Oggito, teknoloji dünyasının nabzını tutmaya devam ediyor. Dünya tam olarak yapay zekâ (Aİ) ile yatıp kalkıyor. Davos’ta zenginler 2024 yılında yapay zekânın dünyayı ne kadar değiştirmesi gerektiğini konuşurken, Avrupa Birliği yapay zekâyı gözaltına alan yasalarını duyurdu. Öte yandan Microsoft’un sahibi Bill Gates, yapay zekâ ile oluşacak dünyayı 20. Yüzyılda tarımdan sanayiye geçişteki devrime benzetti ve 5 yıl içinde gerçekleşeceğini söyledi. Geçen yıl 262 bin teknoloji çalışanını kovan ve yerine yapay zekâyı alan ABD’li şirketler Google, Apple, Disney, Facebook ve Instagram bu yıl büyük işten çıkartmalara, sendikalar ise buna karşı greve hazırlanıyor. Microsoft, 30 yıl sonra klavyesini değiştirdiğini duyururken, X platformu (Twitter) iş arama platformu LinkedIn’e rakip oluyor. Bu yıl Türkiye’de reklamsız sosyal medya ve dijital üyeliklere 8 bin 46 TL ödeyeceğiz. Siber güvenlik şirketi Securitas Technology yapay zekânın üreteceği yeni siber tehditleri raporunda sıralarken, Türkiye’de sabit internette TurkNet zam yaparken, gerçekte ise taahhüt ve cayma bedelleri nedeniyle Türkiye’nin internet hızı yerinde sayıyor.
Oggito teknoloji bültenlerine 2024’te devam ediyor. Hazırsanız, yeni yılın ve önümüzdeki dönemlerin manşetini oluşturan yapay zekâ ve diğer gelişmelerde neler olacak madde madde bakalım:
Bill Gates yapay zekâyı 20. yüzyıldaki tarımdan sanayiye geçişe benzetti
Yapay zekânın küresel istihdama yönelik olumsuz etkileri tartışılıyor. Yazılım şirketi Microsoft'un kurucusu Bill Gates, ise yapay zekanın 5 yıl içinde hayatın her alanını kolaylaştıracağını öngördü. Gates, Yapay zekâ korkularını ise 20. yüzyılın başında teknolojiye karşı oluşan endişelere benzetti. 1900'lü yılların başında dünya nüfusunun büyük bölümünün tarımla uğraştığını, ve gelişen teknolojinin o dönemde de endişeye yol açtığını hatırlattı. Ayrıca yapay zeka nedeniyle yok olan işlerin yerine, yeni istihdam olanaklarının ortaya çıkacağını da söyledi. Yapay zekanın "eğitim vermek, kod yazımına yardım etmek ve teknik destek sağlama" gibi birçok özelliği bulunduğunu kaydetti. Gates, yapay zekâyı eğitim ve tıp alanlarına entegrasyonunun büyük fayda sağlayacağını vurguladı. İnternet üzerinden çalışan teknolojinin yeni donanım gereksinimi bulunmadığına dikkat çekti.
Davos’ta dünyanın en zenginleri yapay zekâyı tartıştı
Dünya Ekonomik Forumu'nun (WEF) Küresel Riskler Raporu 2024'e göre, kalıcı bir hayat pahalılığı krizine ilişkin endişeler, yapay zekâ kaynaklı yanlış bilgi ve dezenformasyon ile toplumsal kutuplaşmanın iç içe geçmiş riskleri, bu yılın risk görünümüne hakim oldu. Davos'ta katılımcılar, yapay zekanın ilerleme hızı konusunda ikilemde kalırken, teknolojinin insanların geçim kaynaklarına ne kadar zarar verebileceği göz önünde bulundurulduğunda iyi bir güç olup olmadığını sorguladılar.
Yapay zekâ işlerimizi elimizden alacak mı?
Davos’taki forumlarda üretken yapay zekânın geleceğini tartışan bürokratların ve siyasilerin endişesi, bu teknolojinin istihdamın geleceğini nasıl değiştirebileceği yönünde oldu. Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, Davos’tan verdiği mesajda, yapay zekanın, dünya çapında işlerin neredeyse yüzde 40'ını etkileyeceği ve genel eşitsizliği daha da kötüleştireceği uyarısında bulundu. Georgieva, politika yapıcıları, bu rahatsız edici eğilimle mücadele etmeye ve teknolojinin sosyal gerilimleri daha da körüklemesini önlemek için önemli adımlar atmaya çağırdı.
