“Amaçsızca dolaştığınızda üzerinde yürüdüğünüz yol daha ilgi çekici oluyor. Alışkanlıklarınızı terk etmek ve keşfe çıkmak daha iyi bir seçenek.”
Büyük değişimlerle nasıl başa çıkıyorsunuz?
Kendinize karşı dürüst olun: Değişimi hoş karşılayan ve onunla gelişen biri misiniz? Ya da geri çekilip kendi bildiğinizle hareket eden biri mi?
Bu çalkantılı günlerde adaptasyon, yani yatırımcı ve yazar Natalie Fratto’ya göre “karşı koyulamayan değişime ne kadar iyi tepki verdiğiniz” sahip olmanız gereken bir özellik. Kurumlar, çalışanlarından yeni sorumluluklar üstlenmesini ve her şeyin belirsiz olduğu dünyada yeni beceriler kazanmasını talep ediyor. Adaptasyon sadece doğru insanları işte tutmak için geçerli bir özellik değil, aynı zamanda sizi vazgeçilmez biri kılıyor.
Normal şartlar altında Fratto yüzlerce start-up şirketi kurucularıyla bir araya geliyor ve şirketlerine yatırım yapıp yapmayacağını belirlemeye çalışıyor. Türlü şartlara adapte olabilmek, Fratto’nun en çok önem verdiği özellikler arasında başı çekiyor.
Adaptasyon sadece teknoloji dünyası değil, bütün herkes için faydalıdır. Fratto, “Her birimiz, bireyler, gruplar, şirketler, hatta hükümetler olarak değişime ayak uydurmak için daha önce hiç olmadığı kadar zorlanıyoruz. Adaptasyon durağan bir şey değildir,” diyor ve herkesin ölçme, test etme ve yeni şartlara uyum sağlama kapasitesi olduğunu savunuyor.
İşte Natalie Fratto’nun insanların içindeki bu özelliğe ulaşmak ve adaptasyonu artırmak için yaptığı öneriler:
İnsanlarla konuşurken (ya da mülakat yaparken) “Ya şöyle olursa” soruları sorun.
TED’le yaptığı bir söyleşide Fratto önemli bir konunun altını çiziyor: “İnsanlar mülakatlarda çok fazla soru soruyor. Aslında dört soru sorup daha derine inmek daha iyi. Sorulardan biri ‘İşte karşılaştığınız zorlayıcı bir değişimden bahsedin’ ya da ‘Eğer X olsaydı ne olurdu?’ olabilir. Böylece soru sorulan kişi alternatif bir geçmiş ya da gelecek düşünmeye zorlanır. Daha sonra hata yaptığınız bir zamandan bahsedin, denilebilir ve kişinin kimlerle fikir ayrılığı yaşadığı sorgulanabilir – böylece kendisinin nerede hata yaptığını düşündüğü daha iyi anlaşılabilir.”
Öğrenmeden önce öğrendiğiniz şeyleri unutun.
“Öğrendiklerini silmek” adaptasyonun en belirgin işaretidir. Fratto’ya göre, “Aktif bir şekilde öğrendiklerini unutan, öğrendiklerinin yerine yeni bilgileri koyan kişiler, doğru bildiklerini düşündüğü şeylere sürekli meydan okur.”
Daha önce bildiğimiz, beynimize kazınmış olan şeyleri unutmak zor olsa da bunu başarmak mümkündür. “Birey, bakış açısını değiştirerek bunu mümkün kılabilir. Hâkim olmadığımız konulara yoğunlaşarak adaptasyon becerilerimizi geliştirebiliriz,” diyor Fratto. Bu tarz bir düşünce yapısına sahip olmak yeni bir iş ararken de gerekli oluyor. Eğer sektör değişikliği yapmak istiyorsanız farklı becerileri beslemek sizin için faydalı olacaktır.
Yeni şeyler keşfetmeye açık olun.
Keşiflere açık olmak beraberinde olumlu şeyler getiriyor. Fratto buna örnek olarak yeni taşındığı mahallede manav bulması gerektiği zamanı veriyor. Dairesinden çıkıp rastgele sola dönmüş ve birkaç sokak ötede bir dükkâna denk gelmiş. Birkaç ay sonra bu dükkâna çok uzak olmayan, daha çok ürün bulunduran bir manav bulmuş. Hep eski dükkânı seçmesi, daha iyi olanı görmesine engel olmuş.
Buna benzer durumları hayatınızda ne sıklıkla yaşıyorsunuz?
Amaçsızca dolaştığınızda üzerinde yürüdüğünüz yol daha ilgi çekici oluyor. Alışkanlıklarınızı terk etmek ve keşfe çıkmak daha iyi bir seçenek. Başka bir dilde film izleyin, yemek yaparken değişik tarifler deneyin, her zaman yürüdüğünüz yoldan geçmeyin. Bunlar küçük değişiklikler gibi görünse de size eski bildiklerinizi unutma ve yeni bilgilere açık olma becerisini kazandıracak.
Uyum sağlama becerisi değişimlere açıktır.
Frattoya göre her birimizin bu beceriyi geliştirmesi mümkün, ancak sürekli pratik yapmalı ve daha esnek olmalıyız. Peki uyum sağlama becerisini nasıl geliştireceğiz?
Pazarlama uzmanı olduğunuzu varsayalım. Öncelikle kurumuzda fırsatları gözetleyen bir köprü görevi görün. İkinci olarak ara sıra “şeytanın avukatı” rolünü oynayın. Bazı durumlarda – yüksek risk taşıyanlarından uzak durun – saygılı bir şekilde benimsenen görüşe karşı çıkın. Böylece başka bakış açılarından faydalanmak kolaylaşır. Adapte olmanın en önemli kısımlarından biri, yeni bilgiyle karşılaşıldığında daha önce güçlü bir şekilde benimsenen görüşü bir kenara koyabilmektir. Son olarak, hatalarınızı kaydettiğiniz bir günlük tutun. Fratto bununla ilgili şöyle diyor: “Hata yaptığınızda ya da fikrinizi değiştirdiğinizde bunlarla ilgili yazmak size yardımcı olacaktır. Yaptığınız hatalar, utanç kaynağı gibi görünse de bunlara pozitif bir bakış açısıyla yaklaşmak mümkün – profesyonel hayatınızda attığınız adımlardan ders çıkarın.”
Çeviren: Aslı İdil Kaynar
(TED Ideas)
