Marmara Bölgesi’nde İstanbul’u doğrudan etkileyecek 7 ve üzeri bir deprem gerçekleşeceği konusunda tüm bilim insanları hemfikir durumda. Öte yandan Türkiye’nin yeni güncellenen risk haritasında da yıkıcı deprem üretebilecek pek çok yeni fay ortaya çıktı. Bu durum kentsel dönüşümü tüm ekonomik zorluklara rağmen mecbur kılıyor. Kentsel dönüşüm bir yandan ilerlerken bir yandan da konut kiralarında fahiş artışları beraberinde getirdi. Artan enflasyona paralel olarak kentsel dönüşümün yoğunlaştığı illerde 3+1 konut kiraları 80 bin TL bandına yükseldi. Bu da yıllık 960 bin TL’lik bedel yaratıyor. Bu yükün altından kalkamayan vatandaşlar ise eşyalarını depolara kaldırıp, daha ucuz olan 1+1 konutlara yönelmeye başladı. Özellikle İstanbul’da bu alanda bir yoğunluk gözlenirken konut kiralarının yine yüksek izlediği Ankara, İzmir, Bursa, Antalya, Samsun gibi şehirlerde de eşyaları depoya kaldırmak zorunluluğa dönüştü. Bu mecburiyetin altında bir başka ekonomik neden de yatıyor. Eskiden eşyalarını ikinci elde satanlar, ellerine geçen paraya bir miktar ekleme yaparak yeni eşya alma yoluna gidiyordu. Günümüzde ise ikinci el fiyatları geçinemeyen vatandaşların artan eşya satma furyası nedeniyle en düşük dönemini yaşarken, 3+1 konut için baştan eşya almak 1 milyon TL'yi bulan harcama gerektiriyor. Bu ücretleri veremeyen kullanıcılar ise eşyalarını depolama yolunu seçiyor.  

Türkiye'de gün geçtikte artan enflasyon ve yükselen fiyatlar her alanda kendini farklı şekilde göstermeye devam ediyor. Bir yandan da deprem tehlikesi varlığını gösteriyor. İstanbul'un nüfusunun son dönemde 20 milyon rakamını geçtiği şehirde yaşayan kişilerin gözlemi ile toplumsal bir kabule dönüşmüş durumda. Aynı zamanda bu şehir dünyanın en tehlikeli fay hatlarından birinin tam yanı başında yükseliyor. 7 ve üzeri bir deprem yaşandığında İstanbul'da arama kurtarma faaliyetlerinin nasıl yürütüleceğine dair ise büyük bir soru işareti var. Tüm bunlar kentsel dönüşüm konusunu daha da hızlandırıyor. Bu alanda çeşitli ekonomik faydaların sağlanması da dönüşümü hızlandırdı. Ama kiralar İstanbul başta olmak üzere Türkiye genelinde çok hızlı yükseldi. Kentsel dönüşüm nedeniyle evlerinden çıkmak zorunda kalanlar, daha küçük bir evde daha az kira vermek için eşyalarını depolara kaldırmayı tercih ediyor.  İstanbul'da 3+1 konut kiraları 80 bin TL ortalamasına dayandı. Yıllık kira ise bu durumda 960 bin TL oldu. Ayrıca 80 bin TL emlakçı bedeli ve 2 kira 160 bin TL depozito da eklenince rakam 1.2 milyon TL'ye yükseliyor. Bu durumda hem dönüşüm için gereken ücreti ödemek hem de kira vermek zorunda kalanlar daha küçük ve ucuz bir ev arayışına girdi. Ayda 80 bin TL yerine 25 bin TL kira ödemek ise çok daha ekonomik ve cazip hale geldi. Bu durumda yıllık kira bedeli 300 bin TL olurken, arada 660 bin TL'lik yıllık kira farkı oluşuyor. Bu tasarrufu sağlayabilmek için ise önlerinde eşya sorununu aşmak var. Eski eşyalarını ise satmak veya yenisini almak ise ekonomik olarak hiç de sürdürülebilir bir durum değil.  Kullanıcılar ev ya da ofis eşyalarını uzun uğraşlar sonucunda piyasa değerinin 10’da 1’i kadar ücretler karşılığında ikinci el dükkanları ile online kanalda satabilirken, yenilerini edinmek için ise az birkaç ay süren pazar ve model araştırmasının ardından özellikle mobilya ve beyaz eşyada 2-3 ay süren teslimat süreçlerini beklemek zorunda kalıyor. Yaşanan para, zaman ve emek kaybı nedeniyle eşya depolamak çok daha avantajlı bir seçeneğe dönüşüyor. 3+1 evin eşyasını baştan yenilemek 1 milyon TL’ye ulaşabilirken, aynı eşyayı 1 yıl depolamanın ortalama ücreti ise 180 bin TL. 

