"Bu kitap hayatımızdaki bütün bu değişimleri görmek ve gösterebilmek için yazıldı.”
Murat Erdin, bizlere uzun süredir unutturulan düşünmeyi, hayal kurmayı, olumlu geleceği yaratmayı ve kurgulamayı edebiyatın verdiği güçle anımsatıyor.
Murat Erdin’in Gazetecilik ve Radyo TV Programcılığı yaparken başladığı yazarlık serüvenin son ürünü Parmaklarıyla Düşünen Dünya A7 Kitap etiketiyle okurla buluştu. Odağında internet, cep telefonu ve yalnızlık olan kitabın temel derdi: “gelecek”. Öncelikle dünyanın geleceği üzerine derlenmiş malzemeler üzerinden düşünmek, fikir üretmek ve eyleme geçmek isteyenler için bir tür giriş kitabı var elimizde. Parmaklarıyla Düşünen Dünya deneme tadında bir inceleme kitabı, ülkemizde gelecek içerikli çok az yapıt üretildiği gerçeğinden hareketle literatüre değerli bir katkı aynı zamanda.
“Cep telefonunu elinize aldığınız ilk anı anımsıyor musunuz?”
Kitabın ilk bölümü “İnternetin Yönettiği İnsan” şu soru üzerine kurulu: “Bireyin Sonu mu, Yükselişi mi?”. Girişte bilgi ve enformasyonun ayrımını yapan yazar, kuşak ayrımları üzerinden günümüze bağlanıyor, merkezde tabi ki internet var. Elektrikli internet ve nesnelerin internetinden polimat insana, cyborg’lara uzanıyoruz. Gelecekte robotlarla ilişkimiz nasıl olacak, bireyin sonu mu? Arama motorlarının tarihçesi, google, sözlükler hakkında kısa ve özlü bilgilere baktıktan sonra zamanda yolculuk fikrine ve uzay konulu filmlere göz atıyoruz. Hızlı geçişlerden geriye baş döndürücü bir değişim kalıyor. Daha eşitlikçi bir dünya için neler yapılabilir? Temel kaynak hayal gücü, bilimkurgu filmlerinin gerçekle ilişkisi, değişen teknolojiler için ilham kaynağı olması bunun kanıtı. “Her şeyin teknolojiyle anlatıldığı, her insanın kendi kanalını kurduğu, hız ve sabırsızlığın yan yana gittiği, varoluşçu ama yok edici bir dünya. Özgür düşüncenin ve hayal gücünün kazandığı, ideolojinin kaybetmeye mahkûm olduğu bir düzen bu. Bu yüzden insan haklarını ve demokrasiyi yücelten, hayal gücünü besleyen toplumlar kazanırken, otoriter rejimlerle büyümeyi hedefleyen ülkeler kaybedecek,” diyor yazar iddialı öngörüsünde.
“Eğer bir şeyin fotoğrafını çekmemişseniz onu gerçekten gördüğünüzü söyleyemezsiniz.”
İkinci bölümün başlığı “Bir Ekranın İçinde Yaşamak”, Çevrimiçi Bir Dünya’nın odağında sosyal medya var. Kendine özel bir dilin de geliştiği sosyal medya nedir gerçekten? Bütün olumlu yaklaşımlardan geriye hareketsiz bir yaşam, unutkanlık ve dikkat dağınıklığı kalıyor. Hikâyeler, masallar, kitap ve televizyon derken fotoğrafa bağlanıyoruz. Fotoğraflar artık cep telefonuyla çekiliyor, ânı yaşamaktan ziyade fotoğrafını çekmenin ve paylaşmanın derdindeyiz, evden çıkarken yanımıza önce cep telefonlarımızı alıyoruz. Peki bu bir özgürlük mü yoksa yeni tip tutsaklık mı? Erdin, sansür meselesini özellikle ele alıyor ve sosyal medya yazarı Geert Lovink üzerinden önemli bir meseleye dikkat çekiyor: Daha demokratik ve özgür bir toplumsallık ancak sosyal medya alanında sergileyeceğimiz etkinlik, örgütlenme ve mücadele ile kurulabilir.
“Kendimizi herhangi bir yalnızlıkta değil, yolda, kentte, kalabalığın ortasında, eşyada, insanda ortaya çıkarıyoruz.”
Üçüncü bölüm “Yalnızlığın Kaç Piksel?” Yeni Çağın Bağımlılıkları: Odağında sosyal medyanın varlığına rağmen daha da yalnızlaşan ve yabancılaşan birey olan bu bölümde akıllı kentler, yapay zekâ, yeni hastalıklar üzeriden gelecekte neler olabileceğine bakıyoruz. Erdin, sonsözü geçmişin bilgisinden hareketle geleceğe dair öngörüleriyle noktalıyor. “Nasıl bir dünyada yaşadığımız kadar, yakın gelecekte nasıl bir dünyada yaşayacağımız da önemli. Üstelik geleceğin dünyası eski dünyadan çok daha hızlı geliyor yeni nesillere. Sanayi devrimi, bilgi devrimi, sosyal medya, cep telefonları… Bu kitap hayatımızdaki bütün bu değişimleri görmek ve gösterebilmek için yazıldı.”
Dünyayı değiştirmek için öncelikle soru sormak çok önemli. Murat Erdin geleceğe dair temel bir soru soruyor ve bu soruya alçakgönüllü biçimde yanıtlar arıyor. Okuru da sorular sormaya, yanıtlar aramaya, yeni okumalar yapmaya çağırıyor. Parmaklarıyla Düşünen Dünya sorgulayan, soru soran, öğreten, hatırlatan ve belli konulara odaklanan yalın yapısıyla tempolu ve nitelikli bir okuma vaat ediyor.
Murat Erdin, Parmaklarıyla Düşünen Dünya, A7 Kitap, Ekim 2019