"Üretkenlik için inanılmaz bir araç"
Dünyanın önde gelen yapay zeka şirketlerinden OpenAI'ın kurucu ortağı ve Üst Yöneticisi (CEO) Sam Altman ise şu anda işlerin risk altında olmadığını belirtti. Davos’ta yapay zeka ile ilgili bir panelde konuşan Altman, yapay zekanın beklediğinden çok daha iyi bir araç olduğunu belirterek, "Daha iyi olacak ama henüz işlerin yerini almıyor. Üretkenlik için inanılmaz bir araç. Bu, insanların yaptıklarını büyüten, insanların işlerini daha iyi yapmalarını sağlayan ve işlerin bazı kısımlarını yapan bir araç" dedi
Avrupa Birliği yapay zekâyı gözaltına aldı
Avrupa Birliği (AB) kurumları, ChatGPT ve Gemini gibi çeşitli yapay zekâ teknolojilerine katı kurallar getirecek yeni yasa konusunda anlaşma sağladı. AB Konseyi, üye ülkeler ile Avrupa Parlamentosu (AP) arasında müzakere edilen ve dünyada yapay zekaya yönelik ilk kapsamlı kuralları getirecek; Yapay Zekâ Yasası" konusunda uzlaşı sağlandığını açıkladı. Buna göre, Avrupa ülkelerinde kullanılacak yapay zeka sistemlerinin güvenli olması, temel haklara ve Birlik değerlerine saygılı göstermesi gerekecek. Yüksek riskli yapay zeka sistemlerine daha katı kurallar getirilecek. Yapay zekâyı basit yazılım sistemlerinden ayıracak açık kriterler belirlenecek. Yapay zekânın, hiçbir durumda üye ülkelerin ulusal güvenlik konusundaki yeterliliklerini veya bu alanda görevlendirilen herhangi bir kuruluşu etkilememesi sağlanacak. Yapay zekâ kanunu, yalnızca askeri veya savunma amaçlı kullanılan sistemler için geçerli olmayacak. Sınırlı risk sunan yapay zekâ sistemleri, kullanıcıların bilinçli kararlar alabilmesi için içeriğin yapay zekâ tarafından oluşturulduğunu açık biçimde bildirecek. Bu sistemler, hafif şeffaflık yükümlülüklerine tabi tutulacak. AB Komisyonu bünyesinde, gelişmiş yapay zekâ modellerini denetlemek, standartların ve test uygulamalarını geliştirmeye katkıda bulunmak ve bütün üye ülkelerde ortak kuralları uygulamakla görevli bir yapay zekâ ofisi kurulacak.
262 bin kişi işten çıkarıldı devamı bekleniyor
Teknoloji devleri 10 yıl içinde gerçekleştirmeyi planladıkları büyüme oranına Covid19’un yarattığı etki ile 2020-2021 yıllarında ulaşınca rekabeti de göz önüne alarak, çok sayıda çalışan istihdam etti. Yaşanan küresel ekonomik gelişmelere bağlı olarak da bu kez işten çıkarmada birbiriyle yarış haline girdi. 2023 yılında toplamda 262 bin 682 teknoloji çalışanı işten çıkarıldı. 2024 yılında da işler çok iyi başlamadı. Amazon, Prime Video ve stüdyolarında çalışan birkaç yüz kişiyi işten çıkarmaya hazırlanıyor. Twitch, 500 kişiyi işten çıkaracağını duyurdu. Unity, geçtiğimiz yünlerde 1.800 çalışanın işine son verdi. Ve şimdi de Google, yüzlerce kişiyi işten çıkaracak. ABD’de San Diego’daki yapay zekâ ve Siri ekibini Austin’dekiyle birleştirmek isteyen Apple, bunun sonucunda işten çıkarma akımına katılacak gibi görünüyor. Yapay zekâ gibi kolaylık sağlayan araçlar, son dönemde teknoloji şirketlerinin geniş çaplı işten çıkarma yapmalarına sebep oluyor.
Yazılımcılar eylem hazırlığında
Geçtiğimiz ocak ayında Google, maliyetleri düşürmek ve yapay zeka gibi yüksek öncelikli alanlara odaklanmak amacıyla yaklaşık 12 bin çalışanını işten çıkaracağını açıkladı. Ancak işten çıkarmalar durmadı. CEO Sundar Pichai, bu hafta çalışanları 2024'te daha fazla işten çıkarma olacağı konusunda uyardı ancak 2024’tekiyle aynı ölçekte olmayacağını söyledi. Bu işten çıkarmalardan satış ve reklamcılıktan, ürün ve YouTube'a kadar olan bölümlerin etkilenmesi bekleniyor. Basın açıklaması yapan Alphabet İşçi Sendikası, ABD genelindeki beş Google kampüsünde protestolar planladığını söyledi.
