Vatikan'ın Gizli Arşivlerinde Neler Saklı?
24 Nisan 2019 Liste Tarih

Vatikan'ın Gizli Arşivlerinde Neler Saklı?


Twitter'da Paylaş
0

Vatikan arşivleri, papalık fetvalarından Abraham Lincoln gibi ünlü isimlerin, dönemin papasına gönderdiği mektuplara uzanan, daha önce halktan saklı tutulmuş metinlerden oluşmakla birlikte, arşivlere giriş izni almak hâlâ fazlasıyla zor.

Dini otoritelerin kapalı kapılar ardında ne tür komplolar kurdukları ve Vatikan’da ne gibi hazinelerin bulunduğu herkes tarafından merak edilir. Papa’nın, Vatikan’ın mahzenlerinde bulunan dünya dışı varlıkların ve iblislerin varlığına dair kanıtları olduğu iddiasıyla kıyaslandığında, gizli arşivlerinin varlığı çok daha olası. İskoçya Kraliçesi Mary ve Abraham Lincoln gibi tarihte önemli yer edinmiş isimlerin yazdığı mektuplardan Martin Luther’in aforoz edildiğini belirten papalık fetvalarına kadar uzanan arşivler, herhangi bir akademisyeni heyecanlandırmaya yeter. 

Arşivlere “gizli” denmesi, Latincenin yanlış çevrilmesinden kaynaklanır. Vatikan arşivlerinin asıl adı Archium Secretum Apostolicum Vaticanum’dur. Latincedeki “secretum” kelimesi sanıldığı üzere “sır” anlamına gelmez. “Kişisel” ya da “özel” anlamında kullanılır. Papa V. Paul tarafından kurulan arşivler son dört yüzyılda yazılmış özel mektuplardan ve eski papaların kayıtlarından oluşuyor. 17. yüzyılda krallar ve papalar arasındaki yazışmaların sıradan insanlar tarafından görülmemesi gerektiğine inanılıyordu, bu yüzden arşivler kilit altında tutuldu. 1881 yılında Papa XIII. Leo araştırmacıların arşivin bir kısmını görmesine izin verene kadar kimse kapılarından içeri giremedi. Bununla birlikte, kişinin belgeleri incelemesi kolay değildi ve bu durum son iki yüz yıldır hiçbir değişim göstermedi. Öncelikle, gazetecilere, öğrencilere ve amatör tarihçilere erişim izni verilmiyor. Arşivde araştırma yapmak isteyen kişi yeterince ciddi bir araştırmacı olduğunu kanıtladığında ona, her altı ayda bir yenilemesi gereken bir izin belgesi verilir. O’Loughlin der ki arşivlere ulaşmak isteyen bilim insanları, “Azize Anna Kapısı’ndan geçer, İsviçreli muhafızları geçer, Beldevere Avlusu boyunca yürür ve belgelerini sunar.” İçeri alındıkları takdirde hangi belgeleri istediklerini belirtmeleri gerekir. Günde sadece üç belge talep edebilirler. Bu sebeple arşivi turlayıp arşivin içeriğine göz atmak yerine, çalışmak istedikleri makaleleri İtalyanca ve Latince dillerinde el yazısıyla yazılmış kataloglardan seçmeleri gerekir. Bu katalogların, “80 kilometre uzunluğundaki rafları kaplayan metinleri ve bazıları 8. yüzyıla ait olan çok eski belgeleri içerdiği” göz önünde tutulursa arşivler son derece etkileyicidir (Keyser, 2015). Arşivlerde bilgisayarın bulunmasına izin verilir ancak fotoğraf çekmek yasaktır, bu da akademisyenlerin zamanlarını okuma odasında notlar tutarak geçirmelerine sebep olur.

vatikan2012 yılında Vatikan, arşivlerin 400. yılını kutlamak için arşivde bulunan 100 eserin ilk defa Roma’daki Capitolini Müzeleri’nde sergilenmesine izin verdi. Aşağıda “gizli” arşivlerin sergilenen metinlerinden 15 tanesinin içeriğini bulabilirsiniz:

1. Papa X. Leo’nun Martin Luther’i aforoz ettiği papalık fetvası.

2. İngiliz din adamlarının Papa VII. Clement’a gönderdiği, Kral VIII. Henry’nin Aragonlu Catherine ile olan evliliğinin bozulmasını talep eden 1530 tarihli dilekçe.

3. Tapınak Şövalyeleri’ni kapsayan ve yıllarca süren davaya ait 60 metre uzunluğundaki belgeler.

4. Galileo’nun yargılanması ile ilgili yazışmalar.

5. Abraham Lincoln’ın Papa IX. Pius’a yazdığı, Rufus King’i Vatikan’ın temsilcisi olarak görülmesini talep ederken ülkeyi yıkıp geçen savaştan hiç bahsetmediği mektup (1863).

6. Jefferson Davis’in Papa IX. Pius’a yazdığı, savaşın korkunç etkilerinden bahsettiği mektup (1863).

7. Michelangelo’nun Papa II. Julius’u üç aydır maaşlarını alamayan muhafızlar konusunda uyardığı mektup.

8. Christopher Columbus’un Yeni Dünya’yı keşfetmesinden bir yıl sonra Papa VI. Alexander’ın çıkardığı, İspanyolların yeni topraklar üzerinde egemenlik kurmasına sebep olan fetva.

9. Meryem Ana’nın “günahsız” gebeliğini öne süren doktrin (1854).

10. İdam edilmeden birkaç ay önce İskoçya Kraliçesi Mary’nin Papa V. Sixtus’a yazdığı, hayatını kurtarması için yalvardığı mektup.

11. Arşivdeki en eski parşömen parçası, 809 yılına ait Venedik’te bir kiliseye yapılan bağışın belgesi.

12. Papa XII. Celement’ın yedinci Dalai Lama’ya gönderdiği, Tibet’te bir Fransisken misyonunun korunmasını talep ettiği mektup.

13. Brezilyalı bir rahibin icat ettiği uçan makineye ait dizayn.

14. Papa III. Innocent’ın yeni bir haçlı seferi başlatan fetvası.

15. Çin İmparatoriçesi Dowager Helena Wang tarafından ipek parşömen üzerine yazılmış, Papa X. Innocent'a gönderildiği halde onun eline geçmemiş olan mektup.

Çeviren: Aslı İdil Kaynar

(Ancientorigins. Liste: Mentalfloss)


Twitter'da Paylaş
0

YORUMLAR


İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR