İshak Reyna’nın yazdığı Tuşların Kardeşliği, yazarın kendi deyimiyle “klavyeli dünyamızın” başkahramanlarına nağmeler dizen, Reyna’nın ince ve keskin zekâ ürünü güzellemeleriyle dolu, çokça kafa açan denemelerinden oluşan bir kitap.
Önceden, yani zamanın da öncesinden, akıldan ya da gönülden “dile” akıp, orada bazen pişip bazen sabırsızca dışarı çıkıveren anlamlı veya anlamsız “şeyler” belki de varlığımızın en önemli sembolüydü. “Dil”di çünkü bu ve bizi dünyaya açan anahtardı. Parmaklar, eller, kollar da vardı elbet dert anlatacak, dinletecek, sevecek, sevdirecek ama hiçbiri “dil” kadar dokunmadı diğer yüreğe, akla ve hatta kulağa. Zaman geçti, gelişti, insan geldi, geçti, gelişti ama geriye sadece “dil” kaldı. Yetmiş insan, yetmiş millet oldu, yetmiş “dil” peydah oldu. En sonunda da insan “dile” dokunur oldu. İki parmak kalem tutup yazı yazdı, sonra marifetli on parmaklar “eşyayı” devraldı. Tuş kondu adları. Uzunca bir süredir de emrimize amadeler. Gerçi biz mi onları yönetiyoruz, onlar mı bizi orası hâlâ belli değil ama şunu gönül rahatlığıyla söyleyebiliriz: Bir tuş dünyaya bedeldir ve herkes onu istediği gibi anlamlandırabilir! Öyküleri ve denemeleriyle tanıdığımız İshak Reyna da Ketebe Yayınları’nın Pasaj dizisinden çıkan Tuşların Kardeşliği kitabında uyku hali hariç her anımızda yanımızda olan bu “yeni nesil basılı alfabenin eskimeyen oyuncularına” kendince yeni roller biçip onlardan birer “karakter” yaratıyor.
Yazar kitabına, “Başlangıçta hiçlik varsa eğer, saymaya da, yazmaya da onunla başlamamız doğru olmaz mı?” diye sorarak haklı biçimde 0’la başlıyor. ‘Kağıttan dünyada’ tek başına hiçbir anlamı olmayan, önüne kallavi bir babayiğit –mesela 9- peşine de kendisinden mümkün olduğunca fazla eklenip anca “iş görür” hale gelen tuşlar dünyasının bu üvey evladı, Reyna’ya göre “küçükken kendisi olarak sevilmemiş bir sayının büyüdükçe insanlıktan aldığı intikam.” Haksız mı? S’ye bakalım. Türlü çeşit yazımı var. Ortasına çizgi çektin mi otuz iki dişini göstertir insana, altına ufak bir nokta koyarsın herkes sus pus. Bir de yine yazarın deyimiyle, “2. Dünya Savaşı’nın en kıyıcı kısaltması.” İnsanlık suçu. L desek. En efendisi neredeyse. Açısı belli bir kere. Duruşu net. Ortalama bir kiralık ev ilanında belirtilmesi şart olan salon tipi ayrıca. Yaşam alanı için de müsait. Yatışla oturuş arası pozisyon için ideal. Duvardaki akıllı televizyonu hafif yandan görür ki üzerindeki kişinin elinde L’ye de vakti kalsın. Satrançta attır, taşların üzerinden atlayıp rakibin aklını alır. “Çizmenin,” diyor İshak Reyna onun için. “Dört ana yöne uygun adım ilerleyişiyle oluşan şekil ise, insanlık tarihinde, her şeyi aynı hizaya getirme gayretkeşliğinin en can alıcı sorunu.” Böyle böyle sonuna kadar gidiyor işte yazarın gözünde “onların” betimi.
Tuşların Kardeşliği’ndeki ‘Iıı’ başlıklı açılış yazısında, “…onlarla “temas edip” durmadan gün geçirenimiz aslında yok gibi,” diyor İshak Reyna ve şöyle bitiriyor: “Dolayısıyla, iş bu kitap da, rakamlardan harflere, yazı düzenleyicilerden öteki imlere, klavyeli dünyamızın o en temel, en atomcul “karakter”leri olan tuşlar için toplu bir güzelleme.” Ne dersiniz? Sizce de bu “isimli” kahramanlar bir güzellemeyi hak etmiyor mu?