Elon Musk Twitter’i LinkedIn’ın rakibi yapacak
Elon Musk tarafından satın alındıktan sonra ismi X olan ve paralı mavi tik satan Twitter, şimdi de iş platformu LinkedIn’e rakip olacak. Bu amaçla X, yeni hizmetini sundu. Kullanıcılar artık X üzerinden iş ilanlarına ulaşabilecek ve dilediğine başvuruda bulunabilecek. X denemelerini sürdürdüğü LinkedIn benzeri iş arama aracı artık yayında. Özelliğin beta sürümü Ağustos ayında doğrulanmış kullanıcılara sunulmuştu, ancak aracın web sürümü artık X’teki herkese açık ve şirkete göre iOS ve Android’in de kullanıma sunulması bekleniyor. İş arama özelliği, Elon Musk tarafından yönetilenler de dahil olmak üzere çok sayıda teknoloji şirketindeki açık pozisyonlarla doldurulmuş görünüyor.
Wi-Fi ve Bluetooth’tan 100 kat daha verimli: Wi-R geldi
ABD’deki Ixana isimli girişim, giyilebilir teknolojiyi dönüştürmeyi vaat eden devrim niteliğinde bir iletişim çipi olan Wi-R'yi tanıttı. Çip, Bluetooth ve WiFi'ye kıyasla 100 kat az enerji tüketiyor. ABD’ deki Ixana isimli girişim, giyilebilir teknolojiyi dönüştürmeyi vaat eden devrim niteliğinde bir iletişim çipi olan Wi-R'yi tanıttı. Bilgisayar donanımı ve bileşenleri kategorisinde ödüle layık görülen Wi-R, Vücut Alanı Ağı (BAN)’nı kullanarak enerji tüketimini,
Bluetooth, WiFi ve hücresel gibi geleneksel kablosuz teknolojilere kıyasla 100 kat düşürdüğünü iddia ediyor. 4 Mbps hıza sahip YR22 Wi-R çipi, devamlı sağlık izleme, genişletilmiş gerçeklik deneyimleri ve sezgisel insan-bilgisayar etkileşimleri için yeni olanaklar sunuyor. Geleneksel radyo dalgası tabanlı kablosuz iletişimin aksine Wi-R, sinyali doğrudan insan vücuduna aktarıyor. Bu yaklaşım iki önemli avantaj sunuyor: gelişmiş güvenlik vebenzersiz enerji verimliliği.
Microsoft’un klavyesi 30 yıl sonra değişti: Aİ tuşu geldi
Önde gelen teknoloji devlerinden Microsoft, yaklaşık 30 yıldır Windows klavyesinde ilk kez bir değişikliğe imza atıyor. Teknoloji devinin Copilot hizmetini açacak bir düğme eklediğini açıklayan Microsoft, böylece yapay zeka chatbotunu kullanmak için bir kısa yolu kullanıcılarına sunacak. Microsoft’un duyurulan Copilot anahtarı yapay zekaya milyarlarca yatırım yapan şirketin teknolojiyi ürünlerine dahil etme konusundaki en son çabasını işaret ediyor. Anahtarın eklenmesi, Washington merkezli Redmond şirketinin yapay zeka özellikli PC’lere yönelik hedeflerinin de altını çiziyor.
Reklamsız sosyal medya ve dijital üyeliklere 8 bin 46 TL ödeyeceğiz
Dünyada 5 milyar kişinin üye olduğu sosyal medya reklamlarla üyelerini adeta boğarken, abonelik hizmetlerinden yılda milyarlarca dolarlık gelir elde etmeye başladı. HardwareLab olarak Türkiye'de en çok üyelik yapılan sosyal medya ve dijital kanallara bu yıl ödenecek ücreti hesapladık. Yıllık 353 TL'den başlayan abonelik fiyatları 3 bin 139 TL'ye kadar yükselebiliyor. Her platform için de fiyatlar değişirken, dolara endeksli ücretler kurda yaşanan yükselişe bağlı olarak de değişiyor. Buna göre Türkiye'de reklamsız ve mavi tik'e sahip Facebook, Instagram, YouTube, Spotify ve Netflix abonelikleri için 1 abonenin cebinden 12 ayda 8.046 TL çıkacak.
