Kısa Mısır Tarihi, 5000 yıldan fazla geçmişi olan Mısır hakkında gereksiz detaylarda boğulmadan, ülkeye dair merakı ve soru işaretlerini giderip akılda kalıcı bilgileri okura sunarak gerekli sorulara yeterli cevapları veren bir kaynak kitap niteliği taşıyor.
Cumhûrriyetü Mısır el-Arabbiye. Yani Mısır Arap Cumhuriyeti. Neler geliyor değil mi ilk akla düştüğünde gözümüze? Uçsuz bucaksız çöller, tanrısal firavunlar, nasıl yapıldığı çözülememiş piramitler, beyni en küçük hücresine kadar kavuran sıcak bir iklim… 5000 yıllık bir geçmişe sahip olan Mısır günümüzde bu temel karakteristik özelliklerine nazaran dünya çapında daha ‘görünür’ bir yer olarak anılsa da, 104 milyon insanın yaşadığı bu ülke için tarih bambaşka bir şeyi temsil ediyor. Tarihin ilk medeniyetlerini topraklarında ağırlamış olması, firavunlardan Romalılara, Bizanslılardan Osmanlılara kadar geçmişin en büyük imparatorluklarıyla arasında gidip gelen Mısır, artık Doğu ve Batı arasında kurduğu ilişkilerle çağa ayak uydurmaya çalışan bir ülke olarak anılıyor. Ancak bu kadar büyük bir tarihi ve kültürel varlığın cezbedici özelliklerinin günümüzde de varlığını koruması, ülkenin gelişmişliğinin, aynı coğrafyada yer alan diğer ülkelere belirginliği, insanların Mısır’a olan ilgisini tavan yaptırmasa da ülkeyi soru işaretleriyle birlikte hatırlamasına neden oluyor. Bu hatırlamaya yardımcı olacak çok fazla kaynak yok. Ancak Robert L. Tignor’ın kaleme aldığı, Nilüfer Şen çevirisiyle Say Yayınları’ndan yayınlanan Kısa Mısır Tarihi, kitabın arka kapağında Arab News’ten Lisa Kaaki’nin yazdığı, “Mısır tarihine bir bakış, hem Mısır’ın ortaya çıkışını hem de tamamlanmamış devrimi olarak adlandırılan şeyin arkasındaki nedenleri anlamanıza yardımcı olabilir,” açıklamasını doğruluyor.
Kitabın yazarı Robert L. Tignor, İngiliz sömürgeciliği sırasında ve sonrasında Mısır, Nijerya ve Kenya’da epey mesai harcamış bir tarihçi. 1960 yılında Yale Üniversitesi’ndeki doktorasından sonra aynı üniversitenin Tarih Bölümü’ne hoca olarak girmiş. Avrupa’nın ve Kuzey Amerika’nın öte yakasındaki çalışmaları yakından takip etmiş. Tignor’ın kitabı Mısır’ın coğrafi ve demografik özellikleriyle ülkeyi ‘kuş bakışı’ bir açıyla ele alarak başlıyor. Sonrasında ise en eski krallıklar döneminden başlayarak sırasıyla bu kadim topraklardan gelip geçmiş tüm yönetimleri, bu yönetimler sırasında ülkedeki ‘hal ve gidişatı’ A’dan Z’ye mercek altına alıp Avrasya ve Kuzey Afrika’nın en tartışmalı liderlerinden biri olan Hüsnü Mübarek’in Mısır’ında neler olup bittiğini inceliyor.
Kısa Mısır Tarihi’nin, Mısır’ı tanımaya yardımcı olmaktaki en büyük avantajı, kuşkusuz yazar Tignor’ın Mısır’da geçmişle günümüzü birleştirip özetle ama nokta atışı karşılaştırmalarla okura sunması. Gereksiz detaylarda boğulmadan gerçekten önemli sayabileceğimiz kişilere, tarihlere ve olaylara yer veren Kısa Mısır Tarihi, girişte değindiğim, ülkeye dair merakı ve soru işaretlerini gidermek için akılda kalan bilgilerle gerekli sorulara yeterli cevapları veren bir kaynak kitap olarak dikkat çekiyor.
