Malum “erkek oyunu” olarak adlandırılan futbolda, artık hatırı sayılı kadın sporcular da mevcut, hatta büyük kulüplerin kadın futbol takımları, yine hatırı sayılı taraftar gruplarına sahip. Fransız yazar, bu iki takım arasındaki amansız rekabeti cümlelendirirken, sporun belki de en birinci vasfını, yani ahlakî değerleri önceliyor. Kazanmak için her yolun mübah olmadığını, yenerken de yenilirken de vakarlı ve etik bilince sahip olunması gerektiğini çok ince tümcelerle resmediyor, antrenörün ağzından: “Oyuncularımın zihinlerde böyle bir izlenimle yer etmesini kabullenemem. Bir gün bu turnuvayı kazanacaklar, çünkü bunun için çok sıkı çalışıyorlar ve neredeyse başardılar. Ama bugün değil. Bugünden akıllarında kalması gereken şey, hileyle kazanılan zaferin hiçbir değeri olmadığıdır. Böyle bir günün akşamında eve döndüğünde insanı uyku tutmayacağıdır. Çünkü o zafer, onu hak eden birinden çalınmıştır. Dolayısıyla ben, oyuncularımın damaklarında o nahoş tadın kalmasına izin vermeyeceğim.”
Velhasıl Jean-Charles Berthier, zarif anlatısıyla başarılı bir çocuk romanı çıkarmış. Onun bu romanını Türkçeleştiren Azade Aslan’ı da andıktan sonra hayatlarını gerçek anlamda ahlaklı bir mücadeleyle var edenlere de selam edip, yazıyı noktalayalım.