Şirketler güvenlik için sistemlerini daha fazla Bulut’a taşıyacak
Entegre güvenlik sistemlerinin dünya çapındaki lideri Securitas Technology, dünyanın dört bir yanından güvenlik konusunda uzman 900 karar vericinin görüşlerini yansıtan ve sektörün geleceğini şekillendirecek trendler konusunda önemli bulgular içeren Global Teknoloji Trendleri Raporu’nu yayımladı. Fransa, İsveç, İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri’nden 900 katılımcının görüşlerinin yer aldığı ankete göre, işletmelerin yatırım yapmayı düşündükleri elektronik güvenlik teknolojileri arasında Bulut Bilişim, Uyumlu Teknoloji, Yapay Zeka ve Tahminsel Analitik yer alıyor. Şirketlerin yüzde 57’si halihazırda Bulut Bilişim’e, yüzde 46’sı ise Yapay Zeka’ya yatırım yaptıklarını bildirdi. Veri analitiği ve biyometrik sistemler, önümüzdeki 18 ay içinde benimsenme olasılığı en yüksek teknolojiler olarak öne çıkıyor. Yine aynı süreçte en çok harcama yapılması planlanan 3 teknoloji ise geçiş kontrol, video izleme ve yeni gelişmekte olan teknolojiler.
Hizmet ve ürün kalitesi öncelikli
Anket sonucuna göre, güvenlik teknolojilerine yatırım yaparken hizmetin ve ürünün kalitesi en önemli iki faktör olarak öne çıkıyor. Organizasyonların yüzde 41’i elektronik güvenlik sistemlerini işletme verimliliğini artırmak ve maliyet tasarrufu sağlamak için kullanıyor. Bir başka dikkat çeken veri ise organizasyonların yüzde 85’inin, tehditleri öngörmek ve engellemek için güvenlik teknolojilerinden yararlanması. Ankete göre işletmelerin yüzde 48’i, halihazırda kullandıkları elektronik güvenlik sistemleri için bir siber güvenlik uygulamasından destek alıyor, yüzde 4’lük bir kesim ise siber güvenliği elektronik güvenlik programlarının bir parçası olarak değerlendirmiyor. Ankete katılanların yüzde 66’sı, ayrı ve özel bir siber güvenlik yöneticisine veya ekibe sahip olduklarını söyledi. Raporu okumak için: 2024 Global Teknoloji Trendleri | Securitas Teknoloji (securitastechnology.com.tr)
Türkiye’de fiber internet gerçekleri: Düşük hız, yetersiz yatırım, yüksek cayma bedeli
İnternet operatörleri 12 ile 24 ay arası taahhüt yaptıkları, kurulum ve cayma bedelleri talep ettikleri 1000 Mbps internet ücretlerine yeni yıl zamlarını yansıtmaya başladı. İlk 6 ay indirimli, ikinci 6 ay normal tarife uygulayan Türk Telekom, 1000 Mbps internet fiyatını yaklaşık yüzde 45’lik zam yaparak aylık 325-650’den 470-940 TL’ye yükseltti. Taahhütsüz internet sağlayan TurkNet ise aylık fiyatını 299.99 TL’den yüzde 33 zam ile 399.99 TL’ye çıkardı. Turkcell aylık internet hizmet için 580 TL talep ederken, Vodafone ise aylık ücretini 777 TL’de sabit tuttu. Böylece Türkiye’de yıllık en yüksek internet abonelik ücretini 9.324 TL ile Vodafone talep ederken, en düşük ise ücret ise yıllık 4.788 TL TurkNet’e ait oldu. Buna karşın tüketiciler düşük internet hızından ve altyapı yatırımlarının yetersizliğinden şikayet ediyor.
Artışlar tartışma yarattı
Döviz kurundaki yükseliş ve enflasyona bağlı olarak internet operatörleri, kullanıcılara sağladıkları internet hizmetleri için yeni yılda fiyat güncellemelerine gidiyor; yani bilindik tanımıyla zam yapıyorlar. Haliyle internet zamları akaryakıt artışlarıyla birlikte toplumun en dikkat ettiği zam kalemleri arasında yer alıyor. Çünkü bugün internet olmadan yaşam sürdürmemiz pek mümkün değil. İster uzaktan, ister ofisten olsun çalışma hayatı sunumlar, online görüşmeler ve araştırmalar için internete bağımlı yaşıyoruz. Öte yandan eğitimin her aşamasında yine internet başrolde. Sanal dersler, arama motorlarında ve sosyal medyada videolu konu araştırmaları. Eğlence ve oyun da tamamen sanal alemde ve internete bağlı olarak devam ediyor. Bu açıdan bakınca, sabit internet fiyatlarına gelen her zam, toplumda ‘Neler oluyor’ algısı yaratıyor.
