Simon & Schuster’in Penguin Random House tarafından satın alınması, sektörün tekelleşmeye doğru ilerlediğini gösteriyor.
Amerika’nın en büyük yayınevi Penguin Random House pazar payını daha da büyütmeye hazırlanıyor. Birçok medya organında yer alan habere göre Penguin Random House ülkedeki en büyük 3. yayınevi Simon & Schuster’i bünyesine katmak için ViacomCBS ile 2 milyar dolara (yaklaşık 15.7 milyar TL) anlaştı. Birleşmeyle beraber Amerika’da satılan her üç kitaptan biri Penguin Random House tarafından basılmış olacak. Piyasayı domine eden yayınevinin gücü katlanarak artarken birleşimin yazarlar, yayınevi çalışanları ve sektördeki fikir çeşitliliği açısından ciddi sonuçları olmasından endişeleniliyor. Sektörün tek bir yayınevinde kümelenmesi rekabette büyük bir düşüşe yol açabilir. Rekabetin düşmesi sektörde işten çıkarmalara, yazarlara daha az avans verilmesine, satış rekorları kırmayan kitaplara çok daha az yer verilmesine sebep olabilir.
ViacomCBS’in borçlarını ödemek ve internet üzerinden yayın akışına daha çok fon bulmak için satılığa çıkardığı yayınevine tek talip Penguin Random House değil. Sektörde birçok kişi Sahibi Rupert Murdoch olan HarperCollins’in Simon & Schuster’i bünyesine katması taraftarıydı. Eğer bu senaryo gerçekleşseydi sektördeki rekabet artacak ve Penguin Random House’un gücü bir nebze olsun kırılacaktı.
Penguin Random House’un Simon & Schuster’i satın aldıktan sonra nasıl bir yol izleyeceğine dair öngörüye Penguin yayınevinin Random House ile birleştiği zamandan bu yana yapılanlara göz atarak ulaşabiliriz. Alman özel medya kuruluşu Bertelsmann’ın bir parçası olan PRH yatırımcı bulmak gibi bir derdi olmadığı için salyangoz kadar yavaş hareket etme özgürlüğüne sahip. Her birleşimde işten çıkarmalar oluyor. Ancak PRH yavaş hareket ettiği için birleşime bağlı işten çıkarmaların gerçek sayısına ulaşmak mümkün değil. Zaman içinde kolayca üstü kapatılabiliyor. Penguin ve Random House birleşimine bağlı işten çıkarmaların sayısı haberlerde geçenlerden çok daha fazla.
PRH ve S&S’in birleşimiyle sektördeki işten çıkarmaların tahmin edilenden daha fazla artacağı kesin. Ancak tek sorun bu değil. Gitgide artan kümelenmeyle birlikte yazarların seçim şansı çok azalmış oldu. Sadece çok satan kitap yazarları hayatta kalırken yayıncılığın orta sınıfı gittikçe daha az kitap yayınlama imkanı buluyor. Sektörü domine eden gücün ticari kaygısı, odağı çok satan kitaplara çevirirken farklı projeler daha doğmadan yok oluyor.
The New York Times röportajında “Geçmişte 150.000 dolar (yaklaşık 1.1 milyon TL) getirisi olabilecek kitaplar bugün beş büyük yayınevinde alıcı bulamaz, ama geçmişte 500.000 dolar (yaklaşık 4 milyon TL) getirisi olabilecek kitaplar bugün 1 milyon doların (yaklaşık 7.9 milyon TL) üzerinde kazandırabilir,” diyen David Kuhn sektörde satış rekorları kıran kitaplara olan ilginin hızlanarak yükseleceğinin sinyallerini veriyor.
Penguin Random House’un Simon & Schuster’i bünyesine katmasının sektörde yarattığı olumsuz görüntüye karşı umut olabilecek tek yön birleşimin Amazon’un tekelleşmesine karşı direnç yaratma ihtimali. PRH böylece dev indirimlerle mağaza kitapçılığını yok eden Amazon’a karşı durabilecek güce sahip olabilir. Ancak PRH’nin böyle bir niyeti olduğunu belirten hiçbir somut adım atılmadı.
Çeviren ve düzenleyen: Alper Güngör
(Newrepublic)