Pek çok şehirden talep var

Yine 3+1 evi kentsel dönüşüme giren vatandaşlar, aynı eşya ile İstanbul’da 80 bin TL bandında aylık konut kiralamak yerine birçok eşyasını depoya kaldırarak ayda 25 bin TL’ye 1+1 konutlara geçerek, inşaatlarının tamamlanmasını bekleme yoluna gidiyor. Bu kolaylık da Kadıköy, Bakırköy, Maltepe, Beşiktaş, Üsküdar, Sarıyer gibi kiraların yüksek olduğu semtlerde kentsel dönüşümün hızlanmasında öncü rol üstleniyor. Sektördeki eksiklikleri görerek bu alana yatırım yapan ve 2023 yılından itibaren İstanbul, Kocaeli, Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya’da 1.000’den fazla başarılı operasyona imza atan Troy Depo'nun Kurucu Ortağı Batuhan Yusuf Hakan, "Dönüşüm 2 yıl boyunca sürüyor. Bu zaman zarfında en uygun fiyatlı evde oturma furyası başladı. Bunun için de eşyaları depolara kaldırmak istiyorlar. Eşyaların depolanmasıyla ilgili yoğun bir talep alıyoruz. Ama burada önemli olan sektördeki güven duygusunu oluşturmaktır” diye konuştu. 

Merdiven altı depolardan uzak durun

Kiralık depolara yoğun ilgi olduğunu aktaran Hakan, “Depolama konusunda yoğun bir ilgi olsa da sektörün en büyük eksikliğini güven oluşturuyor. Türkiye’de ne depolama ne de nakliye sektörü henüz kurumsallaşma süreçlerini tamamlamadı. Bu nedenle de artan depolama talebini karşılayabilmek için gün aşırı faaliyete geçen yeterli depolama alanına sahip olmayan, bu alanda deneyimi bulunmayan aynı zamanda finansal süreçleri sağlıklı yürütmeyen kuruluşlar, çok sayıda kullanıcıya farklı mağduriyetler yaşatıyor” dedi. Hakan şöyle devam etti: “Özellikle yanlış, hatalı ve eksik bilgilendirmeler en sık yaşanan sorunların başında geliyor. Depolama alanının koşullarının yetersizliği ilk sırada yer alıyor. Sözleşmeler ise başka bir sorun odağı konumunda bulunuyor. Bir seferinde ileri yaşta bir hanımefendi bizimle iletişime geçti. Eşyasını bir depoya göndermişler ama ne adres vermişler ne de sözleşme yapmışlar. Deponun yeri de belirsiz. Eşyasını bize göndermek istiyor ama nerede tutulduğuna dair bilgi de alamıyor. Buna ilişkin özellikle ileri yaştaki kullanıcılara yönelik çok sorun çıkarılıyor. Biz de sektördeki bu güvensiz uygulamalardan şikayetçiyiz. Bu tür merdiven altı depolardan uzak durmak gerekiyor.”