Türkiye internet hızında ilk 100’de değil
Aynı zamanda Türkiye, hala internet konusunda dünyanın birkaç adım gerisinde bulunuyor. Fiber altyapı başta olmak üzere internet hızında dünya ortalamasının hayli gerisindeyiz ve tam olarak 109’uncu sırada yer alıyoruz. Ekonomik olarak dünyanın en gelişmiş 20 ülkesi arasında bulunsak da Türkiye, internet altyapısı ve hızında ilk 100’de bile yer alamıyor. Okullarda artan internet ihtiyacının karşılanabilmesi için Zyxel Networks Türkiye, kısıtlı bütçelere en yüksek performansı sağlayan WiFi 6E AP çözümünü sunuyor. Okul yönetimleri 22 Ocak’ta başlayan kış sömestr tatil döneminde kurumlarının altyapısını öğrenciler ve öğretmenlerin gün içinde ihtiyacı olan kaliteli ve kesintisiz interneti sağlamak için yenilemeye başlayacaklar.
Öğrenciler yüksek çekim gücü istiyor
Türkiye Cumhuriyeti, ilk, orta ve lise öğrenci ile öğretmen sayısıyla birçok ülkeyi geride bırakan büyük bir eğitim organizasyonuna sahip durumdayken, artan internet ihtiyacını da karşılama göreviyle karşı karşıya. Ülke genelinde 22 Ocak-5 Şubat tarihleri arasında 19 milyonu aşkın öğrenci ile 1 milyonu aşkın öğretmen kış sömestr tatiline çıktı. Araştırmalara göre Türkiye’de internet kullanım süresi günlük 8 saati aştı. Yapılan son değerlendirmeler ışığında Türkiye’deki öğrencilerin yüzde 90’ından fazlası her gün düzenli olarak ders dinleme, konu tekrarı ve ödev konularında araştırma yapmak üzere internet kullanıyor. YouTube’da müfredattaki konuların videolu anlatımları takip edilirken, uzmanların bilgilerini paylaştığı podcast’ler de öğrenci ve öğretmenlerce yakından takip ediliyor. Aynı zamanda Google ile Yandex’te eğitim öğrenim merkezli konularda yoğun bir arama gerçekleşirken, Copilot, OpenAI ve Bard gibi popüler yapay zeka uygulamalarında ise ödevlere ilişkin yoğun kaynak taraması yapılıyor.
Güvenli, yapay zekâ ve bulut destekli ağ çözümlerinde öncü şirketlerden Zyxel Networks Türkiye, okulların ve eğitim kampüslerinin hak ettiği internet kalitesine ulaşması için çalışıyor. WiFi 6E AP’ler, okullar ve kalabalık ortamlarda çalışan işletmeler için geniş kapsama alanına sahip daha hızlı bir WiFi hizmeti sunuyor. Zyxel Networks Türkiye, okullar gibi kalabalık kullanıcı popülasyonun yoğun internet talebinin olduğu ağ trafiğindeki tıkanıklık sorununu çözen WiFi 6E’yi uygun maliyetli ve tüm ağlara uygun şekilde uygulayabiliyor. Okullarda kısıtlı bütçeye en uygun altyapı çözümü için WiFi 6E AP uygun maliyetli bir çözüm olarak ön plana çıkıyor. Aynı zamanda da 6GHz’in yüksek frekans yapısı göz önüne alındığında, çoğu WiFi 6E cihazının tipik olarak daha kısa bir menzili bulunuyor ve bu, değişen mesafelerde bağlananlar için parazitli bir kullanıcı deneyimine işaret edebiliyor. Zyxel’in bu sorunu aşmak için üç adet WiFi 6E iç mekân AP modeli, mevcut WiFi 5 veya WiFi 6 ağlarından trafiği 6GHz’e boşaltmak isteyenler için ideal hale geliyor. BandFlex antenini destekleyen NWA220AX-6E ve WAX620D-6E ile okullara kaliteli internet akışı sağlanıyor.
